Voelen en gevoelens: wat voel jij eigenlijk?
Wat voel jij eigenlijk op dit moment? Voel je je blij, gespannen, boos, verdrietig, opgelucht of misschien helemaal niets? Over voelen en gevoelens is veel te zeggen. Niet omdat gevoelens zo ingewikkeld moeten worden gemaakt, maar omdat ze voortdurend iets over jou vertellen. Ze laten zien wat jou raakt, wat je nodig hebt, waar je naar verlangt, waarvan je schrikt en waar jouw grens ligt. Binnen persoonlijke ontwikkeling is leren voelen daarom geen bijkomstigheid. Wie niet meer weet wat hij voelt, raakt vroeg of laat ook het zicht kwijt op wat hij nodig heeft, wat bij hem past en welke richting hij uit wil. Deze pagina vormt de centrale ingang naar een inhoudelijk netwerk van 144 pagina’s over gevoelens, emoties, gemoedstoestanden en de manier waarop je daarmee omgaat.
Wat betekent voelen?
Als ik over voelen praat, kan ik het breed trekken. Je kunt voelen met jouw lichaam. Je tast iets aan en merkt dat het warm, koud, hard, zacht, glad of ruw is. Je kunt ook voelen in de betekenis van ervaren. Je beleeft en doorleeft een situatie. Daarnaast kun je jouw gevoelens ervaren wanneer blijdschap, boosheid, angst, verdriet, onrust of ontroering door jouw lijf trekken. En je kunt iemand aanvoelen. Je merkt dat er iets speelt zonder dat de ander het al heeft uitgesproken.
- Voelen kan betekenen dat je iets lichamelijk waarneemt.
- Voelen kan betekenen dat je een situatie ervaart en doorleeft.
- Voelen kan betekenen dat je jouw eigen emoties en gemoedstoestand opmerkt.
- Voelen kan betekenen dat je een ander of een bepaalde sfeer aanvoelt.
Het woord gevoel wordt dus voor verschillende ervaringen gebruikt. Maar op deze pagina gaat het vooral over datgene wat zich vanbinnen aandient. Wat gebeurt er in jouw gemoed? Wat raakt jou? Waar gaat jouw energie van stromen en waar trekt alles juist samen?
Wat is het verschil tussen gevoel, emotie, gedachte en lichamelijke gewaarwording?
Gevoelens, emoties, gedachten en lichamelijke gewaarwordingen lopen vaak door elkaar. Je denkt: ‘Niemand neemt mij serieus.’ Maar dat is geen gevoel. Dat is een gedachte of conclusie. Onder die gedachte kan een gevoel van miskenning, boosheid, verdriet of afwijzing zitten. Je zegt: ‘Ik voel dat dit fout gaat.’ Dat kan intuïtie zijn, maar het kan ook een angstige verwachting zijn. En wanneer je hart bonst, jouw spieren zich aanspannen of je maag samentrekt, merk je vooral wat er lichamelijk gebeurt.
Ik gebruik het onderscheid zo: een emotie is vaak de directe beweging die op gang komt wanneer iets jou raakt. Een gevoel is de manier waarop je die beweging ervaart en er woorden aan geeft. Een gedachte is wat je ervan vindt, hoe je het verklaart of welke conclusie je trekt. Jouw lichaam doet ondertussen volop mee. Je voelt spanning in jouw nek, een brok in jouw keel, warmte in jouw gezicht of een steen in jouw maag. Hoofd, hart en lichaam werken niet in aparte kantoortjes. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend.
Wat is het verschil tussen verstand en gevoel?
Jouw verstand redeneert, argumenteert en onderbouwt. Stel dat je een huis wilt kopen en voor de afweging staat: zal ik het doen of niet? Je maakt een rijtje met voor- en nadelen. Dat is verstandig. Vervolgens stap je het huis binnen waar je jouw oog op had laten vallen en ineens weet je het: ‘Hier wil ik niet wonen. Veel te benauwd.’ Kun je volledig onderbouwen waarom het huis jou benauwt? Waarschijnlijk niet. Je voelt het.
Dat betekent niet dat jouw gevoel altijd gelijk heeft en jouw verstand overboord kan. Het betekent ook niet dat jouw verstand de baas moet zijn en jouw gevoel maar lastig doet. Persoonlijke ontwikkeling vraagt afstemming. Wat vertelt jouw verstand? Wat voel je? Wat gebeurt er in jouw lichaam? Wat zegt jouw ervaring? Een goede keuze ontstaat vaak niet doordat één van die stemmen wint, maar doordat je ze serieus neemt en onderzoekt waarom ze niet dezelfde richting aanwijzen.
Waarom hebben gevoelens een functie?
Gevoelens hebben een functie. Zoals jouw maag, lever en nieren een functie hebben in het lichamelijk bestel, zo hebben gevoelens een functie in jouw leven. Angst maakt je alert wanneer er gevaar dreigt. Boosheid kan aangeven dat een grens wordt overschreden of dat je onrecht ervaart. Verdriet laat zien dat iets of iemand waarde voor je had. Schaamte vertelt dat je bang bent dat een deel van jou wordt afgewezen. Blijdschap maakt zichtbaar waar jouw hart van opspringt en waar jouw energie begint te stromen.
Een gevoel is dus geen lastig storingslampje dat je zo snel mogelijk met een stukje plakband moet afdekken. Het is informatie. Soms is die informatie direct duidelijk. Je bent boos omdat iemand jouw grens overschrijdt. Soms moet je verder zoeken. Je bent chagrijnig, maar eigenlijk ben je moe. Je bent jaloers, maar ontdekt dat je verlangt naar wat je bij de ander ziet. Je voelt je afgewezen, terwijl de ander niet eens wist dat jij op een reactie wachtte. Het gevoel is echt, maar jouw eerste verklaring hoeft niet meteen de juiste te zijn.
Wat vertellen gevoelens over jouw behoeften en grenzen?
Gevoelens en behoeften horen bij elkaar. Wanneer een belangrijke behoefte wordt vervuld, kun je blijdschap, rust, dankbaarheid, voldoening of verbondenheid ervaren. Wanneer een behoefte niet wordt vervuld, kun je boos, verdrietig, bang, teleurgesteld, eenzaam of onrustig worden. Je voelt je miskend omdat je behoefte hebt aan waardering. Je voelt je alleen omdat je verbinding mist. Je raakt gespannen omdat je veiligheid of zekerheid zoekt. Je bent gefrustreerd omdat je ergens naartoe wilt, maar wordt tegengehouden.
Gevoelens wijzen ook naar jouw grenzen. Boosheid kan vertellen dat iemand over jouw grens gaat. Vermoeidheid kan zichtbaar maken dat jij zelf al te lang over jouw grens heen dendert. Tegenzin kan aangeven dat je iets doet wat niet bij je past. Een beklemmend gevoel kan ontstaan wanneer je jezelf inhoudt of geen ruimte ervaart. Maar er is geen woordenboek waarin staat dat één gevoel altijd maar één behoefte betekent. Het vraagt zelfonderzoek. Wat gebeurt er? Wat voel ik? Wat raakt mij? Waar verlang ik naar? Wat heb ik nodig? En wat moet ik zelf doen in plaats van de rekening meteen bij de ander neer te leggen?
Bestaan er goede en slechte gevoelens?
We praten gemakkelijk over positieve en negatieve gevoelens. Daarmee bedoelen we vaak dat het ene gevoel prettig is en het andere onprettig. Blijdschap, rust en dankbaarheid ervaren we graag. Angst, boosheid, verdriet en schaamte zouden we liever bij het grofvuil zetten. Maar een onprettig gevoel is nog geen slecht gevoel. Angst kan je beschermen. Boosheid kan je wakker schudden. Verdriet kan je helpen om verlies te doorleven. Schuldgevoel kan je bewegen om verantwoordelijkheid te nemen.
Het wordt lastig wanneer je jouw gevoelens moreel gaat beoordelen. ‘Ik mag niet boos zijn.’ ‘Ik moet dankbaar zijn.’ ‘Ik hoor niet verdrietig te zijn.’ ‘Ik stel me aan.’ Zodra je een gevoel veroordeelt, leg je er een tweede laag bovenop. Je bent niet alleen verdrietig, maar schaamt je ook voor jouw verdriet. Je bent niet alleen boos, maar veroordeelt jezelf omdat je boos bent. Dan raak je steeds verder verwijderd van de oorspronkelijke boodschap.
Waarom zijn we soms verleerd om te voelen?
Ik vind dat we een beetje verleerd zijn om te voelen. We rationaliseren en redeneren er lustig op los onder het mom van ‘meten is weten’. In onze cultuur zit ook iets van ‘niet zeuren maar poetsen’ en ‘niet voelen maar aanpakken’. Dat kan handig zijn wanneer er werkelijk iets aangepakt moet worden. Maar wanneer aanpakken een levenslange vlucht wordt, gaat het mis. Je lost van alles op, behalve wat er in jou leeft.
In mijn coachingspraktijk zie ik mensen die vooral in hun hoofd wonen. Ze kunnen uitstekend analyseren waarom iets gebeurt, maar nauwelijks vertellen wat het met hen doet. Anderen kroppen gevoelens op totdat de druk zo hoog wordt dat ze ontploffen. Weer anderen kunnen hun eigen gevoelens nog wel verdragen, maar raken volledig uit balans wanneer iemand anders boos, verdrietig of teleurgesteld is. En sommigen hebben hun intuïtie zo lang uitgeschakeld dat iedere keuze een vergadering met vijftien denkbeeldige deskundigen wordt.
Niet voelen kan ooit een slimme overlevingsstrategie zijn geweest. Misschien was er thuis geen ruimte voor emoties. Misschien moest je flink zijn, zorgen voor anderen of vooral niet lastig doen. Misschien werd boosheid afgestraft, verdriet uitgelachen of gevoeligheid als zwakte gezien. Dan leer je jezelf af om te luisteren. Niet omdat je geen gevoelens hebt, maar omdat je hebt geleerd dat het veiliger is om ze niet te tonen of zelfs niet meer te herkennen.
Wat gebeurt er wanneer jouw gevoel gedoofd of verdoofd raakt?
Jouw gevoel kan gedoofd zijn. Uitgeblust. Wanneer je iets ernstigs, overweldigends of langdurig belastends hebt meegemaakt, kan er een vorm van zelfbescherming ontstaan. Je voelt minder omdat wat je zou kunnen voelen te groot, te pijnlijk of te bedreigend lijkt. Je functioneert misschien nog. Je werkt, regelt, praat en doet wat nodig is. Maar vanbinnen is het vlak, koud of leeg geworden.
Verdoving is niet hetzelfde als geen gevoelens hebben. Het is eerder alsof de deur naar jouw binnenwereld tijdelijk op slot is gegaan. Dat kan bescherming geven, maar het kan je ook verwijderen van blijdschap, levenslust, verbondenheid en verlangen. Wie de pijn niet wil voelen, zet soms onbedoeld ook het plezier buiten de deur. Herstel begint daarom niet met jezelf te dwingen om onmiddellijk van alles te voelen. Het begint met veiligheid, aandacht en het opnieuw leren waarnemen van kleine signalen.
Welke gevoelens en gemoedstoestanden kun je ervaren?
Er zijn veel meer gevoelens dan de bekende vier B’s: boos, bedroefd, bang en blij. Gevoelens verschillen in intensiteit, aanleiding, duur en betekenis. Soms komt een gevoel als een golf op. Soms blijft het onderhuids doorsudderen. Soms ervaar je verschillende gevoelens tegelijk. Om daar samenhang in aan te brengen, zijn de artikelen op deze website verdeeld over negen inhoudelijke hoofdrichtingen.
Angst en spanning
Angst waarschuwt voor dreiging, verlies of onzekerheid. Je lichaam wordt alert, jouw blik vernauwt en je wilt vechten, vluchten, vermijden of bevriezen. Angst kan jou beschermen, maar kan ook steeds meer ruimte innemen wanneer je haar voortdurend bestrijdt met controle, perfectionisme of schijnzekerheid. Binnen angst en spanning lees je over angst voor dreiging en het onbekende, sociale beoordeling, ongerustheid, paniek, risicomijding en bevriezen. De kernvraag is niet alleen: waar ben je bang voor? De diepere vraag is vaak: wat dreig je volgens jouw gevoel kwijt te raken?
Boosheid en verzet
Boosheid is de energie die op gang komt wanneer iets niet klopt. Je voelt je tekortgedaan, jouw grens wordt overschreden, je ervaart onrecht of je wordt tegengewerkt. Ik noem boosheid weleens de grommende ziel. Niet iedere hond die gromt, wil bijten. Soms bewaakt hij iets. Binnen boosheid en verzet lees je over belediging, drift en verontwaardiging, maar ook over frustratie, ontevredenheid, tegenzin, wrok en verbittering. Boosheid mag spreken. Maar zij hoeft niet te bepalen dat jij gaat schreeuwen, kwetsen of overheersen.
Verdriet, verlies en gemis
Verdriet ontstaat wanneer je beseft dat iets belangrijks verloren is gegaan, veranderd is of niet zal komen. Dat kan gaan over een overlijden, relatie, gezondheid, baan, levensfase, droom of verwachting. Verdriet zegt dat iets waarde voor je had. Binnen verdriet, verlies en gemis lees je over aangeslagen en verslagen zijn, teleurstelling en ontgoocheling, maar ook over heimwee, verlangen en weemoed. Verdriet vraagt niet altijd om een oplossing. Soms vraagt het eerst om ruimte, woorden, tranen en erkenning van wat er werkelijk verloren is gegaan.
Afwijzing en relationele pijn
Afwijzing doet pijn omdat zij raakt aan jouw behoefte om erbij te horen, gezien te worden en van betekenis te zijn. Je voelt je niet gekozen, niet welkom, niet serieus genomen of aan de kant gezet. Soms word je werkelijk afgewezen. Soms ervaar je stilte, afstand of gedrag van de ander als afwijzing. Binnen afwijzing en relationele pijn lees je over uitsluiting, eenzaamheid, verlatenheid, miskenning, beschadigd vertrouwen, jaloezie en vergelijking. Je hoofd kan zeggen dat je het je niet moet aantrekken. Jouw gevoel laat zich daar niet altijd mee wegsturen.
Schaamte, schuld en zelfbeeld
Schaamte gaat vaak over wie je denkt te zijn. Schuldgevoel gaat vaker over wat je hebt gedaan of nagelaten. Jouw zelfbeeld bepaalt vervolgens welke betekenis je daaraan geeft. Maak je een fout of bén je volgens jezelf een fout? Binnen schaamte, schuld en zelfbeeld lees je over blozen en verlegenheid, berouw, spijt en zelfverwijt, maar ook over falen, waardeloosheid en zelfmedelijden. Deze gevoelens kunnen je helpen om jouw gedrag te onderzoeken, maar kunnen je ook gevangenhouden in zelfafwijzing en het idee dat je nooit goed genoeg bent.
Somberheid, leegte en uitputting
Somberheid is een bedrukt gevoel vanbinnen. Ik noem het weleens een stopteken van de ziel. Je energie zakt, het perspectief vernauwt en alles kan zwaar, mat of uitzichtloos gaan voelen. Binnen somberheid, leegte en uitputting lees je over neerslachtigheid en ongelukkig zijn, moedeloosheid en zinverlies, innerlijke leegte en verdoving, maar ook over vermoeidheid, uitputting en verveling. Deze gevoelens zijn niet allemaal hetzelfde. Toch vertellen ze vaak dat de levensstroom stokt en dat jouw draagkracht, energie of verbinding met betekenis onder druk staat.
Blijdschap, rust en verbondenheid
Blijdschap en vreugde vertellen dat iets jou goeddoet, raakt of vervult. Soms is blijdschap uitbundig. Soms is zij stil, warm en vredig. Binnen blijdschap, rust en verbondenheid lees je over geluk, levenslust en vrolijkheid, flow en sensatie, geruststelling en innerlijke vrede, dankbaarheid, tevredenheid en je thuis voelen. Ook ontroering, verwondering, trots en je waardevol voelen horen daarbij. Positieve gevoelens zijn geen decoratie. Ze maken zichtbaar waar jouw behoeften worden vervuld en waar jouw leven betekenis krijgt.
Verwarring en innerlijk conflict
Soms weet je niet wat je voelt. Soms voel je verschillende dingen tegelijk. Je wilt blijven en weggaan. Je wilt ja zeggen, maar alles in jou roept nee. Innerlijke tweestrijd ontstaat wanneer gedachten, gevoelens, waarden, behoeften of verlangens niet dezelfde richting aanwijzen. Binnen verwarring en innerlijk conflict lees je over aarzeling en twijfel, tegenstrijdige gevoelens, innerlijke onrust, stemmingswisselingen, ontreddering en van slag zijn. Niet iedere twijfel is een diepe innerlijke strijd. Maar wanneer jouw geweten, identiteit of belangrijke levenskeuzes betrokken zijn, kan de tweestrijd behoorlijk huishouden.
Gevoelens begrijpen en hanteren
Voelen is één ding. Begrijpen wat je voelt en ermee omgaan is een volgende stap. Je kunt gevoelens veroordelen, opkroppen, delen, uiten, relativeren of gebruiken als bescherming. Je kunt huilen, jezelf terugtrekken of proberen alles met zelfspot draaglijk te maken. Binnen gevoelens begrijpen en hanteren lees je ook over situaties waarin je je beknot, geremd, gevangen of machteloos voelt. Het doel is niet om ieder gevoel onder controle te krijgen. Het doel is dat jij leert luisteren zonder dat ieder gevoel onmiddellijk het stuur van jouw leven overneemt.
Kun je meerdere gevoelens tegelijk hebben?
Jazeker. Je kunt blij zijn met een nieuwe baan en tegelijkertijd verdriet voelen omdat je afscheid neemt van vertrouwde collega’s. Je kunt boos zijn op iemand van wie je houdt. Je kunt opgelucht zijn dat een moeilijke relatie voorbij is en toch heimwee ervaren. Je kunt trots zijn op een prestatie en tegelijkertijd bang zijn dat je haar niet kunt herhalen. Mensen zijn geen ladenkast waarin ieder gevoel keurig in een eigen vakje ligt.
Het wordt verwarrend wanneer je denkt dat één gevoel het andere ongeldig maakt. Je hoeft niet te kiezen tussen dankbaarheid en verdriet. Je kunt dankbaar zijn voor wat iemand voor jou betekende en intens rouwen omdat diegene er niet meer is. Je kunt tevreden zijn met jouw leven en toch verlangen naar verandering. Gevoelens kunnen naast elkaar bestaan. Juist wanneer je die gelaagdheid toelaat, krijg je een eerlijker beeld van wat er in jou leeft.
Kan jouw gevoel je misleiden?
Jouw gevoel is echt, maar jouw uitleg kan onjuist zijn. Je voelt spanning en concludeert dat er gevaar is. Misschien is dat zo. Misschien word je herinnerd aan een oude situatie die nu niet meer speelt. Je voelt je afgewezen omdat iemand niet reageert. Misschien wijst de ander jou af. Misschien heeft diegene een drukke dag, een lege telefoon of totaal niet door dat jij wacht. Je voelt schuld, maar dat betekent niet automatisch dat jij schuldig bent.
Daarom hoef je jouw gevoel niet blind te volgen. Je mag het wel serieus nemen. Onderzoek de feiten, jouw verwachtingen, eerdere ervaringen en de betekenis die je aan de situatie geeft. Gevoel is geen rechtbank die meteen een definitief vonnis uitspreekt. Het is eerder een getuige die vertelt wat er vanbinnen gebeurt. Luister goed, stel vragen en kijk daarna welke reactie werkelijk passend is.
Hoe leer je beter voelen zonder erin te verdrinken?
Beter leren voelen betekent niet dat je de hele dag in jouw binnenste moet graven totdat je er met een mijnwerkershelm weer uitkomt. Het betekent dat je signalen eerder opmerkt, er woorden aan leert geven en onderzoekt wat ze jou vertellen. Je hoeft het gevoel niet groter te maken, maar ook niet meteen weg te poetsen.
- Stop even. Merk op wat er in jouw lichaam, gedachten en gemoed gebeurt.
- Geef het woorden. Zeg niet alleen dat je je slecht voelt, maar onderzoek of je boos, bang, verdrietig, teleurgesteld, gespannen of machteloos bent.
- Onderzoek de aanleiding. Wat gebeurde er vlak voordat het gevoel opkwam en welke betekenis gaf jij daaraan?
- Zoek de behoefte. Welke behoefte, waarde, verwachting of grens wordt geraakt?
- Kies jouw reactie. Een gevoel mag jou informeren, maar jij bepaalt wat je ermee doet.
Soms helpt praten. Soms helpt schrijven, wandelen, muziek luisteren of een tijdje alleen zijn. Soms moet je een grens aangeven, een keuze maken, verantwoordelijkheid nemen of juist iets loslaten. Er bestaat geen kookboek waarin voor ieder gevoel één vast recept staat. Het gaat om leren afstemmen op wat deze situatie, dit gevoel en deze behoefte van jou vragen.
Wat gebeurt er wanneer je gevoelens blijft onderdrukken?
Een gevoel wegdrukken kost energie. Je spant jouw lichaam aan, houdt jouw adem in, rationaliseert wat er gebeurt of zoekt afleiding zodat je vooral niets hoeft te ervaren. Dat kan tijdelijk nodig en zelfs functioneel zijn. Tijdens een crisis moet er soms eerst gehandeld worden. Maar wanneer tijdelijk uitstel een vaste levensstijl wordt, stapelen gevoelens zich op of raken ze steeds verder buiten bereik.
Opgekropte boosheid kan naar buiten komen als snauwen, mopperen of een plotselinge explosie. Verdriet kan zich verschuilen achter drukte en vermoeidheid. Angst kan veranderen in controle, perfectionisme of vermijding. Schaamte kan je kleiner maken en uit contact houden. En gevoelens die nooit gedeeld worden, kunnen de afstand tot anderen vergroten. Je hoeft niet alles overal uit te storten. Maar structureel niets voelen, niets zeggen en niets laten zien heeft ook een prijs.
Hoe deel je gevoelens zonder de ander verantwoordelijk te maken?
Gevoelens delen betekent dat je woorden geeft aan wat er in jou gebeurt. Niet dat je jouw gevoel als beschuldiging bij de ander aflevert. ‘Jij maakt mij kwaad’ klinkt anders dan: ‘Ik merk dat ik boos word wanneer dit gebeurt, omdat ik ervaar dat mijn grens wordt overschreden.’ In het tweede geval neem je jouw gevoel serieus én verantwoordelijkheid voor de manier waarop je het uitspreekt.
Goed delen vraagt eerlijkheid, maar ook afstemming. Niet ieder moment is geschikt. Niet iedere persoon kan jouw gevoelens ontvangen. En soms moet je eerst zelf onderzoeken wat je eigenlijk voelt voordat je de ander een warrige doos vol emoties overhandigt. Toch ontstaat werkelijk contact pas wanneer je niet alleen feiten, meningen en oplossingen deelt, maar ook iets laat zien van wat jou raakt.
Ongeveer 145 artikelen over gevoelens en emoties
Onder deze pagina vallen ongeveer 145 artikelen over gevoelens en emoties. Je kunt deze artikelen gebruiken om woorden te geven aan wat je voelt, om verschillende gevoelens beter te begrijpen en om de samenhang te ontdekken tussen gevoelens, emoties en persoonlijke ontwikkeling. Een gevoel staat namelijk zelden helemaal op zichzelf. Angst kan samenhangen met jouw behoefte aan veiligheid. Boosheid kan iets vertellen over jouw grenzen. Verdriet kan wijzen op verlies of gemis. Schaamte kan raken aan jouw zelfbeeld. Blijdschap, tevredenheid en dankbaarheid kunnen laten zien dat belangrijke behoeften worden vervuld.
Door de artikelen te lezen, kun je steeds opnieuw onderzoeken: wat voel ik, wat vertelt dit gevoel mij en welke behoefte, grens, waarde of verlangen wordt geraakt? Zo krijg je meer zicht op wat er vanbinnen gebeurt en op wat jij nodig hebt.
Veelgestelde vragen over voelen en gevoelens
Over gevoelens bestaan veel vragen en misverstanden. Hieronder beantwoord ik vijf vragen die verder gaan dan het herkennen van afzonderlijke emoties.
Moet je altijd naar jouw gevoel luisteren?
Je moet jouw gevoel serieus nemen, maar niet altijd onmiddellijk uitvoeren wat het gevoel je ingeeft. Boosheid kan aangeven dat een grens wordt overschreden, maar geeft je geen vrijbrief om iemand te beschadigen. Angst kan waarschuwen, maar kan ook gebaseerd zijn op oude ervaringen of verwachtingen. Luisteren betekent onderzoeken wat het gevoel vertelt en daarna bewust kiezen hoe je reageert.
Waarom weet ik soms niet wat ik voel?
Misschien heb je weinig woorden geleerd voor gevoelens, ben je gewend om vooral te denken of heb je gevoelens lange tijd moeten onderdrukken. Ook kunnen verschillende gevoelens door elkaar lopen. Begin dan niet met de perfecte naam. Merk eerst op wat er in jouw lichaam gebeurt, welke gedachten opkomen en of je vooral toenadering, afstand, bescherming, rust of actie nodig hebt.
Waarom voel ik emoties vaak pas achteraf?
Tijdens een spannende of veeleisende situatie kan jouw aandacht volledig gericht zijn op functioneren, oplossen of volhouden. Pas wanneer de druk afneemt, komt er ruimte om te voelen wat de gebeurtenis met je heeft gedaan. Dat betekent niet dat het gevoel er eerder niet was. Het kreeg alleen nog geen ruimte of woorden.
Kun je te gevoelig zijn?
Je kunt veel, intens of snel waarnemen en daardoor eerder geraakt of overprikkeld worden. Dat maakt jouw gevoelens niet automatisch onjuist of overdreven. De uitdaging zit vaak in het onderscheiden van wat van jou is, wat van de ander is, welke prikkels je kunt verdragen en hoe je grenzen en herstel organiseert.
Waarom helpt praten over gevoelens niet altijd?
Praten helpt niet wanneer je alleen blijft analyseren, dezelfde gebeurtenis eindeloos herhaalt of verwacht dat woorden ieder gevoel onmiddellijk oplossen. Een gesprek kan wel helpen om te ordenen, erkenning te ervaren en nieuwe betekenis te vinden. Soms vraagt verwerking daarnaast om tijd, rust, lichamelijk herstel, een concrete keuze of een verandering in jouw situatie.
Training en coaching bij gevoelens
Vind je het moeilijk om gevoelens te herkennen, toe te laten, te delen of te begrenzen? Of merk je dat angst, boosheid, verdriet, schaamte of innerlijke onrust jou steeds in dezelfde patronen brengt? Met individuele training en coaching onderzoeken we wat jouw gevoelens vertellen en hoe je daar op een passende manier mee omgaat.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 07-06-2020
Update: 5 augustus 2026.
Voelen en gevoelens
Velden met een * zijn verplicht.
