Gevoelens van afgunst: voel jij je afgunstig?
Voel jij je regelmatig afgunstig en worstel je daarmee? Afgunst kan samenhangen met gevoelens van afwijzing. Je ziet dat een ander iets heeft, kan of ontvangt wat jij zelf mist. Misschien krijgt die persoon meer aandacht, waardering, succes of mogelijkheden. Afgunst is niet prettig, maar het gevoel kan je wel iets belangrijks vertellen over jouw behoeften en verlangens.
- Wat is afgunst?
- Hoe ontstaat afgunst?
- Wat vertelt afgunst jou?
- Wat is het tegenovergestelde van afgunst?
Wat is afgunst?
Afgunst, ook wel na-ijver of wangunst genoemd, ontstaat wanneer je jezelf vergelijkt met iemand die volgens jou meer heeft, meer kan of het gemakkelijker heeft. Het gevoel maakt zichtbaar wat jij mist of graag zou willen bezitten. Daarbij gaat het altijd om jouw eigen waarneming en het beeld dat je van het leven van de ander hebt.
- Een ander heeft het beter dan jij.
- Een ander kan meer dan jij kunt.
- Een ander heeft het gemakkelijker dan jij.
- Een ander bezit meer dan jij.
Wanneer verandert afgunst in wangunst?
Afgunst kent verschillende gradaties. Bij wangunst gaat het niet meer alleen om het verlangen naar wat de ander heeft. Je gunt die persoon het succes, bezit of geluk ook niet meer. Er ontstaat wedijver of rivaliteit en je wilt misschien dat de ander iets verliest. Afgunst kan zich dan vermengen met afkeer, wrok, bitterheid en haat. Dat is het moment waarop het gevoel schadelijk wordt voor jouw relaties en voor jezelf.
Waarom rust er een taboe op afgunst?
Afgunst wordt vaak als slecht of zelfs als zonde gezien. Daardoor wil je het gevoel misschien niet erkennen. Toch verdwijnt het niet wanneer je het veroordeelt of wegdrukt. Het risico bestaat juist dat de afgunst onderhuids groeit en jouw gedachten en gedrag steeds sterker bepaalt. Door eerlijk te erkennen wat je voelt, kun je onderzoeken welk verlangen eronder ligt.
Waarom wijst afgunst jou de weg?
Afgunst gaat uiteindelijk niet over de ander, maar over jou. Je projecteert jouw gemis op iemand die zichtbaar heeft wat jij verlangt. Misschien wil je meer waardering, aandacht, vrijheid, succes, zekerheid of erkenning. De ander maakt slechts zichtbaar wat bij jou onvoldoende wordt vervuld. Het gevoel wordt bruikbaar wanneer je stopt met kijken naar wat de ander heeft en onderzoekt wat jij zelf nodig hebt.
Welke vragen kun je jezelf stellen?
- Wat heeft de ander wat ik zelf mis?
- Wat kan de ander wat ik ook graag zou willen kunnen?
- Welke aandacht of waardering ontvangt de ander?
- Welke behoefte wordt bij mij niet vervuld?
- Welk verlangen durf ik nog niet serieus te nemen?
- Welke stap kan ik zelf zetten?
Hoe ga je met afgunst om?
Veroordeel het gevoel niet en probeer het ook niet weg te drukken. Kijk er eerlijk naar zonder jezelf te beschuldigen. Voorkom wel dat je voortdurend bezig bent met wat anderen hebben, kunnen of bereiken. Afgunst kan zich snel verspreiden wanneer je haar blijft voeden met vergelijking. Zet daarom het projectiescherm uit en richt jouw aandacht op jouw eigen behoeften, wensen en verlangens.
Wat is het tegenovergestelde van afgunst?
Het tegenovergestelde van afgunst is iemand iets oprecht kunnen gunnen. Je kunt blij zijn voor de ander zonder dat diens geluk jouw eigen waarde kleiner maakt. Dat betekent niet dat je geen verlangen meer hebt. Je kunt bewonderen wat iemand heeft bereikt en tegelijk onderzoeken wat jou inspireert. Gunnen vraagt dat je jouw eigen leven niet voortdurend vergelijkt met het zichtbare resultaat van een ander. Je erkent dat iedereen een eigen weg, tempo en achtergrond heeft.
Wanneer kan afgunst veranderen in motivatie?
Afgunst kan een bron van beweging worden wanneer je haar vertaalt naar een concreet verlangen. Misschien laat het succes van de ander zien dat jij meer uitdaging wilt, een opleiding wilt volgen of jouw talenten beter wilt gebruiken. Het gevoel hoeft dan niet te eindigen in misgunning. Je gebruikt het als informatie. Vraag jezelf niet alleen waarom de ander iets heeft, maar vooral welke stap jij vandaag kunt zetten om dichter bij jouw eigen doel te komen.
Welke gevoelens hangen samen met afgunst?
Afgunst ligt dicht bij gevoelens van jaloezie. Bij afgunst verlang je vooral naar iets wat de ander heeft. Bij jaloezie ben je vaker bang om iets of iemand kwijt te raken aan een ander. Beide gevoelens kunnen ontstaan door vergelijking, onzekerheid en onvervulde behoeften.
Welke ontwikkeldoelen passen wanneer je afgunst voelt?
Een belangrijk ontwikkeldoel kan zijn om jouw behoefte aan waardering beter te herkennen. Misschien raakt het succes van een ander jou omdat jij zelf weinig erkenning ontvangt. Onderzoek dan waar je afhankelijk bent geworden van bevestiging en hoe je jouw kwaliteiten zichtbaarder kunt maken.
Daarnaast kan het helpen om jouw gevoelens toe te staan en te ervaren. Je hoeft afgunst niet goed te praten, maar ook niet te ontkennen. Door het gevoel zonder oordeel te onderzoeken, ontdek je welk gemis of verlangen eronder ligt.
Een derde ontwikkeldoel is om bewustere persoonlijke keuzes te maken. Richt jouw energie niet langer op het bezit, succes of geluk van de ander. Kies welke behoefte voor jou belangrijk is en bepaal welke concrete stap je zelf kunt zetten.
Veelgestelde vragen over afgunst
Afgunst roept vaak vragen op over vergelijking, schaamte en misgunnen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.
Is afgunst hetzelfde als jaloezie?
Nee. Bij afgunst verlang je naar iets wat de ander heeft. Bij jaloezie ben je meestal bang dat je iets of iemand aan een ander verliest.
Ben ik een slecht mens wanneer ik afgunst voel?
Nee. Het gevoel maakt je niet slecht. Het is wel belangrijk dat je verantwoordelijkheid neemt voor de manier waarop je ermee omgaat.
Waarom ben ik afgunstig op mensen die ik aardig vind?
Juist mensen die dichtbij je staan, maken zichtbaar wat jij zelf mist. Je kunt iemand aardig vinden en tegelijkertijd verlangen naar wat die persoon heeft bereikt.
Hoe voorkom ik dat afgunst wangunst wordt?
Erken het gevoel voordat het verandert in bitterheid. Onderzoek jouw eigen behoefte en voorkom dat je de ander verantwoordelijk maakt voor jouw gemis.
Kan afgunst ook iets positiefs opleveren?
Ja. Afgunst kan duidelijk maken wat je verlangt en welke verandering je wilt. Het gevoel wordt constructief wanneer je het omzet in een eigen doel en concrete actie.
Wat betekent afgunst voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Afgunst maakt zichtbaar waar jij jezelf vergelijkt en welke behoeften onvoldoende worden vervuld. Het gevoel kan je gevangenhouden in misgunning, maar ook richting geven aan jouw verlangens.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor wat jij mist. Je stopt met het leven van anderen als maatstaf te gebruiken en zet stappen die passen bij jouw eigen waarden en doelen.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 03-09-2014
Update: 4 augustus 2026.
