Talentontwikkeling: ontdek, ontwikkel en benut jouw talent
Talentontwikkeling is belangrijk. Jarenlang hebben bedrijven zich gefocust op het trainen van vaardigheden, persoonlijke vaardigheden en leiderschapsvaardigheden, maar de huidige tijd blijkt meer en andere dingen te vragen dan alleen vaardigheidstraining. Het vormgeven van de authenticiteit van medewerkers is een opgave als weerbaarheid tegen stress en burn-out en als instrument om krachtig te sturen op innovatie en vernieuwing. Binnen carrière en werk gaat talentontwikkeling voor mij vooral over ontdekken wat van nature bij je past, dat verder ontwikkelen en het op de juiste plaats inzetten.
Waarom focussen op talent en niet alleen op zwakke punten?
Het ontwikkelen van je talent is belangrijker dan het ontwikkelen van je zwakke kanten. Als het om je persoonlijke ontwikkeling en groei gaat, zijn we vaak geneigd om de focus te leggen op wat nog niet zo goed gaat en wat we nog te leren hebben. We willen van een vier een zes maken. We richten onze aandacht op zwakke kanten in plaats van op de sterke. We richten ons op onze fouten en ons falen.
Door ons te richten op onze zwakke kanten worden we steeds weer met onze neus op het feit gedrukt iets niet te kunnen. Maken we een fout, dan voelt dit niet alleen als falen, maar wordt het ook als falen gezien. Meer en meer worden we ons bewust van wat we niet kunnen en voelen we dat we niet goed genoeg zijn.
Kijken naar wat niet goed gaat, maakt ons onzeker en zorgt ervoor dat je aan jezelf gaat twijfelen, minder zelfvertrouwen krijgt en voordat je het zelf door hebt steeds een beetje verder van jezelf af komt te staan. Je gaat je futloos voelen, je wordt nergens meer blij van, je hebt weinig energie en in het slechtste geval krijg je een burn-out.
Daarom begin ik liever aan de andere kant: wat gaat er juist goed en waarom? Vaak is feedback van anderen daarbij heel verhelderend. Wat voor jou gewoon is, kan voor een ander juist bijzonder zijn. Bij talent ontdekken en groeien met feedback ga ik daar verder op in.
Wat gebeurt er als je doet waar je goed in bent?
Waar word jij blij van en kijk jij naar uit? Doen waar je goed in bent en het inzetten van je talent resulteert in het ervaren van positieve emoties. Positieve emoties ontplooien het gevoel van welbevinden, blijdschap en geluk. Positieve emoties werken als een spiraal. Door het ervaren van positieve emoties wordt er een grotere veerkracht ontwikkeld. Er ontstaat meer zelfvertrouwen, je ervaart meer geluk en het levert positieve energie op.
Energieke en gelukkige mensen zijn gezonder! Het ontdekken van talenten gaat verder dan kijken naar de manier waarop het talent tot uiting komt. Talenten zitten in een diepere laag, ze laten zien wie je werkelijk bent. Het gaat vooral om dat laagje eronder, wat maakt dat je er goed in bent. Dat diepliggende laagje is wie je bent! En dat uit zich in wat je doet.
Wat is talent eigenlijk?
Talent is voor mij meer dan een aangeleerde vaardigheid. Het gaat om iets wat van nature bij je hoort en wat zichtbaar wordt in de manier waarop je denkt, voelt, reageert, communiceert of handelt. Daarom kijk ik bij talentontwikkeling niet alleen naar kunnen, maar ook naar willen en zijn. In mijn uitgebreide artikel over wat talent is en hoe je het herkent werk ik dat verder uit.
Wat betekent jezelf ontplooien?
Wie zijn talenten niet kent, kan zich niet ontplooien. Wanneer je talenten niet worden opgemerkt, word je belemmerd in jouw ontwikkeling. Wie zijn talenten kent, kent zijn sterke kanten en staat steviger in zijn schoenen, voelt zich krachtiger en sterker en heeft meer zelfvertrouwen en energie. Richten op waar je goed in bent, is een stuk leuker. Jezelf ontwikkelen gaat een stuk sneller en het levert ook nog eens betere resultaten op. Gooi het roer om en ga op zoek naar je talenten. Wat maakt jou zo uniek, waar ben je goed in, waar ligt jouw kracht en wat zijn je sterke kanten?
Waarom is talentontwikkeling belangrijk?
Als je loslaat wie je zou moeten zijn volgens de maatschappelijke norm, word je misschien wie je zou kunnen zijn. Energieke en gelukkige mensen zijn gezonder! Het gaat om het bewust opnemen van positieve ervaringen door je talent te ontdekken.
Door het ontdekken van je talent ga je meer succeservaringen opdoen en ga je minder negatieve prikkels ervaren. Het ontdekken van je talent laat je stralen en zet je in je kracht. Je ontplooit meer zelfvertrouwen, je wordt er blij van, voelt vaker momenten van geluk en het levert je meer positieve energie op.
Die energie is niet onbelangrijk. Je kunt werk doen dat je prima kunt en er toch langzaam op leeglopen. Andersom kan iets behoorlijk veel van je vragen en je toch energie geven, juist omdat je jouw talent gebruikt. Bij de invloed van talent op jouw energiebalans gebruik ik daarvoor het beeld van de menselijke accu: je moet hem niet alleen leegtrekken, je moet hem ook weer opladen.
Talent is de enige grondstof die toeneemt bij gebruik!
Maak de energie in je los! Door…
- Je blij en gelukkig te voelen.
- Je verbonden te voelen.
- Het ervaren van euforie en geluksmomenten.
- Trots op jezelf te kunnen zijn.
- Tegen jezelf te kunnen zeggen: dat heb je goed gedaan.
- Je energiek te voelen en het gevoel te hebben de hele wereld aan te kunnen.
Kun je talent hebben en het toch niet gebruiken?
Jazeker. De kiem kan er zijn terwijl het talent nauwelijks zichtbaar wordt. Soms zit je op de verkeerde plek. Soms is er geen waardering of ruimte. Maar je kunt ook zelf je talent in de weg zitten. Onzekerheid, perfectionisme, angst om uit je comfortzone te stappen of het gevoel dat je eerst aan allerlei verwachtingen moet voldoen, kunnen behoorlijk in de weg zitten. Bij innerlijke belemmeringen die jouw talent tegenhouden laat ik zien hoe zelfs een groot talent daardoor uit beeld kan raken.
Wat als jouw talent vooral maakt dat je anders bent?
Talent voelt niet altijd als een cadeau. Soms merk je vooral dat je anders denkt, anders reageert of andere dingen ziet dan mensen om je heen. Je krijgt dan feedback als: ‘Jij bent wel apart zeg’ of ‘Jij reageert ook altijd anders’. Dat kan ertoe leiden dat je aan jezelf gaat twijfelen. Misschien ben je echter niet raar, maar beschik je over kwaliteiten die minder alledaags zijn. Daarover gaat mijn artikel over apart zijn of juist een bijzonder talent hebben.
Een talent hoeft bovendien niet spectaculair te klinken. Het kan ook iets zijn wat jij bijna achteloos doet. Zelf heb ik bijvoorbeeld teruggekregen dat ik ingewikkelde vraagstukken naar de kern kan terugbrengen. Voor mij is dat geen kwestie van simpel doen. Het gaat juist om ontwarren, afpellen en teruggaan naar waar het werkelijk over gaat. Daarom noem ik zaken naar de eenvoud terugbrengen ook een talent.
Hoe gaat talentontwikkeling in een talentgesprek?
Een talentgesprek gaat niet over de vraag welke vier onvoldoende we vandaag naar een zes gaan tillen. Ik wil juist onderzoeken wat er al aanwezig is. Waar ben je goed in? Wat doe je bijna vanzelf? Waar krijg je energie van? Wat zien anderen voortdurend bij jou? En misschien nog belangrijker: wat vind jij zelf zo normaal dat je niet eens doorhebt dat het bijzonder is?
Talentontwikkeling betekent vervolgens niet dat je het talent alleen maar benoemt. Je wilt het ook gebruiken, voeden en verder ontwikkelen. Daar zijn de juiste omstandigheden voor nodig. Je kunt een plant nog zo goed verzorgen, maar wanneer hij op de verkeerde plek staat, wordt het niks. Dat geldt voor mensen niet veel anders.
Welke verschillende talenten kun je herkennen?
Talenten komen in allerlei vormen voor. Sommige mensen brengen vooral vuur, beweging en inspiratie. Ik noem zo iemand een firestarter die anderen inspireert en in beweging brengt. Het is iemand die mogelijkheden ziet, enthousiasme losmaakt en graag iets nieuws aanwakkert. Bij dit talent hoort ook de kunst om dat vuur gericht te gebruiken en niet overal tegelijk brandjes te willen stichten.
Een ander talent is veel sterker gericht op resultaat, uitdaging en vooruitgang. De vormer is gedreven en resultaatgericht en kan een team behoorlijk in beweging zetten. Die kracht kan geweldig zijn wanneer er iets moet gebeuren, maar kan natuurlijk ook doorslaan in druk of ongeduld.
Hoe herken je creatief en vernieuwend talent?
Creativiteit kent eveneens verschillende vormen. De plant is de creatieve vernieuwer en verzinner. Hij/zij kan vanuit de eigen verbeeldingskracht met originele ideeën, scenario’s en oplossingen komen. Ik noem hem/haar ook wel een schepper omdat de ideeën volledig uit het eigen brein voortkomen.
De brononderzoeker is meer de nieuwsgierige ontdekker. Hij/zij haalt informatie op, legt verbindingen, verkent nieuwe mogelijkheden en bouwt gemakkelijk een netwerk op. Ook dat is creatief, maar op een andere manier. De kracht ligt vooral in het combineren van bestaande elementen tot iets nieuws.
Kan de manier waarop mensen op jou reageren ook een talent aanwijzen?
Ja. Soms zie je talent juist terug in het effect dat iemand op anderen heeft. Iemand kan van nature toegankelijk, sympathiek, betrouwbaar en gemakkelijk benaderbaar zijn. Dat lijkt misschien gewoon een prettige eigenschap, maar wanneer meerdere kernkwaliteiten samenkomen kan daar een bijzonder talent uit ontstaan. Een goed voorbeeld daarvan is een hoge gunfactor als talent: mensen vertrouwen je iets toe, zoeken je gemakkelijk op en gunnen je iets.
Wat vraagt talentontwikkeling binnen organisaties?
Talentontwikkeling is niet alleen iets van de medewerker. De organisatie en de leidinggevende hebben er net zo goed mee te maken. Je kunt prachtige talenten in huis hebben en ze vervolgens inzetten op werk dat niet past, onvoldoende uitdaging geven of medewerkers zo strak controleren dat er nauwelijks ruimte overblijft. Dan moet je niet verbaasd zijn wanneer talent langzaam uit beeld raakt.
Waarom wordt talent binnen organisaties soms niet herkend?
De talentvolle medewerker of high-potential wordt door leidinggevenden lang niet altijd herkend. Soms wordt iemand zelfs slecht beoordeeld of als onvoldoende gemotiveerd gezien, terwijl het werk eenvoudigweg onder zijn of haar niveau ligt of de aansturing niet past. In mijn artikel over talentvolle medewerkers die binnen organisaties niet worden herkend laat ik zien hoe gemakkelijk talent daardoor in een probleemgeval kan veranderen.
Moet je talent managen of er leiding aan geven?
Daar zit voor mij nog een andere vraag onder. Ik ben op voorhand wat huiverig voor het woord talentmanagement. Want zodra we iets gaan managen, gaan we het vaak ook beschrijven, meten, controleren en in vakjes stoppen. Voor je het weet hebben we de talenten-MRI-scan uitgevonden en kan de talentenröntgenfoto rechtstreeks het personeelsdossier in. Ik geloof veel meer in leidinggeven aan talent in plaats van talent beheersen. Talent moet je zien, horen, uitdagen, aanmoedigen en vooral op de juiste plek inzetten.
Word je nergens meer blij van?
Dit is een veel geuite opmerking of zelfs wel een veelgehoorde klacht. Veel mensen hoor je zeggen:
- ‘Ik voel me moe’.
- ‘Ik vind het moeilijk om me op te laden voor de dag van morgen’.
- ‘Ik voel me futloos en veel van wat ik doe kost me energie’.
Vermoeidheid, slecht slapen, prikkelbaarheid, piekeren, een gejaagd gevoel, concentratieproblemen, emotionele uitputting, een laag zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen in eigen kunnen, mensen op afstand houden en geen verbinding voelen kunnen een dusdanige impact op je energieniveau hebben dat je sneller opgebrand raakt.
Natuurlijk heeft vermoeidheid niet automatisch met talent te maken. Maar het is wel een vraag die je mag stellen: kan ik in mijn werk nog voldoende kwijt waar ik goed in ben en waar ik van nature energie van krijg? Soms moet je niet nóg harder leren werken aan wat niet bij je past. Soms moet je opnieuw ontdekken waar jouw kracht eigenlijk zit.
Online training loopbaanontwikkeling
Wil je jouw loopbaan onderzoeken? Deze training helpt je talenten herkennen, keuzes afwegen en gericht werken aan een passende volgende stap in werk.
Loopbaantest
Wil je jouw loopbaan onderzoeken? Deze loopbaantest helpt je waarden herkennen, keuzes afwegen en gericht zoeken naar een passende volgende stap in werk.
E-book Jouw talenten en kwaliteiten
Wil je jouw talenten onderzoeken? Dit e-book helpt je kwaliteiten herkennen, keuzes afwegen en gericht werken aan een passende volgende stap in werk.
Veelgestelde vragen over talentontwikkeling
Talentontwikkeling gaat voor mij niet over iemand ombouwen tot iets wat hij of zij niet is. Het begint bij ontdekken wat er al zit en vervolgens kijken hoe je dat talent beter kunt herkennen, voeden en inzetten. Hieronder beantwoord ik vijf vragen die daarbij vaak spelen.
Wat is talentontwikkeling?
Talentontwikkeling betekent dat je ontdekt welke natuurlijke kwaliteiten en talenten al bij je aanwezig zijn en dat je leert hoe je die verder kunt ontwikkelen en beter kunt inzetten. De kiem is er dus al. Je geeft die kiem ruimte om verder te groeien.
Hoe ontdek je jouw talent?
Kijk naar wat voor jou vanzelfsprekend voelt, waar je energie van krijgt en welke kwaliteiten anderen steeds opnieuw bij jou zien. Juist iets wat jij heel gewoon vindt, kan voor een ander helemaal niet gewoon zijn.
Kun je ieder talent verder ontwikkelen?
Talent kun je ontwikkelen, maar ontwikkeling vraagt meer dan oefenen alleen. De juiste omgeving, uitdaging, vaardigheden, feedback en ruimte spelen allemaal een rol. Een talent dat voortdurend wordt onderdrukt krijgt weinig kans om te groeien.
Waarom kost het energie als je jouw talent niet kunt inzetten?
Omdat je dan voortdurend bezig kunt zijn met werk dat weinig aansluit bij jouw natuurlijke kwaliteiten. Je gebruikt energie, maar krijgt er onvoldoende energie voor terug. Op den duur kan jouw menselijke accu behoorlijk leeg raken.
Wat kan een leidinggevende doen aan talentontwikkeling?
Begin met werkelijk kijken naar wat medewerkers goed kunnen en waar ze van nature sterk in zijn. Geef kaders, maar ook ruimte. Daag mensen uit, laat kwaliteiten tot hun recht komen en probeer medewerkers niet net zo lang bij te schaven totdat ze precies in een functiebeschrijving passen.
Talentontwikkeling begint bij jezelf leren kennen
Wat maakt jou zo uniek? Waar ben je goed in? Waar ligt jouw kracht? Het zijn eenvoudige vragen, maar het antwoord is lang niet altijd eenvoudig. Veel talenten gebruik je al zo lang dat je ze zelf niet meer ziet. Je denkt dat iedereen zo denkt, voelt of reageert. Tot iemand tegen je zegt: ‘Hoe doe jij dat toch?’ Dan wordt iets zichtbaar wat voor jou altijd gewoon was. Dat is voor mij een belangrijk moment in talentontwikkeling. Niet meteen denken wat er nog aan je mankeert, maar eerst eens zien wat er al zit. Daarna kun je onderzoeken waar dat talent ruimte krijgt en waar juist niet. Ontwikkelen betekent dan niet dat je iemand anders moet worden. Het betekent dat je steeds beter leert worden in wie je al bent.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 07-08-2013
Update: 17 augustus 2026.
