home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / verbouwereerd

Verbouwereerd

Ben je verbouwereerd? Dan ben je verbijsterd, onthutst. Je bent zo van je apropos dat het je verstomd doet staan. Je weet niets meer te zeggen. Alsof de ziel op slot gaat en alsof het hart dichtgeknepen wordt. Je bent ontzet, ontsteld. Verbouwereerd is een gemoedstoestand die onrustig aanvoelt en daarom hoort bij tweestrijd en innerlijke strijd. Wat er gebeurt, komt zo onverwacht en heftig binnen dat je het niet meteen kunt plaatsen.

Is verbouwereerd zijn een zwaardere gradatie van verbazing?

Ik noem verbouwereerd de zwaardere vorm van verbazing. Je kunt je verbazen over de spelfouten in de krant. Dat is wat anders dan verbouwereerd zijn. Je kunt ook stomverbaasd zijn of perplex staan. Dat komt al meer in de buurt. Wanneer je verbaasd bent, dan sta je versteld, maar wanneer je verbouwereerd bent, dan ben je ontsteld.

Wanneer was jij verbouwereerd?

Weet je nog een moment toen jij verbouwereerd was? Dat was wel heftig, hè? Je wist even niets te zeggen, je keek met wijd opengesperde ogen, je bevroor, je was overrompeld en geschokt. Ik had deze week zo’n moment. Terwijl ik aan het werk was, keek ik even op mijn telefoon. En ik zag dat een jongeman van bijna 30 jaar, die ik goed ken, overleden is. Toen was ik werkelijk verbouwereerd, ontsteld en geschokt. Volgens mij is dat een situatie die zo heftig binnenkomt, die je niet zag aankomen en die zo’n grote impact heeft dat je letterlijk door elkaar geschud wordt.

Moet je jouw overtuigingen bijstellen?

Je kunt ook verbouwereerd zijn door bepaalde maatschappelijke gebeurtenissen. Ik zei al: met stomheid geslagen. Dat is stomverbaasd in hogere orde. Stomverbaasd wijst al op de stomheid die kan ontstaan, maar verbouwereerd maakt dat je met de mond vol tanden staat en geen woord meer kunt uitbrengen. Wat je kunt leren, is om je overtuigingen wat bij te stellen! Het gaat niet altijd zoals jij dacht dat het zou moeten gaan. En jouw waardenpatroon kun je moeilijk op de hele wereld plakken. Misschien wil je dat wel, maar dat gaat jou niet lukken. Mij ook niet trouwens. Dus bijstellen is een optie. Een andere mogelijkheid is: loslaten. Als het buiten jouw invloed ligt, laat het dan maar los. Je kunt je er heel druk om maken, maar je hebt er niks aan.

Wanneer blijft verbouwereerdheid langer doorwerken?

Verbouwereerdheid kan langer doorwerken wanneer je nog niet kunt bevatten wat er is gebeurd. De gebeurtenis past niet bij jouw verwachtingen, overtuigingen of beeld van de werkelijkheid. Je blijft erover nadenken, maar vindt nog geen woorden die werkelijk uitdrukken wat het met je doet. Dan heeft jouw gemoed tijd nodig om te verwerken dat jouw zekerheden door elkaar zijn gerammeld.

Welke gevoelens hangen samen met verbouwereerd zijn?

Verbouwereerd zijn ligt dicht bij verbazing en verbaasd zijn, maar voelt zwaarder. Bij verbazing sta je versteld. Bij verbouwereerdheid ben je ontsteld, overrompeld en soms zelfs met stomheid geslagen. Je hebt niet alleen iets onverwachts waargenomen, maar bent er ook diep door geraakt.

Veelgestelde vragen over verbouwereerd zijn

Verbouwereerdheid kan ook vragen oproepen over verwerking, communicatie en de manier waarop je met een onverwachte gebeurtenis omgaat. Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen.

Waarom kun je tijdelijk geen woorden vinden?

Een gebeurtenis kan zo onverwacht binnenkomen dat jouw eerste reactie vooral uit verbijstering bestaat. Je hebt dan tijd nodig voordat je kunt verwoorden wat je hebt gezien, gehoord en gevoeld.

Is het verstandig om direct te reageren wanneer je verbouwereerd bent?

Niet altijd. Wanneer je nog overrompeld bent, kan het verstandig zijn om eerst tijd te nemen en pas later te reageren of een beslissing te nemen.

Hoe geef je iemand ruimte die verbouwereerd is?

Vraag niet direct om een verklaring of oplossing. Geef de ander gelegenheid om stil te zijn, vragen te stellen of later op de gebeurtenis terug te komen.

Waarom blijft een onverwachte gebeurtenis soms door jouw hoofd spelen?

Je probeert de gebeurtenis te begrijpen en in jouw bestaande beeld van de werkelijkheid te plaatsen. Dat kost tijd wanneer wat er gebeurde totaal niet overeenkomt met jouw verwachtingen.

Kan verbouwereerdheid later plaatsmaken voor een ander gevoel?

Ja. Wanneer de eerste verbijstering afneemt, kunnen bijvoorbeeld verdriet, boosheid, angst, opluchting of berusting meer naar voren komen.