Hartstocht als persoonlijke waarde
Hartstocht is een persoonlijke waarde. Op de pagina over persoonlijke waarden en wat jij belangrijk vindt heb ik hartstocht ingedeeld bij de waarden die te maken hebben met vasthouden en ergens voor gaan. Dat past hier omdat hartstocht gaat over een innerlijke begeerte, aandrang en gemoedsuiting waarmee je ergens helemaal voor kunt gaan. Zo kun je het hartstochtelijk ergens mee eens zijn of iemand hartstochtelijk liefhebben. In dit artikel ga ik verder in op hartstocht als waarde.
Wat betekent hartstocht?
Hartstocht is een gemoedstoestand. Het is een gemoedsgesteldheid of gemoedsdrift. Je proeft de gloed erin van het vuur, van de liefde, van de passie en van de overgave. Maar ook van het verlangen. Het is de koorts van de aandrift en de aandrang. Het is begeren en verlangen. Die drift komt uit jouw binnenste. We hebben het hartstocht genoemd, maar het had wat mij betreft ook zielstocht kunnen heten.

Waar speelt hartstocht een rol?
Hartstocht kan op heel verschillende terreinen van jouw leven zichtbaar worden. Ik noem een aantal voorbeelden:
- In het spel van de liefde met jouw partner, waar je vurigheid ervaart en liefdedrift voelt, waar de minnedrift door jouw lijf trekt en je jouw hoofd kunt verliezen.
- In verliefdheid, waar je een groot verlangen voelt naar iemand.
- In muziek, wanneer je met hart en ziel op een fluit of piano speelt.
- In jouw bewogenheid voor de medemens, wanneer je blij wordt met de blijden en bedroefd bent met de bedroefden.
- In jouw visie op de wereld, wanneer je die geëmotioneerd over de bühne brengt.
Wat heeft hartstocht met willen te maken?
Hartstocht heeft alles te maken met willen. Ik gebruik voortdurend het beeld van kunnen, zijn en willen. Hartstocht raakt vooral aan dat laatste: wat wil je werkelijk? Waar gaat jouw verlangen naar uit? Het gaat niet over wat je moet. Het gaat over wat je wilt. Daarom ligt er een duidelijke verbinding met wat jij werkelijk wilt.
Waarom noem ik jouw hart een communicerend vat?
Jouw hart is een communicerend vat. Waarom? Omdat hartstocht ook communicatie is. Allereerst met jezelf, wanneer jouw hart spreekt en opengaat. Maar ook in het gesprek met een ander. We spreken niet voor niets over een hartig woord met iemand spreken, van hart tot hart praten of iemand een hart onder de riem steken. In al die uitdrukkingen zit iets van innerlijke bewogenheid die naar buiten komt.
Waar ligt de grens van hartstocht?
Is er een grens voor hartstocht? Ik meen van wel. Wanneer het te heftig wordt, onbesuisd of onstuimig, wanneer het woest of woelig wordt, kan de rem eraf gaan. Je kunt bezeten raken of verslaafd worden. Je kunt het gevoel krijgen dat je niet meer zonder dat ene kunt en iedere maat verliezen. Dan is hartstocht niet meer alleen de gloed die je in beweging brengt, maar neemt zij jou over.
Wat is het mooie van hartstocht?
Het mooie van hartstocht is dat je het hart laat spreken. Is dat verstandig? Gelukkig niet! Een mens hoeft niet altijd verstandig te zijn toch? Is het verstandig om van jouw partner te houden? Was het zo verstandig om een gezin te stichten? Vond je het verstandig om een hond aan te schaffen? Toch deed je het. Jouw hart sprak. Het is de tocht van jouw hart en ziel die sprak.
Wanneer daar te weinig van is, leef je alleen maar in jouw hoofd. Dan praat je als een audiobestand, een MP3. Dan mis je vuur en verve in jouw communicatie omdat alles beredeneerd is. Liefhebben doe je met jouw hart. Of het nu gaat over jouw moeder, jouw liefde voor jazzmuziek, oldtimers, fotografie of literatuur. Het zit van binnen.
Welke normen horen bij hartstocht?
Is er een normering voor hartstocht? Wel als je een hartfilmpje laat maken. Maar ook in een andere zin. Ik zei het al: zodra je bezeten raakt en niet meer te stoppen bent, sla je door. Tegelijk kennen we allerlei normen waarmee we hartstocht juist proberen af te remmen of te doven:
- Gebruik eens je verstand en doof het gevoel.
- Blijf nuchter in alle situaties.
- Laat je hoofd niet op hol jagen.
- Je kunt niet alleen maar leuke dingen doen, er moet ook gewerkt worden.
Daarmee zie je meteen het spanningsveld. Hartstocht kan een waarde zijn die jou in beweging brengt, terwijl normen mede bepalen hoeveel ruimte je die hartstocht geeft en waar jij vindt dat de grens ligt.
Hoe houd je balans tussen hart, hoofd en handen?
Hartstocht hoort bij hart en ziel. Maar het beeld van de verbinding met hoofd en handen vind ik mooi. Je bent niet alleen maar hart. Integendeel: luister naar jouw hart en gebruik jouw verstand. En soms is het goed dat je de handjes laat wapperen. Juist die verbinding voorkomt dat verlangen alleen bij verlangen blijft of dat verstand ieder vuur dooft voordat het überhaupt heeft kunnen branden.
Wat gebeurt er als de hartstocht verdwijnt?
Als de hartstocht verdwijnt, raakt het leven ingedut. De ziel ademt niet meer en het wordt dor en mat. De vreugde verdwijnt. Het hart zorgt immers voor levenslust. En geloof me: de gezondheidsindustrie gericht op gezond eten, drinken en bewegen is groot. Maar als het hart verheugd is, is er zin en zingeving. En dat draagt enorm bij aan een leven waarin je je levend voelt.
Waarom is een opmerkzaam hart belangrijk?
Weet je wat belangrijk is? Een opmerkzaam hart. Lees ook mijn artikel over opmerkzaamheid. Het hart is namelijk het oog der wijzen en het oog is het hart der dwazen. Ook dat heeft alles te maken met hartstocht. De tocht van het hart!

Wanneer is hartstocht echt een persoonlijke waarde voor jou?
Dat merk je aan de dingen waar jouw hart sneller van gaat kloppen. Waar kun jij je helemaal aan overgeven? Waar praat je met vuur over? Waar voel je verlangen, bewogenheid of een innerlijke aandrang om ervoor te gaan? Wanneer hartstocht voor jou belangrijk is, wil je waarschijnlijk niet alleen maar leven en werken vanuit verstand, regels en verplichtingen. Je wilt ergens jouw hart en ziel in kwijt kunnen.
Hartstocht ligt daarbij dicht tegen vastberadenheid aan. Hartstocht geeft het vuur en het verlangen, terwijl vastberadenheid je kan helpen om ergens ook daadwerkelijk voor te blijven gaan wanneer het niet vanzelf gaat.
Online training loopbaanontwikkeling
Wil je jouw loopbaan onderzoeken? Deze training helpt je waarden herkennen, mogelijkheden afwegen en gericht werken aan een passende volgende stap in werk.
Loopbaantest
Wil je jouw drijfveren onderzoeken? Deze loopbaantest helpt je persoonlijke waarden herkennen en beter begrijpen wat voor jou belangrijk is in jouw werk.
E-book Je loopbaan is geen zitbaan
Wil je verder nadenken over passend werk? In mijn e-book lees je hoe persoonlijke drijfveren, waarden en keuzes richting geven aan jouw loopbaan.
Veelgestelde vragen over hartstocht
Hartstocht kan veel vuur, verlangen en levenslust geven, maar juist door die intensiteit roept deze waarde ook vragen op over grenzen en balans. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen over hartstocht als persoonlijke waarde.
Wat betekent hartstocht?
Hartstocht is een sterke innerlijke gemoedsdrift waarin verlangen, passie, vuur en overgave samenkomen. Je voelt van binnenuit een krachtige aandrang richting iets of iemand.
Is hartstocht hetzelfde als passie?
Ze liggen dicht bij elkaar. Bij hartstocht ligt voor mij veel nadruk op de innerlijke gloed, het verlangen en de bewogenheid die vanuit jouw hart naar buiten komen.
Kan hartstocht doorschieten?
Ja. Wanneer je geen maat meer kunt houden, bezeten raakt of het gevoel krijgt dat je niet meer zonder iets kunt, kan hartstocht te ver doorschieten.
Welke norm hoort bij hartstocht?
De grens ligt onder andere bij maat houden en verbinding houden met jouw verstand. Luister naar jouw hart, maar zorg dat het niet volledig met jou op de loop gaat.
Waarom is hartstocht belangrijk?
Hartstocht brengt vuur, verlangen en levenslust. Wanneer er helemaal geen ruimte meer is voor wat jouw hart raakt, kan het leven juist dor, mat en sterk beredeneerd gaan voelen.
Waar gaat jouw hart naar uit in jouw loopbaan?
Hartstocht heeft te maken met wat jou van binnen beweegt, waar jouw hart naar uitgaat en waar je met hart en ziel voor wilt gaan. Dat raakt ook aan jouw loopbaan. Want werk kan prima passen bij wat je kunt, maar als je er niets van jezelf, jouw verlangen of jouw bezieling in kwijt kunt, kan er toch iets ontbreken. In deze podcast hoor je een gesprek tussen mijn dochter Aniek en mij over loopbaanontwikkeling. Wil je verder nadenken over de vraag hoe jij met hart en ziel in jouw loopbaan wilt staan, luister dan eens naar ons gesprek.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 12-07-2022
Update: 22 augustus 2026.


