home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / ongemakkelijk

Voel je je ongemakkelijk? Ongemak: hoe ga je ermee om?

Omgaan met ongemak vinden wij moeilijk. Wie dat zegt? Dat zeg ik! Wij willen ons niet ongemakkelijk voelen. Dat gevoel, daar moet je zo gauw mogelijk vanaf. Waarom ik dat zeg? Dat kom ik met regelmaat tegen. Ongemak hoort bij verwarring en innerlijk conflict, omdat je in een situatie terechtkomt waarin je niet goed weet wat je moet zeggen, doen of voelen. Daarom dit artikel over:

• Ongemak: wat is dat en hoe ga je ermee om?
• Je ongemakkelijk voelen.

Wanneer komt ongemak voor?

Je kunt ongemak ervaren:

• Wanneer je van die stiltes hebt tijdens een gesprek of wanneer je blokkeert tijdens een toespraak.
• Wanneer je iemand ontmoet die je liever niet had gezien.
• Wanneer je iets zegt wat je achteraf bezien nooit had moeten zeggen.
• Wanneer je in de tuin aan het werk bent en de buurman je op de vingers komt kijken; je voelt je onhandig en dat is ongemakkelijk.
• Wanneer je Henk van de basisschool meent te herkennen en je hem hartelijk begroet, maar er snel achter komt dat het iemand anders is.

Ongemak kan verwijzen naar onhandigheid, maar ook naar gevoelens als schaamte. Je kunt ongemak ervaren wanneer je in Amsterdam moet autorijden en je bent dat helemaal niet gewend. Dan kom je dus uit jouw comfortzone.

Wat betekent je ongemakkelijk voelen?

Je kunt je ongemakkelijk voelen wanneer je de werkelijkheid in de ogen kijkt. Of wanneer je in een situatie komt waarbij jij je geen houding weet te geven. Wanneer voel jij je ongemakkelijk? Ik noem wat voorbeelden:

• Wanneer je sociale druk ervaart. Je had in gala op het feest moeten komen en daar sta je dan in jouw spijkerbroek. Je voelt dat alle ogen op jou gericht zijn.
• Wanneer je voor de twaalfde keer een sollicitatiegesprek moet voeren, terwijl je al die keren daarvoor bent afgewezen. Gevoelens van onzekerheid leiden dan tot een ongemakkelijk gevoel.
• Wanneer je je ongemakkelijk voelt bij een gênante situatie doordat er iets gebeurt wat je totaal niet had voorzien en wat je ervaart als ongepast of onwenselijk.
• Wanneer je je buitengesloten, anders dan de rest, overbodig of onnuttig voelt.

Hoe diep kan een ongemakkelijk gevoel gaan?

Je ongemakkelijk voelen kan diep gaan. Natuurlijk, toen je twee keer hakkelde tijdens die presentatie was dat een beetje ongemakkelijk. Niemand die het merkt trouwens, alleen jijzelf! Maar je kunt je echt ongemakkelijk voelen wanneer iets helemaal niet bij jou past of wanneer je in een situatie terechtkomt waarin je jezelf niet kunt zijn.

Wat vertelt een ongemakkelijk gevoel jou?

Ik maak een tweedeling.

• Leren omgaan met ongemak is op zich prima. Als jij een chauffeursdiploma wilt halen, is rijles in de Randstad niet onverstandig. Maar omdat je er niet vertrouwd mee bent, kan het leiden tot situaties die je als ongemakkelijk ervaart. Op den duur went het en ben je zo vaardig dat je ermee vertrouwd raakt. Dan gaat het moeiteloos.
• Je ongemakkelijk voelen hoeft niet altijd heel erg te zijn. Nogmaals: die hapering tijdens de presentatie, ach, waar gaat het over? Of toen jouw vrouw zei dat je een vlek op jouw blouse had vlak voordat jij een toespraak moest houden.

Maar er kan ook een alarmfunctie zijn. Je ongemakkelijk voelen kan ook betekenen: stop met deze actie. Dit is killing voor jou! Je vraagt nu iets van jezelf wat totaal niet past. En dan lach je als een boer die kiespijn heeft, maar het is gemaakt, geforceerd en dus ongemakkelijk. Je bent niet blij, je wordt niet blij en je doet je anders voor dan het werkelijk is.

Zal ik een voorbeeld noemen? Joop is een introverte man van 53 jaar. Hij is technisch ter zake zeer kundig en wordt alom geprezen om zijn enorme deskundigheid. Zijn manager wil dat hij zich meer profileert, op de voorgrond treedt en de kar trekt binnen het team. En dat is nu precies wat bij Joop niet past. Hij voelt zich daar heel ongemakkelijk en zelfs ongelukkig bij, omdat je Joop geweld aandoet door dit van hem te vragen. Niet aan beginnen dus!

Wanneer wordt ongemak een vast patroon?

Ongemak kan een vast patroon worden wanneer je steeds meer situaties gaat vermijden waarin je je geen houding weet te geven. Je ontwijkt gesprekken, presentaties, onbekende mensen of nieuwe ervaringen, omdat je bang bent voor schaamte, onzekerheid of een ongemakkelijk moment. Daardoor krijg je minder gelegenheid om te ervaren dat ongemak soms vanzelf afneemt wanneer je ergens vertrouwd mee raakt.

Maar je moet niet ieder ongemakkelijk gevoel overwinnen. Soms vertelt het jou dat een situatie, rol of verwachting werkelijk niet bij je past. De kunst is om onderscheid te maken tussen tijdelijk ongemak door onervarenheid en diep ongemak doordat je jezelf geweld aandoet.

Welke gevoelens hangen samen met ongemak?

Ongemak kan ontstaan wanneer je te maken krijgt met wisselingen in jouw stemming en niet goed weet hoe je op jouw eigen gevoel moet reageren. Wanneer gedachten en gevoelens door elkaar lopen, kan er verwarring in gedachten en gevoelens ontstaan.

Een ingrijpende gebeurtenis kan leiden tot ontredderd zijn na een gebeurtenis. Soms ben je vooral van slag door wat er gebeurt. In al deze situaties kan ongemak ontstaan doordat je tijdelijk jouw houvast, houding of vertrouwde manier van reageren kwijt bent.

Veelgestelde vragen over ongemak

Ongemak roept vragen op over spanning, sociale situaties, jouw comfortzone en het verschil tussen oefenen en jezelf geweld aandoen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.

Wat betekent je ongemakkelijk voelen?

Je ongemakkelijk voelen betekent dat je in een situatie spanning, onzekerheid of onbehagen ervaart en niet goed weet welke houding of reactie passend is.

Is ongemak altijd negatief?

Nee. Ongemak kan betekenen dat je iets nieuws leert en buiten jouw vertrouwde omgeving treedt. Het kan ook een signaal zijn dat iets niet bij jou past.

Waarom voel ik me ongemakkelijk bij andere mensen?

Misschien ervaar je sociale druk, ben je bang om iets verkeerd te zeggen of weet je niet wat anderen van jou verwachten.

Moet je altijd door ongemak heen?

Nee. Soms helpt oefenen en wennen. Maar wanneer een situatie structureel niet bij jou past en je jezelf geweld aandoet, vraagt het gevoel om een andere keuze.

Hoe ga je om met een ongemakkelijk gevoel?

Onderzoek eerst waardoor het gevoel ontstaat. Vraag jezelf af of je vooral onervaren bent of dat de situatie botst met jouw behoeften, grenzen en persoonlijkheid.