home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / verbazing

Verbazing: ben jij verbaasd?

Verbazing is een gemoedstoestand en een gevoel. Ben jij verbaasd? Dan gaat het anders dan je had verwacht. Het gaat anders dan jij je had voorgesteld. En dat doet iets met je. Daarom hoort verbazing bij tweestrijd en innerlijke strijd. Wat je waarneemt, komt namelijk niet overeen met jouw verwachtingen of bestaande beeld. In dit artikel ga ik in op verbaasd zijn.

Wanneer is verbazing positief?

Positieve verbazing wijst naar verwondering. Je had nooit verwacht dat jij zou slagen voor je rijexamen en wat gebeurde? Het ging vlekkeloos. Of je dacht dat je een rustige verjaardag zou hebben. En opeens stonden al jouw vrienden voor de deur. Je was verbaasd! Maar dan in de zin van: ze verrasten jou enorm.

Wanneer is verbazing negatief?

Negatieve verbazing wijst op iets vervelends. Je kunt verbaasd zijn omdat de overheid maatregelen heeft genomen waar jij je niet in kunt vinden. Maar tot jouw grote verbazing kreeg je een aanslag van de Belastingdienst, terwijl je al vele malen hebt duidelijk gemaakt dat die gegevens niet kloppen. Je kunt je erover verbazen dat je nog post krijgt op het oude adres, zelfs nadat je vijf keer een adreswijziging hebt doorgegeven.

Is negatieve verbazing een vorm van bevreemding?

Negatieve verbazing is een vorm van bevreemding. Je spreekt de vergadering toe en je zegt: ‘Voorzitter, de huidige gang van zaken bevreemdt me temeer omdat het proces niet klopt volgens de statuten die wij hanteren.’

Wat kun je leren van verbazing?

Verbazing is een goede leermeester. Wat kun je ervan leren? Ik noem een paar dingen:

• Je kunt leren wat jouw normen en waarden zijn. Wanneer het je verbaast dat de buurman de sneeuw nooit wegveegt voor die oude mevrouw, dan vertelt het dat dienstbaarheid voor jou belangrijk is.
• Je kunt leren om jouw overtuigingen soms wat bij te stellen. Blijkbaar sluiten ze niet helemaal aan en doorstaan ze de geest van deze tijd niet helemaal.
• Je kunt leren om situaties los te laten. Wellicht kijk jij er anders naar dan veel mensen, maar het ligt buiten jouw cirkel van invloed.

Welke taal hoort bij verbazing?

Verbazing hoor je soms in een uitroep:

• ‘Wow, hier had ik echt niet op gerekend.’
• ‘Oeps.’
• ‘Sjoh.’
• ‘Goh.’
• ‘Nu breekt mijn klomp.’

Wat vertelt verbazing over jouw verwachtingen?

Verbazing laat zien dat de werkelijkheid niet overeenkomt met wat jij vooraf had verwacht. Misschien had je een bepaald beeld van iemand, van een gebeurtenis of van de manier waarop iets zou verlopen. Zodra het anders gaat, merk je hoe sterk die verwachting was. Verbazing kan je daarom bewust maken van beelden en aannames die je als vanzelfsprekend bent gaan beschouwen. De vraag is dan: klopt jouw verwachting nog of vraagt de werkelijkheid om een andere kijk?

Wanneer brengt verbazing je uit evenwicht?

Verbazing kan je uit evenwicht brengen wanneer een gebeurtenis zo onverwacht is dat je haar niet meteen kunt plaatsen. Je hebt tijd nodig om opnieuw te begrijpen wat er gebeurt en wat dat met je doet. Bij positieve verbazing ontstaat vaak blijdschap of verwondering. Bij negatieve verbazing kun je boosheid, teleurstelling, onbegrip of bevreemding ervaren. Hoe sterker de gebeurtenis afwijkt van jouw verwachtingen, hoe heftiger jouw reactie kan zijn.

Veelgestelde vragen over verbazing

Verbazing kan ook nieuwe vragen oproepen over nieuwsgierigheid, communicatie en de manier waarop mensen onverwachte situaties beleven. Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen.

Waarom reageren mensen verschillend op dezelfde verrassing?

Iedereen kijkt vanuit eigen ervaringen, verwachtingen en waarden naar een gebeurtenis. Wat voor de één verrassend is, kan voor de ander heel gewoon zijn.

Kan verbazing omslaan in nieuwsgierigheid?

Ja. Wanneer je jouw eerste oordeel uitstelt, kan verbazing je uitnodigen om vragen te stellen en iets nieuws te ontdekken.

Kun je verbaasd zijn zonder meteen een oordeel te hebben?

Ja. Je kunt eerst vaststellen dat iets anders loopt dan verwacht. Pas daarna bepaal je wat je ervan vindt en welk gevoel het bij je oproept.

Hoe spreek je verbazing uit zonder beschuldigend over te komen?

Benoem wat je waarneemt en vertel dat het anders is dan je had verwacht. Zo houd je de verbazing bij jezelf en voorkom je dat jouw reactie meteen een verwijt wordt.

Kan verbazing helpen om vooroordelen te herkennen?

Ja. Wanneer gedrag of een gebeurtenis jou verbaast, kan dat zichtbaar maken welk beeld je vooraf van iemand of van een situatie had.