home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / uitzichtloos

Uitzichtloos is een gevoel

Uitzichtloos is een gevoel dat direct verband houdt met het niet meer zien zitten. Wanneer je geen uitweg of toekomstperspectief meer ervaart, kan somberheid overgaan in hopeloosheid en verlies van zingeving. Daarom behandel ik uitzichtloosheid binnen somberheid, leegte en uitputting. In dit artikel ga ik in op uitzichtloosheid en wat dit gevoel jou vertelt.

Wanneer ontstaat een uitzichtloos gevoel?

Je kunt in je leven van alles meemaken waardoor er een uitzichtloze situatie ontstaat. Ik denk aan Pieter die bij me kwam en vertelde dat hij nog drie maanden te leven had. Er was kanker geconstateerd met heftige uitzaaiingen. Of aan die ondernemer die het faillissement al lang zag aankomen en er geen draai meer aan wist te geven. Het kan je zomaar gebeuren. Uitzichtloosheid gaat samen met gevoelens van innerlijke tweestrijd, vertwijfeling en radeloosheid, maar ook met gevoelens als: ‘Waarom moet mij dit overkomen?’ Je voelt je ook slachtoffer van de situatie.

Wat betekent het als je het niet meer ziet zitten?

In taal zeggen we dan: ‘Hij of zij ziet het niet meer zitten.’ Wie dat gevoel van uitzichtloosheid heeft, ziet het niet meer zitten. Hij of zij voelt zich troosteloos, wellicht somber of depressief. Hij of zij ziet de toekomst met gemengde gevoelens tegemoet of vraagt zich af of er nog toekomst is.

Kun je geen uitzicht hebben door gebrek aan inzicht?

Nu heb ik net een aantal situaties benoemd die uitzichtloos blijken te zijn. Maar uitzichtloosheid kan ook een gevoel zijn dat niet altijd op feiten gebaseerd is. Ik kan het ook anders uitdrukken. Gebrek aan uitzicht duidt ook op gebrek aan zicht, gebrek aan de juiste kijk op de zaak en geen oog meer hebben voor kansen en mogelijkheden. Misschien is de juiste weg aan jouw gezichtsveld ontnomen, uit zicht, maar dat betekent niet dat er geen weg is. Wellicht zit je gevangen in jouw eigen vicieuze cirkel en moet je samen met anderen eens naar jouw situatie kijken.

Wat vertelt uitzichtloosheid jou?

Wanneer je je uitzichtloos voelt, vertelt het dat je de controle mag loslaten. Het leven loopt anders dan je dacht. De weg is anders dan je had gehoopt en verwacht. Je mag nu de regie loslaten in diepe zin en betekenis. De les is dat het levenspad anders is dan jij had bedacht. Loslaten betekent dus: verwachtingen loslaten en bijstellen.

Waarom is loslaten niet gemakkelijk?

Iemand zei: ‘Dat kun je nu wel zo mooi vertellen, maar zo gemakkelijk gaat dat niet.’ Dat klopt! Rationeel kan ik dit snel opschrijven, maar het doorleven en ervaren gaat een paar slagen dieper. Dat doe je niet in een halve dag. En zonder pijn gaat het niet!

Wat kun je nog meer doen?

Ik kan je adviseren om vooral niet bij de pakken neer te gaan zitten. Ga praten, zoek vrienden en bekenden op. Schakel hulp in! Gedeelde zorgen verlichten enigszins.

Wanneer wordt uitzichtloosheid een vast patroon?

Uitzichtloosheid kan een vast patroon worden wanneer je bij iedere nieuwe tegenslag verwacht dat er toch geen oplossing komt. Je kijkt dan vooral naar gesloten deuren en ziet steeds minder kansen of mogelijkheden. Het gevoel van machteloosheid versterkt zichzelf, waardoor je minder onderneemt en nog minder uitzicht ervaart. Juist dan kan het helpen om iemand anders mee te laten kijken naar wat jij zelf niet meer kunt overzien.

Welke gevoelens hangen samen met uitzichtloosheid?

Wanneer je geen uitweg meer ziet, kun je je steeds wanhopiger voelen. Je kunt het leven zinloos gaan vinden of ervaren dat je bent vastgelopen in het leven. Wanneer de uitzichtloosheid zo zwaar wordt dat je denkt aan zelfdoding of niet meer willen leven, blijf daar dan niet alleen mee en schakel direct hulp in.

Veelgestelde vragen over uitzichtloosheid

Uitzichtloosheid roept vragen op over hoop, feiten en de mogelijkheid om weer een uitweg te zien. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.

Wat betekent uitzichtloosheid?

Uitzichtloosheid betekent dat je geen uitweg, kansen of toekomstperspectief meer ziet. De situatie voelt hopeloos en onhoudbaar.

Is een uitzichtloos gevoel altijd gebaseerd op feiten?

Nee. Soms is een situatie feitelijk zeer ernstig. Soms zorgt jouw gemoedstoestand ervoor dat je mogelijke wegen en kansen niet meer kunt zien.

Waarom verlies je uitzicht als je emotioneel bent?

Heftige emoties kunnen jouw blik vernauwen. Je aandacht blijft dan gericht op dreiging, verlies en wat niet meer mogelijk lijkt.

Wat kun je doen als alles uitzichtloos voelt?

Praat met iemand die je vertrouwt en laat een ander met je meekijken. Probeer niet de hele toekomst op te lossen, maar onderzoek welke kleine stap nu mogelijk is.

Wanneer moet je direct hulp zoeken?

Zoek direct hulp wanneer je niet meer verder wilt, denkt aan zelfdoding of bang bent dat je jezelf iets aandoet. Blijf daar niet alleen mee.