Ongedurig, onrustig of rusteloos
Ongedurig: voel je je vaak onrustig of rusteloos? Merk je dat jouw hoofd maar doordraait en dat je als het ware nog geen tien minuten op een stoel kunt zitten? In de serie artikelen over angst en bang zijn heb ik ongedurigheid geplaatst omdat het gevoel kan ontstaan wanneer jouw systeem voortdurend alert staat. Je hebt het idee dat je iets moet doen, dat je niet stil kunt blijven zitten of dat er iets misgaat wanneer je niet in beweging komt. Soms zit daar angst onder om iets te missen, te laat te zijn, de controle te verliezen of niet voorbereid te zijn op wat er komt. Ongedurigheid is dus niet hetzelfde als angst, maar angst kan wel de onrust en bewegingsdrang aanjagen. Weet je hoe het komt? Wat is de oorzaak?
Welk gedrag hoort bij ongedurigheid?
Wat voor gedrag hoort bij ongedurigheid? Ik noem een paar voorbeelden:
- Op anderen kom je gejaagd over of maak je een gespannen indruk.
- Je kunt moeilijk tien minuten of een kwartier op een stoel zitten.
- Je bent beweeglijk: je ijsbeert regelmatig door het vertrek waar je je bevindt.
- Je trommelt met jouw vingers op tafel.
- Je voelt je onrustig en misschien zelfs rusteloos.
- Je kunt geagiteerd of driftig reageren op jouw omgeving.
- Je bent zo af en toe wispelturig.
Wat kan ongedurigheid veroorzaken?
Weet je de oorzaken? Ik niet, want ik ken jou niet. Maar ik noem een paar mogelijkheden:
- Je vindt omgaan met stress moeilijk.
- Je kunt je moeilijk ontspannen.
- Je bent altijd in jouw hoofd bezig en je piekert en tobt.
- Je zit voortdurend vol nieuwe ideeën en jouw hoofd komt maar niet tot rust.
- Je bent ongeduldig: het kan je maar niet snel genoeg gaan!
- Je hebt te veel energie en je beweegt in verhouding te weinig.
- Je bent gevoelig voor emotionele prikkels.
- Je bent leergierig of nieuwsgierig en dat drijft je voort!
- Je vindt het moeilijk om alleen te zijn.
- Je vindt het lastig om met stilte om te gaan.
Hoe vaak en hoe lang voel je je ongedurig?
Merk je dat je je vaak onrustig voelt? Of wellicht iedere dag? Of nog erger: altijd! Weet je van jezelf hoe lang zo’n periode duurt? Wanneer je je vaak of regelmatig onrustig voelt, is het zaak om balans te leren vinden tussen spanning en ontspanning.
Hoe ga je met onrust en rusteloosheid om?
Een belangrijke vraag is: hoe ga je met onrust om? Druk je het weg? Probeer je het te vermijden? Of ga je jezelf confronteren met jouw onrust? Ga je achterhalen wat het je vertellen wil? Onrust wil je namelijk iets vertellen. Ben je aan een bepaalde verandering toe in jouw leven? Is onrust een van de voortekenen voor verandering? Moet je uit de comfortzone waar je zo bekend mee bent? Is er naderend onheil waar je alert op moet zijn?
Is ongedurig hetzelfde als ongeduldig?
Mooie vraag, maar ongedurig en ongeduldig zijn niet hetzelfde. Ongedurig is een gevoel van innerlijke onrust of rusteloosheid. Je kunt moeilijk stilzitten, jouw hoofd blijft doorgaan en je hebt het gevoel dat je iets moet doen. Ongeduldig zijn is eerder een valkuil in jouw gedrag. Je vindt wachten moeilijk, wilt dat iets sneller gaat en kunt geïrriteerd raken wanneer het tempo lager ligt dan jij wilt. Ongedurigheid gaat dus vooral over wat je vanbinnen voelt, terwijl ongeduld zichtbaar wordt in de manier waarop je met tijd, vertraging en andere mensen omgaat.
Welke gevoelens kunnen met ongedurigheid samenhangen?
Ongedurigheid kan samengaan met andere gevoelens van spanning en onrust. Je kunt je gespannen voelen, waardoor stilzitten en ontspannen moeilijker worden. Bij haast en gejaagdheid heb je voortdurend het gevoel dat je verder moet en dat er geen tijd te verliezen is. Ook kun je je verontrust of ongerust voelen wanneer je vermoedt dat er iets mis kan gaan. Soms ben je vooral zenuwachtig of nerveus in aanloop naar een gebeurtenis of gesprek. Deze gevoelens zijn niet hetzelfde, maar kunnen de rusteloosheid en bewegingsdrang wel versterken.
Welke ontwikkeldoelen passen bij ongedurigheid?
Wanneer je je vaak ongedurig of rusteloos voelt, kan een passend ontwikkeldoel zijn om beter te leren omgaan met stress. Daarbij onderzoek je waardoor jouw systeem voortdurend actief blijft en welke situaties of gedachten de onrust versterken. Een tweede ontwikkeldoel kan zijn om jouw behoefte aan rust te herkennen en serieus te nemen. Rust betekent niet dat je jouw energie of nieuwsgierigheid moet onderdrukken. Het betekent dat je leert om af te wisselen tussen activiteit en herstel. Ook kun je oefenen om niet iedere gedachte, prikkel of impuls direct te volgen. Het doel is niet dat je altijd stil en rustig bent, maar dat je zelf kunt kiezen wanneer je in beweging komt en wanneer je tot rust komt.
Veelgestelde vragen over ongedurigheid
Ongedurigheid kan ook doorwerken in jouw aandacht, gedrag en dagelijks functioneren. Hieronder vind je vijf aanvullende vragen.
Waarom voelt wachten zo moeilijk wanneer je ongedurig bent?
Wachten betekent dat je tijdelijk geen invloed hebt op het tempo of de uitkomst. Wanneer je ongedurig bent, kan dat gevoel van stilstand extra spanning oproepen. Je wilt handelen om weer het idee te krijgen dat je grip hebt.
Kan ongedurigheid jouw concentratie verstoren?
Ja. Jouw aandacht springt sneller van de ene gedachte, prikkel of taak naar de andere. Daardoor kun je moeite hebben om ergens lang bij te blijven of om een taak rustig en zorgvuldig af te ronden.
Waarom word je sneller geïrriteerd wanneer je rusteloos bent?
Wanneer jouw systeem al vol spanning zit, kunnen vertraging, onderbrekingen en vragen van anderen sneller te veel worden. De irritatie ontstaat dan niet alleen door wat de ander doet, maar ook doordat jouw eigen draagkracht beperkt is.
Kan bewegen helpen wanneer je je ongedurig voelt?
Bewegen kan helpen om lichamelijke spanning en overtollige energie kwijt te raken. Het lost echter niet automatisch de oorzaak van de onrust op. Daarom is het ook belangrijk om te onderzoeken welke gedachten, verwachtingen of situaties de rusteloosheid in stand houden.
Wanneer is professionele hulp bij ongedurigheid verstandig?
Professionele hulp kan verstandig zijn wanneer de onrust langdurig aanhoudt, jouw slaap of functioneren belemmert of samengaat met sterke angst, stress of uitputting. Samen kun je onderzoeken waar de ongedurigheid vandaan komt en wat nodig is om meer balans te ervaren.
Wat betekent ongedurigheid voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Ongedurigheid kan zichtbaar maken hoe moeilijk het voor jou is om stil te staan, te wachten of geen directe controle te hebben. Het gevoel kan je uitnodigen om te onderzoeken welke spanning, verwachting of behoefte jouw voortdurende bewegingsdrang veroorzaakt.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dan dat je jouw energie niet hoeft kwijt te raken, maar dat je leert om haar bewuster te sturen. Je ontdekt wanneer actie nodig is en wanneer rust, vertraging of afwachten beter bij de situatie past.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 04-01-2017
Update: 3 augustus 2026.
