home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / waardeloos

Voel jij je waardeloos?

Voel jij je vaak waardeloos? Alsof je geen knip voor de neus waard bent? Dat betekent dat jij je bij tijd en wijle erg slecht voelt. Je voelt je nietig en klein. Je hebt het gevoel dat je niets waard bent of niets voorstelt. Dit gevoel hoort bij schaamte, schuld en zelfbeeld, omdat het rechtstreeks raakt aan de manier waarop je naar jezelf kijkt. In dit artikel ga ik in op het gevoel van waardeloosheid.

Hoe ontstaat het gevoel dat je waardeloos bent?

Ik ken jou niet. Nog niet! Misschien gebeurt dat nog een keer, dat we elkaar leren kennen. Maar de oorzaken waardoor je vervuld kunt raken van dat waardeloze gevoel zijn heel divers. Ik noem wat zaken:

• Je hebt een minderwaardigheidscomplex.
• Je werd altijd vergeleken met anderen.
• Je hebt een negatief zelfbeeld.
• Je trapt jezelf voortdurend de grond in.
• Anderen trapten jou de grond in of lieten jou vallen als een baksteen.
• Mensen op wie je vertrouwde, hebben jou in de steek gelaten.
• Er is misbruik van jou gemaakt.
• Je bent misbruikt, gepest, geslagen of geschopt.

Wat betekent waarden-loos?

Soms denk ik na over een ander woord. Als ik zo eens om me heen kijk, dan zijn we, vind ik, ook een beetje waarden-loos geworden. Alsof er geen moreel kompas meer is. Terwijl jouw persoonlijke waarden juist zo belangrijk zijn. Ook voor jouw eigenwaarde. Hoe kun je eigenwaarde hebben zonder jouw eigen waarden te kennen?
In de kring waar ik geboren ben, werd vaak gesproken over normloosheid en normvervaging. En dat is een boek apart, een hoofdstuk is te klein. Maar ik denk ook vaak aan waardenvervaging en aan waardenloosheid. Als je het morele kompas kwijt bent, waar stuur jij dan op?

Wat kun je eraan doen?

Weet je wat wij met negatieve gevoelens doen? We drukken ze de kop in. Hoe doen we dat? Zoals ik dat nu al doe, door te zeggen dat het een negatief gevoel is. Dan heb ik het al gerubriceerd tot de categorie fout of slecht. Als we dat zouden nalaten, komt de vraag boven: wat wil het jou vertellen?

Waarom is waardevol de behoefte?

Luister naar de richtingaanwijzer van jouw gevoelens. Voel jij je waardeloos? Dan heb jij behoefte aan betekenis. Dan wil jij waardevol zijn. Dan wil jij iets betekenen en van waarde zijn voor jezelf of voor de medemens. Waardevol is een gevoel, een behoefte en een verlangen. Betekenisvol ook. Zouden waardevol en waarden-vol, dus vol waarden, niet alles met zelfwaardering te maken hebben?

Wanneer wordt je waardeloos voelen een negatief zelfbeeld?

Je waardeloos voelen wordt een negatief zelfbeeld wanneer het niet meer gaat over één gebeurtenis of teleurstelling, maar over wie jij volgens jezelf bent. Je zegt dan niet meer dat iets niet gelukt is, maar dat jij niets waard bent. Je ziet vooral jouw fouten en tekortkomingen en verliest uit het oog wat je voor anderen betekent, welke kwaliteiten je hebt en wat je wel kunt. Het gevoel wordt dan een hard oordeel waarmee je jezelf steeds opnieuw naar beneden haalt.

Welke gevoelens hangen samen met je waardeloos voelen?

Je waardeloos voelen kan ontstaan wanneer je denkt dat je als mens hebt gefaald. Je kunt jezelf daarnaast dom of onnozel voelen en denken dat anderen meer kunnen of beter zijn. Wanneer je vooral blijft kijken naar wat jou is aangedaan of wat jou ontbreekt, kun je vastlopen in zelfmedelijden of jezelf zielig vinden.

Veelgestelde vragen over je waardeloos voelen

Je waardeloos voelen roept vaak vragen op over jouw zelfbeeld, eigenwaarde en behoefte aan betekenis. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.

Waarom voel ik me waardeloos?

Dat kan ontstaan door afwijzing, misbruik, pesten, voortdurend vergelijken of een lange periode waarin jouw kwaliteiten en behoeften weinig aandacht kregen.

Is je waardeloos voelen hetzelfde als een minderwaardigheidsgevoel?

De gevoelens lijken op elkaar. Bij een minderwaardigheidsgevoel vind je anderen vaak beter of belangrijker. Wanneer je je waardeloos voelt, denk je dat je zelf niets voorstelt.

Betekent dit gevoel dat ik werkelijk niets waard ben?

Nee. Het is een gevoel en een oordeel over jezelf. Het zegt vooral iets over hoe je naar jezelf kijkt en welke ervaringen jouw zelfbeeld hebben beïnvloed.

Wat wil het gevoel van waardeloosheid vertellen?

Het kan je vertellen dat je behoefte hebt aan betekenis, zelfwaardering, erkenning en het gevoel dat je van waarde bent voor jezelf en andere mensen.

Wanneer is begeleiding verstandig?

Begeleiding kan helpen wanneer het gevoel blijft terugkomen, jouw dagelijks leven bepaalt of ervoor zorgt dat je jezelf afzondert en jouw kwaliteiten niet meer kunt zien.