home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / alleen

Voel je je alleen of sta je er alleen voor?

Voel jij je alleen? Of heb je het gevoel dat je er alleen voor staat? Ben je bang dat je alleen achterblijft? Voel je je alleen staan omdat je andere, afwijkende standpunten hebt? Of omdat je anders bent? Of voel je je alleen omdat je een onvervulde partnerwens hebt?  In dit artikel ga ik in op: alleen zijn of je alleen voelen.

Waarom ben je bang om alleen achter te blijven?

Angst om alleen achter te blijven heeft te maken met de behoefte aan gezelschap en angst voor eenzaamheid. Uiteraard kunnen andere dingen een rol spelen: bang dat je jezelf niet kunt redden als je alleen bent. Angst om alleen te zijn kan een heftig gevoel oproepen. Soms zo erg dat mensen driftig op zoek gaan naar een relatie. Soms ook naar relaties die niet werken of die slechts van korte duur zijn. Afhankelijkheidsrelaties liggen regelmatig op de loer vanuit de angst om alleen te zijn.

Wat zit er onder de angst om alleen achter te blijven?

Ik merk in mijn werk dat de angst om alleen achter te blijven vaak dieper gaat dan alleen het gemis van gezelschap. Het raakt aan bestaanszekerheid. Aan de vraag: red ik het wel als ik er alleen voor kom te staan? Kan ik het leven dragen zonder iemand naast me?

Voor sommige mensen zit daar een oude ervaring onder. Misschien heb je je eerder verlaten gevoeld, emotioneel of letterlijk. Misschien was je al jong op jezelf aangewezen. Of misschien heb je geleerd dat je het alleen maar goed doet als je je aanpast aan de ander. Dan wordt alleen zijn niet vrijheid, maar dreiging.

Die angst kan maken dat je blijft waar je eigenlijk niet meer wilt zijn. In een relatie waarin je jezelf verliest. In contact waarin je te veel geeft en te weinig ontvangt. Niet omdat het goed voelt, maar omdat het alternatief nog spannender lijkt.

Ik zie ook dat mensen vanuit deze angst hun eigen behoeften inslikken. Ze nemen minder ruimte in, stellen minder vragen en zeggen vaker ja dan ze eigenlijk willen. Alles om de verbinding maar niet kwijt te raken. Maar de prijs die je betaalt, is hoog: je raakt jezelf kwijt terwijl je samen bent.

De angst om alleen achter te blijven wijst je dus niet alleen naar je behoefte aan gezelschap, maar ook naar je behoefte aan veiligheid, betrouwbaarheid en innerlijke stevigheid. De vraag is niet alleen: met wie wil ik zijn? Maar ook: kan ik bij mezelf blijven, ook als ik alleen ben?

Waarom alleen achterblijven iets anders is dan alleen zijn?

Ik maak onderscheid tussen alleen zijn en alleen achterblijven. Alleen achterblijven gaat niet over alleen zijn, maar over verlaten worden. Over het moment dat een relatie eindigt door een echtscheiding. Over partnerverlies door overlijden. Over het pijnlijke proces waarin je kinderen geen contact meer willen of waarin familiebanden breken. Dan ben je niet alleen, maar ben je achtergelaten.

Dat gevoel ontstaat wanneer het leven met jou een andere kant op gaat dan met de ander. Jij staat stil terwijl de ander verdergaat. Of jij blijft over, terwijl iets of iemand wegvalt. Alleen achterblijven is het ervaren van verlies, niet het ervaren van rust.

Alleen achterblijven raakt diep aan bestaansrecht. Aan de vraag: hoor ik er nog bij? Tel ik nog mee? Word ik nog gezien en gekozen? Het gaat zelden over het ontbreken van mensen om je heen, maar over het wegvallen van verbinding die er wél was.

Je kunt dus alleen zijn zonder je alleen te voelen. En je kunt je intens alleen voelen doordat je verlaten bent, terwijl je niet alleen bent. 

Welke behoeften zitten er achter jouw gevoel?

Zie je dat er achter ieder aan te duiden gevoel een behoefte zit? Daarom is het goed om de relatie te onderzoeken tussen jouw gevoelens en behoeften. Gevoelens zijn geen lastposten die je moet wegduwen, maar signalen die je iets proberen duidelijk te maken. Ze zijn richtingaanwijzers in je leven en wijzen jou de weg.

Ik merk vaak dat mensen hun gevoelens liever willen oplossen dan verstaan. Verdriet moet weg, angst moet minder en eenzaamheid moet verdwijnen. Maar een gevoel verdwijnt zelden door het te negeren. Het wordt juist harder en duidelijker wanneer het niet gehoord wordt.

Wanneer je stilstaat bij wat je voelt en jezelf de vraag stelt: wat heb ik hier nodig?, ontstaat er ruimte. Dan verschuift de aandacht van het gevoel zelf naar de behoefte die eronder ligt. Eenzelfde gevoel kan bij verschillende mensen ook naar iets anders verwijzen. Waar de een bij eenzaamheid verlangt naar nabijheid, verlangt de ander misschien naar erkenning of veiligheid.

Gevoelens helpen je dus om jezelf beter te leren kennen. Ze maken zichtbaar waar je jezelf voorbijloopt, waar je te veel draagt of waar je te weinig ontvangt. Als je ze serieus neemt, brengen ze je dichter bij jezelf. Niet door ze te analyseren, maar door ernaar te luisteren.

FAQ – veelgestelde vragen over je alleen voelen

Wat is emotionele eenzaamheid?

Emotionele eenzaamheid betekent dat je je niet werkelijk verbonden voelt met de mensen om je heen. Je kunt relaties hebben, een gezin, collega’s of vrienden, en je toch alleen voelen. Ik zie vaak dat het gaat over niet gezien worden, niet gehoord worden of jezelf niet durven laten zien zoals je bent. Emotionele eenzaamheid raakt aan gemis van echte nabijheid en innerlijke afstemming, niet aan het aantal mensen om je heen.

Waarom voel ik me alleen terwijl ik in een relatie zit?

Ik merk dat dit vaak gebeurt wanneer er weinig echte uitwisseling is. Misschien pas je je aan, slik je je behoeften in of ben je vooral bezig met de ander. Dan ben je samen, maar innerlijk alleen. Dat kan pijnlijker zijn dan daadwerkelijk alleen zijn, omdat het verlangen naar verbinding er wel is, maar niet wordt vervuld.

Ik kan slecht alleen zijn, wat moet ik doen?

Wanneer je slecht alleen kunt zijn, is dat geen zwakte of tekortkoming. Ik zie dit vaak bij mensen voor wie alleen zijn direct spanning oproept. Het is belangrijk om dan niet meteen te denken in termen van oplossen of trainen. De eerste vraag is: wat maakt het alleen zijn zo lastig voor mij?

Slecht alleen kunnen zijn wijst vaak naar een onderliggende behoefte. Misschien is er angst, onveiligheid of een oude ervaring van verlaten worden. Misschien heb je geleerd dat je er alleen niet toe doet, of dat je het leven niet alleen kunt dragen.

In plaats van jezelf te forceren om alleen te zijn, helpt het om nieuwsgierig te worden naar wat er onder die onrust zit. Alleen zijn vraagt soms eerst om innerlijke stevigheid. Pas wanneer je jezelf meer kunt dragen, wordt alleen zijn minder bedreigend en soms zelfs voedend.

Omdat ik bang ben om alleen te zijn, kom ik steeds in afhankelijkheidsrelaties. Hoe komt dat?

Ik merk dat afhankelijkheidsrelaties vaak niet ontstaan uit liefde, maar uit angst. Angst om verlaten te worden, om alleen achter te blijven of om het leven niet alleen te kunnen dragen. Vanuit die angst kan de ander onbewust een anker worden.

In zo’n relatie verschuift de balans. Je gaat meer geven dan ontvangen, je past je aan en slikt je eigen behoeften in. Niet omdat je dat wilt, maar omdat de verbinding koste wat kost vastgehouden moet worden. De relatie wordt dan een vorm van zekerheid, geen vrije ontmoeting meer.

Deze dynamiek zegt niet dat je zwak bent, maar dat de behoefte aan veiligheid groot is. Zolang die veiligheid vooral buiten jezelf wordt gezocht, ligt afhankelijkheid op de loer. De weg eruit begint niet bij het verbreken van relaties, maar bij het versterken van de relatie met jezelf. Wanneer je jezelf meer kunt dragen, verandert ook de manier waarop je je verbindt met de ander.