Sensatie kan een drijfveer zijn!
Is sensatie voor jou een drijfveer? Ga je aan wanneer je sensatie ervaart? Voel je dan beroering en agitatie? Gaat het vlammetje dan branden? Sensatie hoort bij blijdschap en vreugde, omdat spanning, prikkeling en een onverwachte ervaring jou levendigheid en positieve energie kunnen geven. In dit artikel ga ik in op sensatie als drijfveer en op de valkuil van sensatiebelustheid.
Wat is sensatie?
Sensatie is een gevoel of gemoedstoestand. Het is een vorm van zinnelijke gewaarwording en zinnelijke beleving. Je voelt beroering, opwinding, prikkeling en spanning. De adrenaline stuitert door je lijf. Het is een fijn gevoel. Je maakt iets spannends mee of iets onverwachts.

Wat geeft jou sensatie?
Het gevoel van sensatie koppel ik vaak aan behoeften. Je kunt sensatie ervaren:
- Wanneer je bewonderd of toegejuicht wordt.
- Wanneer je avonturen meemaakt zoals bergbeklimmen.
- Wanneer je op reis bent en je die ene tocht maakt waarover je altijd droomde.
- Wanneer je nieuwe dingen ontdekt.
- Wanneer je zintuiglijk geprikkeld wordt en opgewonden raakt, bijvoorbeeld door seksuele prikkeling.
Wanneer word je sensatiebelust of sensatieverslaafd?
Je kunt ook sensatiebelust of sensatieverslaafd raken. Dat betekent dat je niet meer zonder sensatie kunt. Je bent voortdurend sensatiezoekend en je bent sensatiezuchtig. Voortdurend heb je die adrenalinestoot nodig om je goed te voelen. Dat is erg lastig voor je! Dan heeft het je in de greep. Dan kom je terecht in een vorm van ongematigdheid. Je kunt je behoeften niet meer uitstellen of je bent altijd uit op overmatige behoeftebevrediging. Jouw spanningsbehoefte wordt dan overmatig vervuld en dat schiet zijn doel voorbij. Voorbeelden van sensatiezucht zijn:
- Seksverslaving.
- Nieuwsverslaving.
- Alcohol of roken.
- Eetverslaving.
- Verslaving aan aandacht.
Waarom kan sensatie een drijfveer zijn?
Sensatie noem ik een gemoedstoestand of gevoel. Maar zeker ook een drijfveer. Het kan je in beweging zetten. Je ervaart een gevoel van lust, wellust of bevrediging dat je fijn vindt. En daarom ga je weer op zoek naar een nieuwe ervaring.
Ben je een high sensation seeker?
Een HSS of high sensation seeker is in hoge mate op zoek naar sensatie en spanning. Je raakt verveeld wanneer je die sensatie niet kunt ervaren of beleven. Nieuwe ervaringen, afwisseling, uitdaging en sterke prikkels kunnen jou het gevoel geven dat je werkelijk leeft. Dat betekent niet automatisch dat je roekeloos bent of voortdurend extreme risico’s wilt nemen. Sensatie kan ook zitten in nieuwe ideeën, intensieve gesprekken, reizen, creatieve uitdagingen of werk waarin veel gebeurt. De kern is dat herhaling en voorspelbaarheid jou relatief snel kunnen vervelen en dat je opnieuw op zoek gaat naar iets wat beweging, levendigheid of opwinding geeft. De uitdaging voor een high sensation seeker zit vaak in de dosering. Je hebt prikkels nodig om je levendig te voelen, maar je kunt jezelf ook overvragen wanneer je voortdurend nieuwe ervaringen, spanning of intensiteit opzoekt. Sensatie zoeken en op tijd herstellen mogen daarom met elkaar in evenwicht blijven.
Hoe houd je sensatie en herstel in balans?
De behoefte aan sensatie hoeft niet onderdrukt te worden. Ze vertelt iets over jouw behoefte aan levendigheid, afwisseling en nieuwe ervaringen. De vraag is vooral of jij zelf kiest welke prikkels je opzoekt, of dat de behoefte aan spanning jou steeds opnieuw bestuurt. Balans ontstaat wanneer je merkt hoeveel intensiteit bij jou past en wanneer het tijd is om af te schakelen. Je hoeft niet te wachten tot je uitgeput, overprikkeld of rusteloos bent. Sensatie geeft energie, maar het verwerken van al die indrukken vraagt ook energie.
Welke gevoelens hangen samen met sensatie?
Sensatie hangt samen met in de flow zitten. Bij sensatie voel je vooral prikkeling, beroering en spanning. In de flow krijgt die levendigheid richting: jouw aandacht, energie en kwaliteiten stromen samen in wat je doet. Sensatie kan je in beweging brengen, terwijl flow ervoor zorgt dat je langere tijd geconcentreerd en toegewijd bezig bent. De spanning wordt dan niet alleen een korte adrenalinekick, maar onderdeel van een activiteit waarin alles lijkt te kloppen.
Welke ontwikkeldoelen passen bij sensatie?
Een mogelijk ontwikkeldoel is om jouw eigen spanningsbehoefte te onderzoeken. Welke prikkels heb je nodig om je levendig te voelen en wanneer wordt jouw behoefte aan spanning overmatig?
Daarnaast kan het belangrijk zijn om jouw energiehuishouding in balans te brengen. Sterke ervaringen en voortdurende afwisseling kunnen energie geven, maar vragen daarna ook om rust en herstel.
Ook kun je bewuster keuzes maken in de manier waarop je sensatie zoekt. Je onderzoekt welke ervaringen werkelijk bij jou passen en welke keuzes vooral voortkomen uit verveling, impulsiviteit of de behoefte aan een steeds sterkere prikkel.
Veelgestelde vragen over sensatie
Sensatie roept ook vragen op over verveling, gewenning, relaties en het verschil tussen gezonde uitdaging en roekeloos gedrag. Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen.
Waarom voelt rust soms als verveling?
Wanneer je gewend bent aan veel prikkels en afwisseling, kan een rustige situatie in eerste instantie leeg aanvoelen. Jouw lichaam en aandacht moeten dan opnieuw wennen aan minder intensiteit.
Kun je veel sensatie zoeken zonder ondoordacht te handelen?
Ja. Je kunt bewust kiezen voor avontuur, uitdaging en nieuwe ervaringen en tegelijkertijd grenzen, gevolgen en veiligheid blijven overzien.
Waarom heb je soms steeds sterkere prikkels nodig?
Je kunt gewend raken aan een bepaalde mate van spanning. Wat eerst bijzonder of opwindend was, voelt later normaal, waardoor je opnieuw naar intensiteit gaat zoeken.
Wat als jouw partner veel minder sensatie nodig heeft?
Dan helpt het om elkaars behoeften niet als goed of fout te beoordelen. Zoek naar activiteiten die je samen fijn vindt en geef elkaar daarnaast ruimte voor een eigen tempo en eigen ervaringen.
Kunnen structuur en sensatie samengaan?
Ja. Structuur kan juist een veilige basis geven van waaruit je nieuwe ervaringen opzoekt. Afwisseling hoeft niet te betekenen dat jouw hele leven voortdurend onvoorspelbaar is.
Wat betekent sensatie voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Sensatie laat zien welke mate van spanning, afwisseling en levendigheid jij nodig hebt om je betrokken en energiek te voelen.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dat je sensatie bewust leert opzoeken zonder dat verveling, impulsiviteit of de behoefte aan steeds sterkere prikkels jou gaat besturen.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 07-01-2023
Update: 5 augustus 2026.


