home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / nuchter / gereserveerd terughoudend

Gereserveerd of terughoudend: waarom laat je weinig van jezelf zien?

Kom je gereserveerd of terughoudend over? Of zeggen mensen dat je vrij gesloten overkomt en dat ze moeilijk hoogte van jou kunnen krijgen? Klopt het dat je het moeilijk vindt om jouw gevoel te laten zien of jouw gevoelens te uiten?

Gereserveerd of terughoudend overkomen kan een valkuil zijn van nuchter zijn. De kracht daarvan is dat je niet onmiddellijk wordt meegesleept door wat er gebeurt. Je kijkt eerst, denkt na en houdt het hoofd koel. Maar diezelfde terughoudendheid kan doorschieten wanneer je zo weinig van jezelf laat zien dat anderen nauwelijks hoogte van jou krijgen.

Wat is het verschil tussen gereserveerd en afstandelijk overkomen?

Gereserveerd en afstandelijk liggen dicht bij elkaar, maar het accent is anders. Wanneer je gereserveerd bent, ben je voorzichtig met wat je van jezelf laat zien. Je deelt jouw gevoelens of mening niet snel, kijkt eerst de kat uit de boom en stelt je in het sociale verkeer wat afwachtend op. Bij afstandelijk en koel overkomen ligt het accent sterker op wat de ander ervaart. Die mist contact, warmte of betrokkenheid en kan het gevoel krijgen dat er een muur tussen jullie staat. Gereserveerdheid kan dus afstandelijk overkomen, maar dat hoeft niet automatisch hetzelfde te zijn. Je kunt best terughoudend zijn en toch warmte uitstralen. Je hoeft niet onmiddellijk jouw hele binnenwereld te delen om belangstelling te tonen, te luisteren of een ander te laten merken dat je betrokken bent.

Waarom typeren anderen jou als stijf, stroef of saai?

Misschien loop jij er ook tegenaan dat mensen soms erg snel met hun oordeel zijn. Dat kan ook pijn doen! Herken je dat? Soms gebruiken ze harde woorden waarmee ze jouw gedrag typeren. Pas zei een manager tegen me: 'Ik heb een medewerkster die echt overkomt als een stijve hark.' Dat soort taal is hard en veroordelend. Woorden als stijfjes of stroef. Of ze vinden dat je saai overkomt. Hopelijk trek jij je daar niet te veel van aan. Vaak zeggen mensen dat omdat ze moeite hebben om jou precies te plaatsen. Ze kunnen moeilijk hoogte van jou krijgen en drukken dat uit in woorden als: 'Je weet nooit goed wat je aan haar of hem hebt.'

Dat oordeel zegt dus niet automatisch wie jij bent. Het zegt wel iets over wat de ander van jou kan waarnemen. Misschien ben je vanbinnen helemaal niet stijf of saai. Misschien heb je juist veel gedachten, gevoelens of humor, maar laat je die pas zien wanneer je iemand beter kent.

Waarom kom je gereserveerd of terughoudend over?

Weet je wat er aan de hand is of hoe het komt dat je terughoudend overkomt? Wanneer je dat zelf begrijpt, ben je al een stuk verder. Ik ga proberen om wat oorzaken te noemen.

Het kan bij jouw kwaliteiten horen

Wellicht heeft het te maken met jouw kernkwaliteiten. Misschien ben je heel nuchter van aard of je bent ingetogen en een no-nonsense-type. In dat geval ben je wellicht in de valkuil beland. Dat is de doorgeslagen variant. En in dit geval heet die gereserveerdheid. Je zou het ook onpersoonlijk overkomen kunnen noemen wanneer jouw zakelijke of nuchtere houding zo sterk wordt dat de persoonlijke kant nauwelijks nog zichtbaar is. Dat zijn verwante gedragingen, maar op deze pagina gaat het specifiek over de reserve die je voelt en de terughoudendheid om iets van jezelf te laten zien.

Je bent meer introvert dan extravert

Wellicht ben je meer introvert dan extravert. Je bent meer naar binnen gericht dan naar buiten gericht. Dan heb je wellicht minder behoefte om onmiddellijk te spreken, te reageren of jezelf nadrukkelijk te laten zien. Dat hoeft op zichzelf geen enkel probleem te zijn. Niet iedereen hoeft vooraan te staan, het hoogste woord te hebben of onmiddellijk te vertellen wat hij denkt en voelt.

Je voelt schroom om iets van jezelf te laten zien

Een heel andere oorzaak is dat je schroom voelt. Je voelt je beschroomd om iets van jezelf te laten zien. Is er sprake van beschadigd vertrouwen? Heb je nare ervaringen opgedaan? Sluit jij je af van andere mensen? Dat noem ik emotionele zelfbescherming. Dan gaat jouw terughoudendheid niet alleen over jouw aard. Er zit voorzichtigheid achter. Je hebt blijkbaar geleerd dat het verstandig is om eerst af te wachten voordat je iets van jezelf prijsgeeft.

Is er iets mis met gereserveerd of terughoudend zijn?

De vraag is suggestief en veronderstelt al dat er iets mis is met terughoudendheid. Er is niks mis! Sterker nog: gevoelens wijzen jou de weg. En gereserveerdheid is een gevoel. Reserve voelen wijst jou erop dat je voorzichtig bent in de stappen die je moet nemen. Je voelt intuïtief wellicht dat je moet opletten. Als dat zo is, is er niks mis mee. Natuurlijk kan het ook angst zijn. Je bent bang om je te laten zien. Of je bent bang dat het verkeerd gaat. In dat geval is er ook niks mis mee maar heb je wel een punt waar je mee aan de slag moet. Ik denk dat je vooral jezelf tekort doet.

Wanneer je gereserveerd bent, is het lastig voor jou om verbinding te zoeken met andere mensen. Mensen kunnen jou gaan vermijden. Niet noodzakelijk omdat ze iets tegen jou hebben, maar omdat ze niet goed weten of jij contact wilt, wat je denkt of wat je van hen vindt.

Wanneer beschermt terughoudendheid je en wanneer belemmert het je?

Terughoudendheid kan je beschermen. Wanneer een situatie niet vertrouwd voelt, wanneer je iemand nog nauwelijks kent of wanneer je eerst wilt kijken wat voor vlees je in de kuip hebt, kan reserve heel verstandig zijn. Je hoeft jezelf niet overal onmiddellijk open te stellen.

Maar dezelfde bescherming kan een belemmering worden wanneer je haar ook gebruikt op momenten waarop je eigenlijk wel verbinding wilt. Je wilt contact, maar wacht af. Je wilt iets zeggen, maar houdt je mond. Je wilt laten merken dat iets je raakt, maar jouw gezicht blijft strak. Dan voorkomt jouw terughoudendheid niet alleen mogelijke pijn, maar ook het contact waar je naar verlangt.

Dat verschil is belangrijk. Beschermt jouw reserve iets wat bescherming nodig heeft? Of is het een automatische reactie geworden die ook verschijnt wanneer er helemaal geen gevaar is? Wanneer je dat gaat herkennen, krijg je meer keuze in jouw gedrag.

Wat merkt jouw omgeving van jouw terughoudendheid?

Wanneer anderen moeilijk hoogte van jou kunnen krijgen, gaan ze zelf invullen wat er aan de hand is. Dat doen mensen nu eenmaal. Jouw stilte kan worden uitgelegd als desinteresse. Jouw terughoudendheid als afwijzing. Jouw nuchtere reactie als kilte. En jouw behoefte om eerst na te denken kan worden gezien als afstand.

Misschien klopt daar helemaal niets van. Maar wanneer jij weinig laat zien, heeft de ander ook weinig informatie om een andere conclusie te trekken. Dat is het lastige. Jij weet wat je voelt en bedoelt, maar de ander ziet alleen wat je laat zien.

Daarom kan een klein beetje meer duidelijkheid al veel verschil maken. Je hoeft niet ineens uitbundig te worden. Je kunt ook gewoon zeggen: 'Ik moet hier even over nadenken', 'Ik vind dit lastig om te zeggen' of 'Ik ben misschien wat terughoudend, maar ik vind dit gesprek wel belangrijk.'

Dan maak je iets zichtbaar zonder dat je jezelf binnenstebuiten hoeft te keren.

Wat is jouw leerdoel als je te gereserveerd bent?

Jouw leerdoel is om meer jouw gevoelens te tonen en meer van jezelf te laten zien. Dat betekent niet dat je voortaan alles moet vertellen wat er in je omgaat. Het betekent ook niet dat je een ander mens moet worden.

Het leerdoel zit vooral in het vinden van de goede dosering. Kun je iets meer laten merken wat je denkt, voelt of belangrijk vindt? Kun je jouw mening geven voordat iemand er drie keer naar moet vragen? Kun je zelf eens een stap naar de ander zetten in plaats van altijd te wachten totdat die ander jou benadert?

Je hoeft jouw nuchterheid en voorzichtigheid dus niet kwijt te raken. Het gaat erom dat jouw reserve niet voortdurend de deur dichthoudt terwijl je zelf eigenlijk behoefte hebt aan contact.

Hoe laat je meer van jezelf zien zonder jezelf te forceren?

Begin klein. Meer van jezelf laten zien hoeft helemaal niet te betekenen dat je ineens uitgebreid over jouw diepste gevoelens gaat praten. Misschien is het voor jou al een stap om iets eerder jouw mening te geven of spontaan te vertellen wat je ergens van vindt.

Je kunt ook oefenen met het benoemen van wat er op dat moment gebeurt. Wanneer je merkt dat je je terugtrekt, kun je zeggen dat je even tijd nodig hebt. Wanneer je iets spannend vindt, kun je dat benoemen. En wanneer je betrokken bent maar dat blijkbaar niet laat zien, kun je daar woorden aan geven.

Dat is niet hetzelfde als jezelf forceren. Je hoeft niet ineens extravert, uitbundig of spontaan te worden omdat anderen dat gemakkelijker vinden. Het gaat erom dat je iets meer keuze krijgt. Niet automatisch dichtblijven, maar zelf bepalen wanneer je iets van jezelf laat zien.

En misschien ontdek je dan dat je helemaal niet zoveel hoeft te veranderen. Een klein kiertje kan soms al voldoende zijn voor de ander om te merken dat er achter die gereserveerde buitenkant gewoon een mens zit.

Ontwikkeldoelen bij gereserveerd of terughoudend gedrag

Wanneer jouw nuchterheid of terughoudendheid doorschiet en verbinding in de weg gaat staan, formuleer ik drie ontwikkeldoelen:

• Meer van jouw gevoelens, gedachten en mening laten zien zonder het gevoel te hebben dat je alles van jezelf moet prijsgeven.
• Zelf iets vaker de stap naar de ander zetten in plaats van voortdurend af te wachten tot de ander contact maakt.
• Leren herkennen wanneer jouw reserve een verstandige bescherming is en wanneer diezelfde terughoudendheid jou juist belemmert.

Veelgestelde vragen over gereserveerd en terughoudend zijn

Gereserveerd, terughoudend, introvert, gesloten en afstandelijk worden gemakkelijk door elkaar gebruikt. Toch hoeft niet ieder woord precies hetzelfde te betekenen. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is gereserveerd hetzelfde als gesloten?

Nee. Wanneer je gereserveerd bent, ben je voorzichtig en terughoudend met wat je van jezelf laat zien. Gesloten gaat een stap verder: dan is er voor de ander nauwelijks toegang tot jouw gedachten, gevoelens of binnenwereld.

Is terughoudend zijn altijd een valkuil?

Nee. Er is niks mis met terughoudendheid. Reserve kan juist betekenen dat je eerst goed kijkt en voelt voordat je een stap zet. Het wordt een valkuil wanneer jouw terughoudendheid jou structureel belemmert om contact te maken of jezelf te laten zien.

Waarom vinden mensen mij afstandelijk terwijl ik dat niet zo bedoel?

Omdat de ander alleen kan reageren op wat jij laat zien. Wanneer jij weinig zegt, weinig emotie toont en afwachtend blijft, kan de ander dat als afstand ervaren terwijl jij jezelf gewoon rustig of voorzichtig vindt.

Moet ik spontaner worden als ik gereserveerd ben?

Niet per se. Je hoeft jouw persoonlijkheid niet te veranderen. Het leerdoel is vooral dat je meer keuze krijgt en iets gemakkelijker laat zien wat er in jou omgaat wanneer dat belangrijk is voor het contact.

Kan gereserveerdheid voortkomen uit onzekerheid of beschadigd vertrouwen?

Ja. Schroom, nare ervaringen of beschadigd vertrouwen kunnen maken dat je voorzichtig wordt met wat je van jezelf laat zien. Dan kan terughoudendheid een vorm van emotionele zelfbescherming zijn.