home / persoonlijke ontwikkeling / conflicthantering / conflict gevoelens emoties

Gevoelens en emoties bij een conflict onder controle?

Wil je jouw gevoelens en emoties beter onder controle houden in een conflictsituatie? Dan is het goed om eerst te beseffen dat emoties bij conflicten heel normaal zijn. Een conflict raakt je meestal niet voor niets. Er staat iets op het spel: jouw belang, jouw behoefte, jouw grens, jouw gevoel van rechtvaardigheid of jouw behoefte om serieus genomen te worden.

Gevoelens zijn dus niet verkeerd. Het wordt pas lastig wanneer emoties de regie overnemen. Dan reageer je misschien feller dan je wilt, klap je dicht, ga je verdedigen of zeg je dingen waar je later spijt van hebt. In conflicthantering gaat het er niet om dat je gevoelens wegdrukt, maar dat je leert ze te herkennen, te vertragen en rustig onder woorden te brengen.

Je bereikt niet wat je bereiken wilt

Wanneer jij je te veel door eigen gevoelens laat leiden tijdens een conflict, geef je de regie tijdens een gesprek aan de ander. In feite kun je niet meer helder en logisch nadenken en met de juiste afstand het gesprek aangaan.

De kans dat de ander jou daarom niet begrijpt is groot. Of je bereikt precies het tegenovergestelde van wat je zou willen bereiken. Je wilt duidelijk maken wat jou raakt, maar door de heftigheid van jouw reactie komt vooral de emotie binnen en niet jouw boodschap.

Jouw leerdoel: gevoelens rustig overbrengen

Het leerdoel is om emoties en gevoelens rustig over te brengen en uit te leggen hoe jij je voelt en waarom jij je zo voelt. Maar waarschijnlijk heb je al te veel gevoelens van irritatie opgespaard en BAM komt het er ineens uit. En dan op een manier waar je morgen wellicht spijt van hebt.

Gevoelens rustig overbrengen vraagt om vertragen. Eerst herkennen wat er gebeurt. Dan woorden geven aan wat je voelt. En daarna pas reageren. Dat zijn conflictvaardigheden die je kunt ontwikkelen.

Gevoelens tonen en ontvangen

Dat je jouw gevoelens tijdens een conflict toont is helemaal niet erg. Sterker nog: het is juist heel goed. Mits ze maar niet zodanig overheersen dat je de controle verliest. Mensen mogen best zien dat het jou geraakt heeft.

Gevoelens tonen is iets anders dan de ander overspoelen. Je mag geraakt zijn, boos zijn of verdrietig zijn. Maar de vraag is: kun je dat zo onder woorden brengen dat de ander je nog kan horen?

Ook gevoelens ontvangen is een kunst. Wanneer de ander geraakt is, hoef je niet meteen in de verdediging te schieten. Soms begint conflicthantering met luisteren naar wat er onder de emotie ligt.

Welke patronen ontstaan wanneer emoties oplopen?

Wanneer emoties oplopen, reageren mensen heel verschillend. De een gaat duwen, sturen of overheersen. Dan kan er sprake zijn van dominant en sturend reageren in conflictsituaties. Je wilt grip krijgen op de situatie, maar de ander ervaart vooral druk.

Een ander doet juist het tegenovergestelde. Die slikt gevoelens in, past zich aan en probeert spanning te voorkomen door de lieve vrede te bewaren. Aan de buitenkant lijkt het rustig, maar vanbinnen kan de spanning oplopen.

Weer een ander probeert beide kanten tevreden te houden. Je wilt niemand teleurstellen, niemand voor het hoofd stoten en ondertussen ook jezelf niet verliezen. Dan kom je terecht in het patroon van de kool en de geit sparen.

In alle gevallen speelt hetzelfde thema: wat doe je met spanning, gevoelens en emoties wanneer het spannend wordt? Leer je ze herkennen en hanteren, of nemen ze het gesprek over?

Veelgestelde vragen over gevoelens en emoties bij conflicten

Hieronder beantwoord ik een paar vragen over emoties, gevoelens en primaire reacties tijdens conflicten.

Waarom reageren emoties zo sterk bij conflicten?

Omdat een conflict vaak raakt aan iets wat belangrijk voor je is. Denk aan erkenning, veiligheid, rechtvaardigheid, grenzen of behoeften. Daardoor reageer je niet alleen met je hoofd, maar ook met je gevoel.

Is het verkeerd om gevoelens te tonen in een conflict?

Nee. Gevoelens tonen is niet verkeerd. Het kan juist helpen om duidelijk te maken wat jou raakt. Het wordt pas lastig wanneer gevoelens zo overheersen dat je de controle verliest of de ander niet meer bereikt.

Hoe voorkom je dat emoties het gesprek overnemen?

Door te vertragen. Merk op wat er gebeurt, benoem wat je voelt en reageer niet meteen vanuit de eerste emotie. Soms helpt het om even pauze te nemen voordat je verder praat.

Wat kun je doen als je primair reageert?

Onderzoek wat jou precies raakt. Ben je boos, bang, teleurgesteld of gekwetst? Daarna kun je oefenen om dat rustiger te verwoorden, zonder aan te vallen, te verdedigen of dicht te klappen.

Kun je leren om gevoelens rustiger over te brengen?

Ja. Je kunt leren om gevoelens te herkennen, woorden te geven aan wat er speelt en jouw boodschap rustiger over te brengen. Dat vraagt oefening, zelfkennis en bereidheid om anders met spanning om te gaan.