Huilen, wenen of schreien: de functie van tranen!
Huilen, wenen of schreien heeft een functie. Huil jij weleens? Moet jij weleens schreien? Tranen kunnen zichtbaar maken wat je met woorden nog niet kunt zeggen. Je kunt huilen van verdriet, boosheid, machteloosheid, ontroering of grote vreugde. Daarom hoort huilen binnen het omgaan met gevoelens en emoties. Huilen is immers een manier waarop gevoelens zich uiten en waarop je laat zien wat jou diep vanbinnen raakt. In dit artikel ga ik in op de functie van tranen in het kader van verandering en persoonlijke ontwikkeling.
Is huilen een uiting van emotie?
Huilen kennen wij als een uiting van emotie. De tranen schieten je in de ogen wanneer je ontroerd bent. Maar je kunt ook huilen van vreugde, boosheid, woede of verdriet. Je kunt trouwens ook janken, grienen, snikken en ga zo maar door. Ik wil met name naar de uitleg toe van schreien en wenen.
Wat betekenen schreien en wenen?
In de taal komt schreien van ‘schreeuwen’. En dat is wat mij betreft een eerste uitleg van huilen, wenen of schreien. Huilen is een schreeuw van de ziel. In nieuwe woorden uitgedrukt: een uiting van het emotionele brein. Zoals een oud lied zingt in oude woorden:
- Mijn oog is rood gekreten.
- Van tranen uitgebeten.
- Verouderd en doorknaagd.

Wat gebeurt er wanneer hart en ziel bedroefd zijn?
Wanneer je weent, zijn hart en ziel bedroefd. Je kunt neergebogen zijn, moedeloos en wellicht de tegenslagen niet meer incasseren. Ik blijf het in oude taal zeggen: ‘’t Hart schokt in mij heen en weer, op en neer; ’t lichaam valt mij kracht’loos neer.’ Nog een voorbeeld van diepte en heftigheid: ‘D’ogen, bijna blind gekreten, uitgebeten, zien het daglicht nauw’lijks meer.’
Waarom is huilen een schreeuw van de ziel?
Huilen is dus een schreeuw van het emotionele brein. En ik spits het nu toe op veranderingen in jouw persoonlijke leven. Wanneer je in de rouw komt, ween je! Je kunt bitter wenen omdat je een geliefde moest missen.
De monniken dachten vroeger al dat je als mens dieper in contact komt met jezelf door te huilen. Zij geloofden dat tranen het hart reinigen.
Gaat jouw masker af wanneer je huilt?
Ik zeg: wanneer je echt weent en schreit, dan gaat het masker af. Jouw hart en ziel gaan openstaan voor:
- Wie je bent.
- De pijn die je voelt.
- De wereld om je heen.
Ik zou ook willen zeggen: die muur die je om jezelf heen gebouwd had, verdwijnt. Hij smelt als het ware als sneeuw voor de zon.
Welke beelden kunnen door tranen worden weggewassen?
Dorothee Sölle zegt ergens:
“Geef me de gave van de tranen.
Geef me de gave van de taal.
Leid me uit het leugenhuis.
Was mijn opvoeding af.”
Volgens Dorothee Sölle wassen tranen beelden weg die anderen in mijn opvoeding over me hebben gelegd. Ze leiden me uit het leugenhuis dat ik heb ingericht. Ze lossen de pantsers op die ik rond mijn hart heb gelegd. Tranen zetten me aan tot een nieuwe taal die de pijn niet ontwijkt.
Is huilen een schreeuw om troost?
Huilen is ook een schreeuw om troost. Het is taal die uitroept dat je hulp of steun nodig hebt. Het is een roep uit de diepte. Een schreeuw om iemand die naast jou gaat staan.
Waarom gaat persoonlijke ontwikkeling soms gepaard met pijn?
Ik zeg dat persoonlijke ontwikkeling meestal niet zonder pijn gaat. Je bent ingewikkeld in patronen, gedachten, gewoontes en overtuigingen. Langzaam gaan de wikkels eraf. Dat kan pijn doen! Zoals iemand zei: ‘Dat ik daar op mijn 54e nog achter moet komen.’
Maar er is ook een ander element dat geldt voor coaching. Ik zeg: ‘Als het niet raakt, gebeurt er niets.’ En daar zijn we supergoed in, in Nederland. Urenlange praatsessies. Alle modellen bij de hand gehad. Weer een schema of een theoretische verhandeling. Maar het brengt niets. In de kring waar ik opgegroeid ben, zeiden ze vroeger: ‘Dan zit het een voet te hoog, het moet doorleefd zijn en anders is het boekenkennis.’
Wat bedoelen mensen met verdriet dat zich niet in tranen uit?
Mijn vriend Ton zei: ‘Wanneer verdriet zich niet uit in tranen, dan wenen de andere organen.’ Daarmee bedoelde hij dat verdriet dat geen ruimte krijgt, zich op andere manieren kan laten voelen. Kortom: de traanbuis heeft een functie en is minstens zo belangrijk als de maag en de lever.
Wanneer houd je jouw tranen tegen?
Misschien houd je jouw tranen tegen omdat je sterk wilt blijven, je schaamt voor jouw emoties of bang bent dat je niet meer kunt stoppen zodra je begint. Je kunt ook hebben geleerd dat huilen zwak, kinderachtig of ongepast is. Daardoor slik je jouw tranen in en houd je jouw masker op. De vraag is dan niet alleen waarom je huilt, maar ook waarom je jezelf niet toestaat om te huilen.
Welke andere manier van gevoelens delen hoort bij huilen?
Huilen is een zichtbare manier om te laten merken wat jou raakt. Maar gevoelens kunnen ook met woorden, stilte, een blik of een aanraking worden uitgewisseld. Lees daarom ook over gevoelens uiten en delen. Soms vertellen tranen het verhaal. Soms helpen woorden om daarna duidelijk te maken wat er in jou gebeurde.
Welke ontwikkeldoelen passen bij huilen en tranen?
Een belangrijk ontwikkeldoel kan zijn om jouw gevoelens toe te staan en te ervaren. Je hoeft tranen niet meteen tegen te houden, te verklaren of weg te poetsen. Je kunt eerst onderzoeken wat jou zo diep raakt.
Daarnaast kan het nodig zijn om steun te ontvangen en toe te laten. Huilen kan een schreeuw om troost zijn en een uitnodiging aan een ander om naast jou te gaan staan.
Ook kan het belangrijk zijn om ruimte te geven aan een rouwproces en het verwerken van verlies. Tranen kunnen horen bij het missen van iemand, het afscheid nemen van een levensfase of het loslaten van wat niet meer terugkomt.
Veelgestelde vragen over huilen en tranen
Huilen roept vragen op over verdriet, kwetsbaarheid, opluchting en de reden waarom woorden soms tekortschieten. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.
Waarom huilen mensen?
Mensen huilen onder andere van verdriet, pijn, boosheid, machteloosheid, ontroering, opluchting en vreugde.
Is huilen een teken van zwakte?
Nee. Huilen laat zien dat iets jou raakt. Je emoties toelaten kan juist moed en openheid vragen.
Waarom kan ik huilen zonder te weten waarom?
Soms komen verschillende spanningen en gevoelens samen. De tranen zijn er al voordat je precies onder woorden kunt brengen wat er in jou gebeurt.
Waarom lucht huilen soms op?
Door te huilen geef je uiting aan een gevoel dat je misschien langere tijd hebt tegengehouden. Daardoor kan er ruimte en ontspanning ontstaan.
Wat kun je doen wanneer iemand huilt?
Blijf aanwezig, luister en geef de ander de ruimte. Je hoeft de tranen niet direct te stoppen of het gevoel meteen op te lossen.
Wat betekent huilen voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Huilen kan zichtbaar maken wat jou werkelijk raakt en welke pijn, liefde, vreugde of behoefte onder jouw woorden aanwezig is.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dat je jouw tranen niet meteen veroordeelt, maar onderzoekt welke boodschap jouw gevoel jou probeert te geven.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 26-07-2022
Update: 4 augustus 2026.


