Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Energiehuishouding en energiebalans

Energiehuishouding en energiebalans: u bent er primair zelf verantwoordelijk voor. Maar wat houdt het in: energieniveau, energiehuishouding en energiebalans.

Energiehuishouding en persoonlijke energiebalans

Het juiste energieniveau

Wat is dat het juiste energieniveau? Allereerst dit: u hebt inzicht in uw eigen energieniveau en u weet precies hoe het bij u werkt:

  • U kunt uw energie verdelen over een dag, een week, een maand een jaar
  • U hebt uithoudingsvermogen en u kunt geconcentreerd werken
  • U kunt gedurende een langere periode werken zonder dat u de aandacht verliest
  • U bent voldoende vitaal om een extra inspanning te leveren indien dat van u gevraagd wordt
  • Ook na een langdurige inspanning bent u niet opgebrand
  • U straalt enthousiasme en veerkracht uit
  • U bent niet snel van de leg wanneer er ingewikkelde vraagstukken voorbij komen en u blijft zoeken naar een oplossing
  • Bij tegenslagen beschikt u over voldoende incasseringsvermogen
  • Ook na teleurstellingen krabbelt u weer snel overeind

Grenzen en behoefte aan rust

Verantwoordelijkheid nemen voor uw eigen energiehuishouding betekent ook dat u uw grenzen kent en onderkent. U begrijpt uw eigen behoefte aan rust en ontspanning en u handelt ernaar. Dit omvat een aantal zaken:

  • u zorgt zelf voor een gezonde balans tussen privé en werk
  • u zorgt voor voldoende beweging, nachtrust, gezond eten, afwisseling in activiteiten
  • u begrijpt dat ontspanning een voorwaarde is voor de juiste energiehuishouding en u weet welke activiteiten u ontspanning bieden

Behoefte aan rust

Verstoorde energiebalans

Een verstoorde energiebalans: hoe ontstaat het en wat zijn de kenmerken? We noemen een aantal zaken:

Lusteloos futloos en energieloosGevolgen

Gevolgen van een verstoorde energiehuishouding kunnen ingrijpend zijn:

  • u kunt zich lusteloos, futloos voelen of energieloos
  • u krijgt verschijnselen van oververmoeidheid
  • u bent sneller prikkelbaar of geïrriteerd
  • u hebt minder incasseringsvermogen of relativeringsvermogen
  • u voelt zich minder vitaal
  • u voelt zich overbelast of overbeladen
  • u krijgt fysieke klachten: nekpijn, migraine, hoofdpijn, rugpijn etc.
  • de burn-out dreigt 

Burn-out

Wat kunt u eraan doen? 

Het eerste heet bewustwording:

  • Wanneer is uw prime-time oftewel op elk moment van de dag voelt u de meeste energie en bent u het meest productief: kunt u daar uw activiteiten op afstemmen?
  • Hebt u inzicht in hoeveel u werkt?
  • Hebt u andere activiteiten die u energie kosten of energie opleveren? Hoe zit dat precies? Kent u uw eigen energielekken?
  • Wat ontspant u?
  • Hebt u hobby’s? Doet u ook iets aan sport of beweging?
  • Hebt u een plan met uw werk en baan? Wat wilt u in de toekomst?
  • Past uw baan bij u? Is er voldoende uitdaging? Of vraagt het werk teveel van u?
  • Van welke taken in uw baan krijgt u energie en welke taken kost u energie?
  • Zijn er problemen? Hebt u werk gerelateerde problemen: conflicten met collega’s of uw leidinggevende, zijn er (onderhuidse) spanningen op het werk? Of zijn er privé problemen?
  • Zijn er verslavingen die een beroep doen op uw energiehuishouding? Roken, drinken, facebook, internet?
  • Zijn er zaken die u stress geven?
  • Zijn er personen in uw omgeving die u leegzuigen qua energie?

Manage je energie, niet je tijd

Als mensen aangeven dat ze het te druk hebben wordt vaak een cursus time management aanbevolen. Tijd is echter beperkt. Als je het te druk hebt kun je beter  een cursus energie management volgen. Energie is onbeperkt, je kunt het echter wel verkeerd gebruiken. Meer lezen?

Manage je energie, niet je tijd

Is uw energie bankrekening op orde?

Soms kost werk meer energie dan het oplevert. Dan zou het goed zijn om een energie voorraad beschikbaar te hebben. Als die voorraad op is en u blijft toch meer energie gebruiken komt u rood te staan. Niet erg als u het maar op tijd weer aanvult. Maar let op rood staan kost energie, dus u moet meer aanvullen dan u gebruikt heeft.

Energie bankrekeningIs het meetbaar?

Menselijke energie is lastig om te meten of om in harde eenheden uit te drukken. Toch kan iedereen op een zeker moment wel voelen of hij veel, weinig, positieve of negatieve energie heeft. Al zijn sommigen heel goed in het onderdrukken of ontkennen van dat gevoel. Mocht u in een beetje een empathische omgeving werken dan kan het zijn dat anderen eerder uw energie zien dan u het zelf voelt.

Energieverbruik

Om een beetje een idee te geven van energieverbruik kunt u het vergelijken met geld. Als u geld heeft kunt u het uitgeven anders niet. Als u geld uitgeeft terwijl u het niet heeft komt u rood te staan en zoals u weet, rood staan kost geld. U zou ook geld kunnen lenen maar rente is duur en uiteindelijk moet u het geld toch weer terugbetalen. Om niet failliet te gaan moet u gemiddeld positief staan. Dat geldt ook voor energie. Om te overleven moet u gemiddeld meer energie hebben dan u uitgeeft.

Waar een bank u helpt met rekeningoverzichten moet u bij energie vooral uw lichaam goed in de gaten houden. Lichamelijke reacties, ten gevolge van interne processen zijn namelijk uitstekende signalen voor uw energie huishouding. Die reacties zijn onder andere te zien in uw lichaamshouding en gezichtsuitdrukking maar u kunt ze ook voelen.

Lichamelijke reacties

U kunt lichamelijke reacties gebruiken om uw energie bank rekening te verhogen of te verlagen. U moet ze echter wel leren kennen en op waarde schatten. Dat doet u door het herkennen van emoties, gevoelens en gedachten die bij die lichamelijke reacties horen. U kunt uw energiebankrekening vullen door uw lichaamshouding, gezichtsuitdrukking, ademhaling, gevoelens of gedachten te veranderen.

Wat kost het en wat levert het op?

Energie ontstaat als gevolg van fysiologische processen in het lichaam. Globaal zijn er aan de ene kant processen die energie kosten waardoor je in staat bent om bijvoorbeeld je lichaam op temperatuur te houden of om arbeid te verrichten. Aan de andere zijn er processen die energie opleveren waardoor je kunt herstellen na inspanning, bijvoorbeeld door te ontspannen, eten of slapen.  De processen vinden plaats als een reactie op gebeurtenissen in de omgeving. Bijvoorbeeld u schrikt ergens van, dan komt er op hetzelfde moment energie beschikbaar om weg te rennen. Als u weer in een veilige omgeving bent wordt de energie voorraad weer aangevuld.  Deze processen van vrijkomen en aanvullen van energie gebeuren onbewust en automatisch. Met gerichte aandacht kun je sommige processen wel voelen en sommige zijn ook te meten. Je kunt bijvoorbeeld  je ademhaling voelen, je hartslag, warmte of koude en je kunt spanning voelen in spieren. Lichamelijke reacties ten gevolge van deze processen zijn ook te zien in lichaamshouding, ademhaling en gezichtsuitdrukking.

Je kunt deze processen bij jezelf ook waarnemen en er betekenis aangeven. Dat begint in de vorm van emoties. Emoties kunnen twee kanten opgaan: positieve of negatieve emoties. Vervolgens ontstaan gevoelens door rationalisaties van die emoties. Middels denken geef je een betekenis aan emoties en ontstaan gevoelens. Emoties zijn dus de tussenstap tussen fysieke reacties en gedachten.

Lichamelijke reacties, emoties, gevoelens en gedachten

Energie en werk

Deze stappen: lichamelijk reacties, emoties, gevoelens en gedachten beïnvloeden elkaar.

Samen komen ze tot uiting in het gedrag wat iemand laat zien. Als iemand zijn gedrag moet veranderen moet hij dus iets aanpassen in één van deze stappen.

Dat kan bijvoorbeeld door anders te gaan denken. Bekend is dat onze gedachten invloed hebben op onze houding , gezichtsuitdrukking, emoties en onze gevoelens. Maar als we echter in een spannende of angstige situatie terecht komen gaat het krijgen van een verstandige gedachte nauwelijks lukken.

Onze emoties en gevoelens hebben op hun beurt ook invloed op fysieke houding en gedachten. Maar het is lastig rechtstreeks je gevoelens te beïnvloeden. Met enig voorstellingsvermogen is het wel mogelijk om positieve gevoelens op te roepen. (bijvoorbeeld een vakantie gevoel) maar in stressvolle situaties werkt dit niet.

Wat wel werkt is je fysieke houding, je ademhaling en gezichtsuitdrukking inzetten om je emoties en gedachten te beïnvloeden. Via het aanpassen van je houding, ademhaling en focus kun je emotioneel en mentaal weer in balans komen. Door je fysieke houding en gezichtsuitdrukking te veranderen kun je energie bankrekening vullen.

Waar krijgt u energie van?

Energiegevers brengen energie. Kent u ze?

Energiegevers

Energienemers of energielekken

Kent u ook uw eigen energievreters?

Energielekken

Energie en werk

Een van de doelen van werk is om uw financiële bankrekening te vullen. Maar draagt het werk ook bij aan uw energie bankrekening?

Zoals gezegd ontstaan in uw lichaam fysiologische processen in reactie op uw omgeving. Werk is een omgeving waar velen meerdere uren per dag doorbrengen. Uw werkomgeving heeft invloed op uw fysiologische processen en dus op uw energie. Dat kan vier kanten opgaan: werk kan energie kosten of opleveren maar belangrijker is of werk positieve energie of negatieve energie oplevert.

We schetsen de kenmerken van:

  • Werk dat bijdraagt aan positieve energie en daarmee uw energie bankrekening vult.
  • Werk dat bijdraagt aan negatieve energie en daarmee uw energie bankrekening leegrooft.
  • Kenmerk van werk dat positieve energie voor u oplevert

    • U heeft werk wat goed bij u past,  waar u gemotiveerd voor bent en talent voor heeft
    • U heeft prettige collega’s bij wie u, indien nodig, terecht kunt voor hulp of ondersteuning
    • U wordt door het werk uitgedaagd om nieuwe dingen te proberen
    • Uw taken zijn in overeenstemming tussen u en uw werkgever afgesproken
    • Uw taken zijn behapbaar; niet teveel maar zeker niet te weinig
    • U krijgt zo nu en dan taken waar flinke uitdaging voor u inzit
    • U heeft werk dat daadwerkelijk bijdraagt aan de bedoeling van de organisatie
    • U voelt dat uw werk een zinvolle bijdrage is
    • U krijgt regelmatig waardering voor uw bijdrage
    • U heeft de vrijheid om uw taken naar eigen goeddunken te mogen uitvoeren
    • U krijgt op tijd en op de juiste wijze feedback

    De gevolgen voor u zijn veel en positieve energie. U bent bevlogen en u heeft veel plezier in uw werk. De gevolgen voor uw organisatie zijn hoge productiviteit, werkplezier, creativiteit en een laag ziekteverzuim.

  • Kenmerken van werk dat negatieve energie oplevert en energie kost

    • U heeft meer werk dan u aankunt
    • Het werk vraagt andere kennis en vaardigheden dan u heeft
    • Er zijn geen duidelijke afspraken over de inhoud van het werk
    • Het werk is eentonig en biedt nauwelijks variatie
    • U wordt ondervraagt
    • Het werk doet geen beroep op uw unieke kwaliteiten
    • U heeft vervelende collega’s
    • U heeft een baas die er nooit is
    • U krijgt vooral feedback als het niet goed gaat, nooit als het wel goed gaat

    De gevolgen voor u zijn veel maar negatieve energie. U bent vaak gestrest, voelt vooral angst en tekortkoming. De gevolgen voor uw organisatie zijn lage productiviteit, lage medewerker tevredenheid en hoog ziekteverzuim.

Eigen regiemodel bij duurzame inzetbaarheid

We schreven een artikel over het eigen regie model bij duurzame inzetbaarheid. Lezen?

Eigen regiemodel

Eigen regie nemen

We hebben hierboven twee uitersten geschetst. Veel werk is nog niet ingericht op het bereiken van positieve energie en bevlogenheid. Tot die tijd moet u het doen met werk dat u heeft. Maar er is nog een optie: de eigen regie. De meest drastische vorm van eigen regie is een andere baan zoeken. Maar in een andere baan heeft u ook altijd te maken met variabelen buiten uzelf. Collega´s, leidinggevenden, inrichting van het werk enzovoort.

Je collega’s, je baas of omgeving veranderen omdat het werk u veel energie kost gaat meestal niet lukken. Als u dat toch probeert levert het vaak weerstand op en dat kost u nog meer energie.

Toch moet u ervoor zorgen dat uw werk omgeving uw energie bankrekening niet leegrooft.

Als u stress ervaart kunt u met verandering van lichaamshouding, gezichtsuitdrukking en rustig ademhalen de stress omzetten in positieve energie. Vanuit die positieve energie bent u in staat om slimme en creatieve oplossingen te bedenken en kunt u vanuit een volwassen rol uw collega´s en leidinggevenden meenemen om het werk in te richten op het bereiken van bevlogenheid en positieve energie.

Lukt dat dan stijgt uw energiebankrekening. Lukt dat niet dan heeft u in ieder geval uw eigen energiebankrekening beschermd.

Leerdoelen gericht op stressreductie

We hebben nog veel meer leerdoelen voor coaching gericht op stressreductie voor u uitgewerkt. U kunt ook het overzicht bekijken met alle persoonlijke leerdoelen.

Leerdoelen gericht op stressreductie

Verwante informatie

Wilt u meer informatie over coaching gericht op vermindering van stress?

Auteur

Dit artikel is geschreven door: Peter Weustink

Peter Weustink trainer - coach