home / persoonlijke ontwikkeling / stress / burnout coach / overbelasting

Overbelasting: wordt het je allemaal te veel?

Voel je je overbelast, in lichamelijke of mentale zin? Binnen coaching bij burn-out en langdurige overbelasting zien we hoe mensen langere tijd uit hun reserves putten, terwijl herstel steeds moeilijker wordt. Merk je dat je de pijp af en toe vol hebt en dat het je allemaal te veel is? Wacht dan niet. Grijp in voordat jouw reserves volledig zijn verbruikt. In dit artikel lees je hoe je overbelasting herkent, waardoor het kan ontstaan en wat je kunt doen om de vicieuze cirkel te doorbreken.

Hoe merk je dat het je over de schoenen loopt?

Het werk of de werkdruk loopt je over de schoenen. Soms barst je misschien in huilen uit zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Ontspannen vind je moeilijk. En je gaat maar door. Je bent gewoon niet te stoppen. Naar jouw eigen grenzen luisteren? Ho maar! Daar ben je niet van of dat heb je niet geleerd. Zo ga je van kwaad tot erger. Je kunt merken dat je steeds minder ruimte hebt voor onverwachte situaties. Een klein probleem voelt groot, een gewone vraag kan te veel zijn en je hebt steeds meer tijd nodig om na een drukke dag tot rust te komen.

Hoe ontstaat overbelasting?

Ik ken jou niet. En ik ken jouw situatie evenmin. Dus wie ben ik om te bepalen hoe zoiets ontstaat? Toch noem ik graag een aantal zaken die een rol kunnen spelen. Druk van buitenaf

Externe factoren of druk van buitenaf kunnen een oorzaak zijn. Denk bijvoorbeeld aan zorgen over de continuïteit van jouw baan, de toekomst, jouw gezin, arbeidsconflicten of een langdurig hoge werkdruk.

Persoonlijkheidsfactoren

Ook persoonlijkheidsfactoren kunnen een rol spelen. Ik noem er een aantal:

• Altijd voor een ander klaarstaan.
• Altijd willen winnen en presteren.
• Iedereen te vriend willen houden.
• Jezelf voortdurend wegcijferen.
• Overbetrokken raken bij anderen.
• Overgevoelig reageren op spanning of druk.
• Te veel verantwoordelijkheid dragen.
• Perfectionisme en hoge eisen.
• Te behulpzaam of hulpvaardig zijn.
• De lat voortdurend te hoog leggen.
• Te veel hooi op jouw vork nemen.
• Jouw belastbaarheid overschatten.
• Veel zorgen maken en overbezorgd zijn.

Vaak is het niet één oorzaak, maar een combinatie. Druk van buitenaf kan zwaar worden wanneer je tegelijkertijd moeite hebt om grenzen aan te geven, hulp te vragen of verwachtingen los te laten.

Wat is het verschil tussen overbelasting en burn-out?

Bij overbelasting merk je dat jouw reserves afnemen en dat je minder goed herstelt. Je kunt nog doorgaan, maar dat kost steeds meer inspanning en wilskracht. Bij burn-out is de uitputting vaak verder gevorderd. Gewone dagelijkse taken kunnen dan al zwaar aanvoelen en werken, nadenken of omgaan met prikkels kan moeilijk worden. Overbelasting hoeft niet altijd tot burn-out te leiden. Het is wel een duidelijk signaal dat jouw huidige belasting en herstel niet meer in balans zijn.

Lees ook meer over roofbouw plegen op jezelf en jouw reserves uitputten.

Wat moet je doen bij overbelasting?

Wat moet je doen of wat kun je eraan doen? Coaching gericht op stressreductie en autonomie kan je helpen. Je zit in een vicieuze cirkel die je moet doorbreken. Als eerste moet jouw energiehuishouding weer op orde komen.

Je kunt bijvoorbeeld de volgende stappen zetten:

• Erkennen dat je overbelast bent en niet op dezelfde manier kunt doorgaan.
• Onderzoeken welke taken en verantwoordelijkheden tijdelijk minder kunnen.
• Jouw klachten met de huisarts bespreken.
• Thuis en op het werk vertellen wat er aan de hand is.
• Meer ruimte maken voor slaap, rust en herstel.
• Jouw lichamelijke en mentale signalen eerder serieus nemen.
• Onderzoeken waarom je steeds opnieuw over jouw grenzen gaat.
• Hulp vragen bij wat je niet langer alleen kunt dragen.

Het gaat niet alleen om uitrusten. Wanneer je na een periode van rust op dezelfde manier doorgaat, ontstaat de overbelasting mogelijk opnieuw.

Hoe voorkom je dat overbelasting terugkomt?

Herstel wordt duurzamer wanneer je niet alleen jouw energie aanvult, maar ook onderzoekt welke gewoonten en omstandigheden jouw reserves steeds opnieuw uitputten.

Sta daarom regelmatig stil bij:

• De verhouding tussen inspanning en herstel.
• De hoeveelheid verantwoordelijkheden die je draagt.
• De verwachtingen die jij en anderen aan jou stellen.
• De momenten waarop je jouw grenzen negeert.
• De signalen die jouw lichaam geeft.
• De activiteiten die energie kosten of juist energie geven.
• De steun die je nodig hebt van anderen.

Voorkomen dat overbelasting terugkomt betekent niet dat je alle druk uit jouw leven moet verwijderen. Het betekent dat je eerder herkent wanneer het te veel wordt en op tijd bijstuurt.

Veelgestelde vragen over overbelasting

Hieronder lees je antwoorden op veelgestelde vragen over signalen, herstel, uitval en hulp bij langdurige overbelasting.

Is overbelasting hetzelfde als overspannen zijn?

De begrippen worden vaak door elkaar gebruikt. Beide duiden erop dat de belasting langere tijd groter is geweest dan jouw mogelijkheden om te herstellen.

Kun je lichamelijke klachten krijgen door overbelasting?

Ja. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van vermoeidheid, slaapproblemen, gespannen spieren, hoofdpijn, hartkloppingen of maag- en darmklachten. Bespreek aanhoudende of ernstige klachten met jouw huisarts.

Is alleen rust nemen voldoende?

Rust is belangrijk, maar je moet ook onderzoeken waardoor de overbelasting is ontstaan. Zonder aanpassingen in belasting, grenzen of gedrag kan hetzelfde patroon opnieuw ontstaan.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Zoek hulp wanneer je niet meer herstelt, jouw dagelijkse functioneren achteruitgaat, je regelmatig emotioneel instort of lichamelijke en psychische klachten toenemen.

Kun je blijven werken wanneer je overbelast bent?

Dat hangt af van jouw klachten, belastbaarheid en werksituatie. Bespreek dit met jouw huisarts en, wanneer je in loondienst bent, met de bedrijfsarts.