home / persoonlijke ontwikkeling / timemanagement / waan van de dag

Word jij geregeerd door de waan van de dag?

Word jij geregeerd door de waan van de dag? Dan ben je niet alleen. De waan van de dag, afgekort als WVDD, regeert tal van mensen. Allemaal mensen die in de waan leven. Welke waan? De waan van de dag. Binnen de serie artikelen over grip, overzicht en regie over jouw werk gaat deze pagina over de vraag wie jouw werkdag eigenlijk bestuurt. Jijzelf of alles wat toevallig langskomt? Ik leg het uit in dit artikel.

Waaraan herken je dat je wordt geleefd?

Ik noem een aantal kenmerken van het verschijnsel ‘geleefd worden door de waan van de dag’:

• Je hebt de stuurknuppel niet in handen, want die heb je aan iemand anders gegeven.
• Je hebt de controle uit handen gegeven en laat anderen beslissen.
• Je hebt geen eigen regie, want ook die heb je weggegeven.
• Je hebt de hele dag gewerkt, maar je hebt geen benul wat je precies hebt gedaan.
• Je bent voortdurend bezig met urgente zaken, maar besteedt geen tijd aan wat je echt wilt of moet doen.
• Je rent als een kip zonder kop van hot naar her.
• Je reageert voortdurend op situaties en laat anderen bepalen wat er gebeurt.
• Je begint telkens opnieuw aan iets anders voordat het vorige is afgerond.
• Je laat jouw planning bij ieder nieuw verzoek direct los.

De kern is dat jij niet meer bewust kiest. Jouw dag wordt bepaald door wat binnenkomt, wie het hardst roept en welke taak het dringendst wordt gebracht.

Waarom lijkt alles zo dringend?

Veel zaken worden dringend omdat iemand te laat begint, geen keuzes maakt of onvoldoende vooruitkijkt. De haast van een ander komt dan op jouw bord terecht. Maar een dringend verzoek is niet automatisch belangrijk. Vraag daarom eerst wat er werkelijk gebeurt wanneer iets niet direct wordt uitgevoerd. Wil je leren hoe je belangrijk en dringend beter van elkaar scheidt? Lees dan verder over prioriteiten stellen. Zonder prioriteiten wint de waan van de dag het namelijk bijna altijd.

Wat zijn de gevolgen van de waan van de dag?

Weet je wat de gevolgen zijn van dit gedrag? Je bent voortdurend druk, maar dat betekent nog niet dat je effectief bezig bent. Vaak gebeurt het volgende:

• Je haalt jouw deadline niet en steekt voor de zoveelste keer een ja-maarverhaal af over hoe het zover kon komen.
• Je zwelgt in excuses omdat je er weer niet aan toe bent gekomen en er zogenaamd niets aan kon doen.
• Je hebt geen goed gevoel over het verloop, maar neemt onvoldoende verantwoordelijkheid.
• Je blijft roepen dat het jou overkomt en dat het niet anders kan.
• Je bent veel minder productief.
• Je ervaart regelmatig stress.
• Je hebt gebrek aan focus.
• Je verliest het zicht op de lange termijn.
• Je wordt geleefd en werkt niet aan een structurele aanpak van taken en vraagstukken.
• Je neemt verkeerde beslissingen of stelt verkeerde prioriteiten.
• Je mist kansen doordat er onvoldoende ruimte is voor initiatief, verbetering en creatieve oplossingen.

Je bent de hele dag bezig met brandjes blussen. Ondertussen blijft het werk liggen waarmee je juist nieuwe brandjes zou kunnen voorkomen.

Waarom worden belangrijke doelen steeds uitgesteld?

Belangrijke doelen schreeuwen meestal niet om aandacht. Ze sturen geen e-mail, lopen niet jouw kantoor binnen en bellen niet drie keer achter elkaar. Daarom verliezen ze het gemakkelijk van urgente vragen en onverwachte klussen. Zonder duidelijke doelstellingen weet je bovendien niet goed waaraan je jouw tijd wilt besteden. Dan wordt jouw werkdag vanzelf gevuld door alles wat zich aandient.

Hoe leven leidinggevenden, managers en ondernemers bij de waan van de dag?

Ook veel leidinggevenden, ondernemers en managers leven bij de waan van de dag. Dat heeft enorme gevolgen voor de organisatie. De directie heeft doorgaans een kopieerapparaat op de kamer staan, waardoor dit gedrag wordt gekopieerd naar de rest van de organisatie. Ze spreken wel over een voorbeeldfunctie, maar hierin zijn ze soms werkelijk een lichtend voorbeeld. En wat wordt er dan voorgedaan?

• Er weer niet aan toegekomen.
• Het is net niet af.
• De planning was te rooskleurig of is niet gehaald.
• Er is geen structuur, behalve misschien aan de muur.
• Er is geen tijd om de grote lijnen uit te zetten of beleid te maken.
• Er zijn geen doelstellingen geformuleerd of ze worden niet gehaald.
• Er worden voortdurend nieuwe prioriteiten uitgeroepen.

Wanneer leidinggevenden steeds van richting veranderen, leren medewerkers dat plannen weinig zin heeft. Morgen kan alles immers alweer anders zijn.

Hoe ontstaat een bedrijfscultuur van hollen en vliegen?

Zo ontstaat er een bedrijfscultuur. Van bovenaf wordt voorgedaan hoe het moet. Er wordt een abonnement genomen op de krant ‘Het laatste nippertje’ en de voorstelling ‘Net niet’ wordt af en toe ook nog bezocht. Zo holt de hele organisatie door en heeft iedereen het superdruk. De cultuur wordt dan:

• Klantgezwicht in plaats van klantgericht.
• Hulpaardig in plaats van hulpvaardig.
• Aanleunwoning in plaats van dienstverlenend.
• Ad hoc en van hot naar her.
• Reageren in plaats van vooruitkijken.
• Drukte verwarren met resultaat.

Een organisatie waarin iedereen voortdurend achter de feiten aanloopt, krijgt weinig ruimte om te leren, te verbeteren of vooruit te kijken. Lees daarover ook het artikel over achter de feiten aanhollen.

Kun je van de waan van de dag afkomen?

Jazeker. Honderd procent zelfs. Niet door te wachten totdat anderen veranderen, maar door zelf weer regie te pakken en verantwoordelijkheid te nemen. Vertel wat je wilt, geef aan wat wel en niet kan en neem tijd voor zaken die werkelijk aandacht vragen. Laat niet alles gebeuren, maar zorg dat datgene gebeurt wat nodig is. Dat betekent niet dat je nooit meer onverwachte vragen krijgt. Het betekent wel dat niet iedere vraag automatisch jouw planning bepaalt.

Hoe pak je de regie over jouw werkdag terug?

Begin met een paar nuchtere afspraken met jezelf en jouw omgeving:

• Bepaal vooraf welke taken vandaag werkelijk belangrijk zijn.
• Reserveer tijd voor werk dat aandacht en concentratie vraagt.
• Vraag bij nieuwe verzoeken wat werkelijk dringend is.
• Laat de haast van een ander niet automatisch jouw prioriteit worden.
• Maak duidelijke afspraken over deadlines en verwachtingen.
• Zeg het wanneer een nieuwe taak gevolgen heeft voor bestaande afspraken.
• Werk belangrijke zaken af voordat je aan de volgende spoedklus begint.
• Plan tijd voor vooruitkijken, verbeteren en voorkomen.
• Evalueer aan het einde van de dag waaraan je jouw tijd hebt besteed.

Regie betekent niet dat je alles onder controle hebt. Het betekent dat je bewust kiest hoe je omgaat met wat er gebeurt.

Welke vragen helpen je om uit de waan van de dag te komen?

Stel jezelf regelmatig de volgende vragen:

• Wat moet vandaag werkelijk gebeuren?
• Wat is belangrijk, maar nog niet urgent?
• Welke taak draagt bij aan mijn belangrijkste doel?
• Wat kan wachten?
• Wat hoeft helemaal niet?
• Welke haast is van mij en welke haast is van een ander?
• Wat gebeurt er wanneer ik nu niet direct reageer?
• Wie bestuurt op dit moment mijn werkdag?

Wanneer je deze vragen eerlijk beantwoordt, ontstaat er vaak al meer overzicht. En overzicht is nodig om de regie terug te pakken.

Veelgestelde vragen over de waan van de dag

Hieronder vind je antwoorden op veelgestelde vragen over ad-hocwerken, gebrek aan regie en het terugkrijgen van overzicht in jouw werkdag.

Wat betekent leven bij de waan van de dag?

Het betekent dat jouw werk vooral wordt bepaald door actuele drukte, onverwachte verzoeken en urgente taken. Je reageert voortdurend en komt onvoldoende toe aan belangrijke zaken die vooruitkijken of voorbereiding vragen.

Waarom is de waan van de dag zo vermoeiend?

Omdat je steeds moet omschakelen en nauwelijks grip ervaart. Je bent voortdurend bezig, maar rondt minder af en weet aan het einde van de dag soms niet meer waar jouw tijd is gebleven.

Is ieder dringend verzoek werkelijk belangrijk?

Nee. Dringend zegt iets over tijdsdruk, maar niet automatisch over belang. De haast van een ander kan voor jou een lage prioriteit hebben.

Hoe voorkom je dat anderen jouw planning bepalen?

Maak vooraf duidelijke keuzes, geef aan wat de gevolgen van nieuwe verzoeken zijn en vraag wat werkelijk dringend is. Je hoeft niet iedere vraag direct over te nemen.

Wat kunnen leidinggevenden doen tegen de waan van de dag?

Zij kunnen duidelijke prioriteiten stellen, minder vaak van koers veranderen en ruimte maken voor planning, beleid en structurele verbetering. Hun gedrag werkt direct door in de rest van de organisatie.

Kun je volledig ontsnappen aan onverwachte zaken?

Nee. Onverwachte situaties horen bij het werk. Het doel is niet om alles te voorkomen, maar om bewuster te bepalen welke zaken direct aandacht krijgen en welke niet.