home / carriere / loopbaan / persoonlijke drijfveren

Persoonlijke drijfveren: wat drijft jou in jouw werk?

Wat zijn persoonlijke drijfveren? Binnen jouw loopbaan en loopbaanontwikkeling is dat een belangrijke vraag, want drijfveren zeggen iets over wat jou werkelijk in beweging brengt. Waarom kies je voor bepaald werk? Waar krijg je energie van? Wat moet er in een functie aanwezig zijn voordat jij gemotiveerd raakt en gemotiveerd blijft? Wie zijn persoonlijke drijfveren kent, kan gerichter zoeken naar werk dat werkelijk past en begrijpt ook beter waarom een functie op papier aantrekkelijk kan zijn, maar in de praktijk toch niet voldoet.

Drijfveren gaan dus verder dan de vraag wat je kunt. Je kunt ergens uitstekend in zijn zonder dat je er warm voor loopt. Andersom kun je sterk naar bepaald werk verlangen terwijl je jezelf nog moet ontwikkelen om het goed te kunnen. Daarom begint loopbaanreflectie voor mij niet alleen bij opleiding, ervaring en competenties, maar ook bij de vraag: wat wil jij eigenlijk en wat drijft jou?

Welke persoonlijke drijfveren kunnen een rol spelen in jouw loopbaan?

Er bestaat niet één lijst die voor iedereen in dezelfde volgorde geldt. Sommige drijfveren spelen nauwelijks een rol en andere bepalen voor een groot deel welke functie of werkomgeving bij je past. Bovendien kunnen verschillende drijfveren tegelijk aanwezig zijn. Je kunt bijvoorbeeld zekerheid belangrijk vinden en toch veel behoefte hebben aan uitdaging. Je kunt graag met mensen werken en tegelijkertijd veel zelfstandigheid nodig hebben.

Hoe belangrijk zijn salaris en beloning voor jou?

Beloning kan een sterke drijfveer zijn. Misschien is salaris voor jou vooral een praktische voorwaarde om goed te kunnen leven, maar het kan ook samenhangen met ambitie, succes, waardering of maatschappelijke positie. Secundaire arbeidsvoorwaarden kunnen eveneens zwaar wegen. De interessante vraag is niet alleen óf salaris belangrijk voor je is, maar vooral waarom het belangrijk voor je is en welke behoefte of waarde daaronder ligt.

Hoeveel zekerheid heb jij nodig?

Voor sommige mensen is een vaste basis essentieel. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, voorspelbaar inkomen en duidelijke arbeidsvoorwaarden geven rust. Anderen kunnen gemakkelijker omgaan met onzekerheid en verandering. Wanneer zekerheid voor jou zwaar weegt, lees dan verder over baanzekerheid als persoonlijke drijfveer en onderzoek welke zekerheid jij eigenlijk zoekt.

Wil je invloed, zeggenschap of macht?

Sommige mensen willen niet alleen uitvoeren, maar ook invloed hebben op beslissingen, richting en werkwijze. Dat kan betekenen dat je behoefte hebt aan zeggenschap en invloed in jouw werk. Dat is iets anders dan macht over andere mensen willen uitoefenen. Toch kan ook macht een drijfveer zijn. Het is belangrijk om voor jezelf helder te krijgen welk deel jou werkelijk aantrekt: verantwoordelijkheid dragen, beslissingen nemen, zelf kunnen sturen of daadwerkelijk invloed hebben op anderen.

Hoe belangrijk zijn prestige, aanzien en status?

Een bepaalde titel, functie, werkgever of maatschappelijke positie kan aantrekkingskracht hebben. Misschien is het belangrijk voor je hoe anderen naar jouw carrière kijken of geeft een positie met aanzien jou extra motivatie. Dan kunnen prestige, aanzien en status een belangrijke rol spelen. Het is goed om die drijfveer te kennen, zodat je kunt onderscheiden of je vooral wordt aangetrokken door de inhoud van het werk of ook door wat de functie maatschappelijk uitstraalt.

Wil jij je verdiepen of juist breed ontwikkelen?

Ook de manier waarop je jouw kennis en ervaring wilt ontwikkelen kan een drijfveer zijn. Misschien wil je steeds verder de diepte in, veel expertise opbouwen en op een bepaald terrein werkelijk deskundig worden. Misschien ligt jouw kracht juist in breedte, overzicht en het verbinden van verschillende vakgebieden. Een generalist is wat mij betreft ook een specialist, alleen ligt het specialisme juist in die breedte en samenhang. Lees meer over de vraag of jij je vooral herkent als specialist of generalist.

Hoeveel uitdaging heb je nodig in jouw functie?

Misschien verlies je snel jouw motivatie wanneer werkzaamheden routinematig worden en nauwelijks nog iets van je vragen. Voor jou kan voldoende uitdaging in jouw functie een belangrijke drijfveer zijn. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat je hoger, sneller of beter wilt. Uitdaging kan ook zitten in verdieping, complexe vraagstukken, nieuwe verantwoordelijkheid, leren, creëren of een probleem oplossen waarvan het antwoord nog niet bekend is.

Ben je gedreven door vernieuwing, innovatie en creativiteit?

Sommige mensen worden vooral enthousiast wanneer er iets nieuws moet ontstaan. Je bedenkt gemakkelijk nieuwe ideeën, ziet andere mogelijkheden of wilt bestaande werkwijzen verbeteren. Dan kunnen vernieuwing, innovatie en creativiteit belangrijke drijfveren zijn. Een omgeving waarin alles jarenlang op exact dezelfde manier moet gebeuren, kan dan behoorlijk gaan knellen.

Hoe belangrijk zijn sociale contacten in jouw werk?

Misschien weet je vooral dat je graag 'iets met mensen' wilt doen. Dat is een begin, maar nog niet specifiek genoeg. Wil je mensen begeleiden, verzorgen, adviseren, iets leren, motiveren, informeren of vooral samenwerken en ideeën uitwisselen? Op de pagina over sociale contacten en met mensen omgaan kun je verder onderzoeken welk soort contact jou daadwerkelijk motiveert.

Hoe belangrijk zijn jouw persoonlijke waarden?

Een zeer belangrijke groep drijfveren wordt gevormd door jouw persoonlijke waarden. Waarden zeggen iets over wat voor jou belangrijk is, waar jij voor staat en waar jij je voor wilt inzetten. Misschien gaat dat over vrijheid, groei, betrouwbaarheid, dienstbaarheid, liefde, wederkerigheid, standvastigheid of een heel andere waarde. Wanneer jouw werk voortdurend botst met iets waar jij diep van binnen voor staat, heeft dat bijna onvermijdelijk invloed op jouw motivatie.

Persoonlijke waarden vormen binnen deze drijfveren daarom een eigen inhoudelijke groep. Ze raken aan jouw keuzes, jouw grenzen en de vraag welk werk en welke organisatie werkelijk bij jou passen.

Welke rol spelen jouw persoonlijke normen?

Naast waarden kunnen ook jouw persoonlijke normen je sterk sturen. Dat zijn de regels in jouw eigen huishoudboekje: wat moet je van jezelf en wat mag je beslist niet? Je moet hard werken. Je mag niemand teleurstellen. Je moet een afspraak nakomen. Je moet altijd klaarstaan. Normen kunnen je ver brengen, maar wanneer het moeten de overhand krijgt, kunnen ze je ook onder druk zetten.

Hoe belangrijk zijn zelfstandigheid en onafhankelijkheid?

Misschien wil je zelf bepalen hoe je jouw werk uitvoert. Je hebt voldoende aan duidelijke kaders, maar wilt vervolgens ruimte krijgen om zelf keuzes te maken over aanpak, planning en werkwijze. Dan kunnen autonomie, zelfstandigheid en onafhankelijkheid sterke drijfveren zijn. Een omgeving waarin iedere stap wordt voorgeschreven en voortdurend iemand over jouw schouder meekijkt, past dan waarschijnlijk minder goed bij je.

Wil je jouw talenten en kwaliteiten kunnen gebruiken?

Een krachtige drijfveer kan zijn dat je wilt doen waar je goed in bent. Wat is er mooier dan wanneer jouw kwaliteiten daadwerkelijk nodig zijn en er emplooi is voor jouw talent? Tegelijkertijd is talent niet hetzelfde als motivatie. Je kunt iets van nature goed kunnen en toch besluiten dat je er niet iedere dag mee bezig wilt zijn. Daarom is het zinvol om zowel te onderzoeken wat jouw talent is als welke kernkwaliteiten kenmerkend voor jou zijn.

Welke rol spelen idealen in jouw loopbaan?

Idealen kunnen je een beeld geven van wat je graag zou willen realiseren of waaraan je wilt bijdragen. Misschien droom je van beter onderwijs, eerlijke zorg, een duurzamere wereld of een organisatie waarin mensen anders met elkaar omgaan. Zulke idealen kunnen richting geven aan jouw loopbaan, ook wanneer je nog niet precies weet welk beroep of welke functie daarbij hoort.

Wat is jouw roeping?

Een ideaal kan je een richting laten zien, maar soms ervaar je nog iets sterkers: een innerlijke aandrang om een bepaalde taak of bijdrage te leveren. Dan kan roeping een krachtige drijfveer zijn. Je doet bepaald werk dan niet alleen omdat je het kunt of omdat het goed betaalt, maar omdat je diep van binnen voelt dat je juist daar iets mee wilt.

Wil je met hart en ziel kunnen werken?

Misschien zoek je werk waaraan je je werkelijk kunt verbinden. Je wilt niet alleen aanwezig zijn en taken uitvoeren, maar jouw aandacht, toewijding en energie erin kwijt kunnen. Dan kan werken met hart en ziel voor jou belangrijk zijn. Zoals de pianist die op de vraag wat voor werk hij doet antwoordt: 'Ik werk niet, ik speel alleen.' Dat zegt iets over de verbondenheid die iemand met zijn vak kan ervaren.

Hoe belangrijk is zinvol werk voor jou?

Voor steeds meer mensen is een baan niet uitsluitend een manier om inkomen te verdienen. Je wilt misschien ervaren dat jouw werk betekenis heeft, dat jouw bijdrage ergens toe doet en dat je iets waardevols tot stand brengt. Dan kan zinvol werk een belangrijke drijfveer zijn. Wat jij zinvol vindt, is persoonlijk: voor de een zit betekenis in mensen helpen, voor een ander in iets maken, oplossen, ontwikkelen of verbeteren.

Wat hebben willen, kunnen en zijn met jouw drijfveren te maken?

Bij loopbaanontwikkeling kijk ik graag naar willen, kunnen en zijn. Drijfveren zitten vooral aan de kant van het willen: wat trekt jou aan, waar verlang je naar en waarvoor kom je in beweging? Maar jouw loopbaan kan niet alleen op willen worden gebouwd. Je neemt ook mee wat je kunt en wie je bent. Daarom helpt het om deze drie niet los van elkaar te bekijken. Lees daar uitgebreider over bij willen, kunnen en zijn.

Het gaat dus niet om kiezen tussen willen of kunnen. Een passende loopbaan ontstaat veel eerder waar jouw motivatie, mogelijkheden en persoonlijkheid voldoende met elkaar in verbinding staan.

Wat gebeurt er wanneer jouw werk bij jouw drijfveren past?

Wanneer belangrijke drijfveren voldoende ruimte krijgen, kan dat bijdragen aan motivatie, betrokkenheid en voldoening. Je begrijpt beter waarom je doet wat je doet en kunt meer van jezelf kwijt in jouw werkzaamheden. Dat betekent niet dat iedere werkdag geweldig moet zijn, maar de basis klopt beter. Hier ligt een logisch raakvlak met arbeidsvreugde en arbeidsvoldoening: persoonlijke drijfveren gaan over wat jou motiveert, terwijl arbeidsvreugde gaat over het plezier, de voldoening en energie die je daadwerkelijk in jouw werk ervaart.

Wat gebeurt er wanneer jouw drijfveren niet meer passen bij jouw werk?

Drijfveren kunnen verklaren waarom een functie die ooit prima bij je paste later begint te schuren. Misschien ben jij veranderd, is jouw werk veranderd of krijg je steeds minder ruimte voor iets wat voor jou belangrijk is. Je hebt bijvoorbeeld behoefte aan meer uitdaging maar jouw werk is routinematig geworden. Je wilt meer zelfstandigheid terwijl de regels steeds strakker worden. Of je zoekt betekenis terwijl je de waarde van jouw werkzaamheden steeds minder ervaart.

Dat betekent niet automatisch dat je moet vertrekken. Het betekent wel dat er iets te onderzoeken valt. Welke drijfveer ontbreekt? Kan de functie veranderen? Kun je jouw werkzaamheden anders inrichten? Of is de afstand tussen jou en het werk inmiddels zo groot dat een andere loopbaanstap logischer wordt?

Hoe ontdek je wat jou werkelijk drijft?

Begin niet meteen met vacatures. Kijk eerst naar jezelf en naar jouw ervaringen. Wanneer was je gemotiveerd? Van welke werkzaamheden kreeg je energie? Wanneer was je trots op wat je deed? Waar kon je slecht tegen? Welke zaken moeten volgens jou absoluut aanwezig zijn in een functie en welke mogen juist niet te veel voorkomen?

Je kunt jezelf bijvoorbeeld deze vragen stellen:

• Waar kom ik vanzelf voor in beweging?
• Welke werkzaamheden geven mij energie en voldoening?
• Welke onderdelen van mijn huidige of vorige werk mis ik wanneer ze verdwijnen?
• Hoe belangrijk zijn zekerheid, inkomen, invloed en status voor mij?
• Wil ik vooral verdieping of juist breedte en afwisseling?
• Hoeveel zelfstandigheid en verantwoordelijkheid heb ik nodig?
• Wil ik veel met mensen werken en zo ja, wat wil ik dan met mensen doen?
• Welke persoonlijke waarden wil ik terugzien in mijn werk?
• Welke idealen of vormen van betekenis wil ik kunnen nastreven?
• Waar liggen mijn talenten en wil ik die ook werkelijk inzetten?
• Wat zou ik kiezen wanneer de mening van anderen even geen rol speelde?

Daarmee wordt een loopbaanonderzoek iets anders dan zoeken naar een functie die ongeveer aansluit bij jouw cv. Je onderzoekt eerst welke voorwaarden en inhoud nodig zijn om jou werkelijk in beweging te krijgen. Pas daarna wordt de vraag interessant welke functies, organisaties en werkomgevingen daarbij passen.

Veelgestelde vragen over persoonlijke drijfveren

Persoonlijke drijfveren helpen verklaren waarom bepaald werk je aantrekt, waarom je ergens energie van krijgt en waarom een functie soms niet meer past terwijl je haar inhoudelijk prima aankunt. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over drijfveren en loopbaanwaarden.

Wat zijn persoonlijke drijfveren?

Persoonlijke drijfveren zijn zaken die jou van binnenuit of van buitenaf motiveren om in beweging te komen, keuzes te maken en ergens energie in te steken. Voorbeelden zijn zekerheid, uitdaging, invloed, waarden, sociale contacten, betekenis, roeping en de mogelijkheid om jouw talenten te gebruiken.

Waarom zijn drijfveren belangrijk bij een loopbaankeuze?

Omdat een functie niet alleen moet aansluiten bij wat je kunt. Wanneer belangrijk werk structureel niet aansluit bij wat jou motiveert, kan jouw betrokkenheid afnemen. Kennis van jouw drijfveren helpt je daarom om gerichter te onderzoeken welke werkzaamheden en werkomgeving bij jou passen.

Zijn persoonlijke drijfveren hetzelfde als loopbaanwaarden?

Ze worden vaak dicht bij elkaar gebruikt, maar persoonlijke waarden vormen voor mij een belangrijke groep binnen jouw drijfveren. Een waarde zegt waar jij voor staat en wat je belangrijk vindt. Drijfveren zijn breder en kunnen bijvoorbeeld ook gaan over zekerheid, sociale contacten, uitdaging, inkomen, invloed of de manier waarop je jezelf wilt ontwikkelen.

Kunnen jouw persoonlijke drijfveren veranderen?

Ja. Wat in een bepaalde fase van jouw loopbaan belangrijk is, hoeft niet altijd hetzelfde te blijven. Ervaringen, leeftijd, gezinssituatie, ontwikkeling en veranderingen in jouw leven kunnen ervoor zorgen dat bepaalde drijfveren meer of minder gewicht krijgen.

Hoe kom ik erachter wat mij werkelijk drijft?

Kijk naar situaties waarin je veel energie, motivatie en voldoening ervoer en vergelijk die met situaties waarin jouw motivatie juist verdween. Onderzoek welke elementen daarin aanwezig of afwezig waren. Een drijfverentest kan daarbij helpen, maar de belangrijkste stap blijft dat je de uitkomst verbindt aan jouw eigen ervaringen en keuzes.