home / carriere / loopbaan / persoonlijke drijfveren / prestige aanzien status

Prestige, aanzien of status: een drijfveer voor jou?

Word jij gedreven door prestige, aanzien of status? Binnen jouw persoonlijke drijfveren in de loopbaan kan het behoorlijk belangrijk zijn hoe anderen kijken naar jouw functie, opleiding, positie, inkomen of maatschappelijke carrière. Misschien wil je graag een functie met aanzien, een bepaalde titel dragen of werken voor een organisatie die goed staat aangeschreven. Daar is op zichzelf niets mis mee. Maar het is wel goed om te weten hoeveel invloed prestige, aanzien en status hebben op de keuzes die jij in jouw loopbaan maakt.

Wat hebben prestige, aanzien en status met elkaar gemeen?

Of het nu gaat over prestige, aanzien of status, steeds speelt de waardering vanuit de omgeving een rol. Anderen beoordelen jouw positie, prestaties of capaciteiten en kennen daar een bepaalde waarde aan toe. Je kunt daardoor bijvoorbeeld eer, een goede naam, maatschappelijk aanzien, gezag, respect of invloed verwerven.

Die waardering kan gebaseerd zijn op verschillende zaken:

• Jouw opleiding, kennis, capaciteiten en behaalde titels.
• Jouw functie en positie binnen een organisatie.
• De prestaties die je in jouw loopbaan hebt geleverd.
• Het beroep dat je uitoefent.
• De organisatie waarvoor je werkt.
• Jouw inkomen of financiële positie.
• Bezittingen die zichtbaar iets zeggen over maatschappelijke welstand.
• Onderscheidingen, prijzen of erkenning die je hebt ontvangen.

Hoe beïnvloeden prestige en status jouw loopbaankeuzes?

Wanneer prestige, aanzien of status belangrijke drijfveren voor jou zijn, kunnen ze rechtstreeks invloed hebben op jouw loopbaankeuzes. Je kijkt dan niet alleen naar de inhoud van het werk. Ook de positie die bij een functie hoort, de uitstraling van een organisatie, jouw functietitel of de maatschappelijke waardering van een beroep kunnen zwaar meewegen. Misschien herken je dat je graag:

• Een functie wilt met verantwoordelijkheid en maatschappelijk aanzien.
• Een bepaalde functietitel wilt bereiken.
• Wilt werken voor een organisatie met een sterke naam of reputatie.
• Waarde hecht aan een opleiding of titel die aanzien geeft.
• Een leidinggevende of bestuurlijke positie wilt verwerven.
• Graag zichtbaar wilt maken welke positie je in jouw loopbaan hebt bereikt.
• Jouw carrière mede beoordeelt aan de hand van inkomen, functie of maatschappelijke positie.

Daarmee zeg ik niet dat deze motieven verkeerd zijn. Het gaat erom dat je weet dát ze een rol spelen. Want wanneer je begrijpt wat jou drijft, kun je ook beter beoordelen of een volgende stap werkelijk bij jou past.

Wanneer wordt een functie aantrekkelijk vanwege het aanzien?

Sommige functies trekken niet alleen vanwege de werkzaamheden zelf. Ook het visitekaartje kan aantrekkelijk zijn. De naam van de organisatie, de functietitel, het salaris, de auto van de zaak, de positie in het managementteam of het feit dat je ergens directeur van bent, kan iets doen met jouw gevoel over de functie. Daar zit een belangrijke loopbaanvraag onder: zou je deze functie ook willen wanneer niemand wist welke titel erbij hoorde? Zou het werk zelf jou dan nog steeds aanspreken? En zou je dezelfde keuze maken wanneer de functie minder aanzien had, maar inhoudelijk veel beter bij jou paste? Dat zijn geen vragen om prestige af te keuren. Ze helpen je alleen onderscheid maken tussen de inhoud van jouw loopbaan en de maatschappelijke verpakking eromheen.

Wat bepaalt jouw maatschappelijke status in een loopbaan?

De maatschappelijke waardering van beroepen en functies verschilt. Sommige beroepen hebben van oudsher veel aanzien. Bij andere beroepen hangt status sterk samen met verantwoordelijkheid, opleidingsniveau, inkomen of beslissingsbevoegdheid. Ook de omgeving waarin je bent opgegroeid kan bepalen wat jij als een geslaagde carrière ziet.

In het ene gezin is het vanzelfsprekend dat je gaat studeren en een academische titel behaalt. In een ander gezin telt ondernemerschap zwaar. Weer ergens anders wordt vooral bewondering uitgesproken wanneer iemand leidinggevende wordt, een hoog inkomen verdient of een eigen bedrijf opbouwt. Zo kan jouw beeld van status al vroeg onderdeel worden van jouw idee over een succesvolle loopbaan.

Is prestige, aanzien of status een behoefte?

Ik zie prestige, aanzien en status vooral als drijfveren en niet als menselijke basisbehoeften. Je kunt sterk gemotiveerd worden door maatschappelijke waardering, een bepaalde positie of een goede reputatie, maar daaronder kunnen andere behoeften liggen. Misschien wil je erkenning, waardering of respect. Misschien wil je graag ergens bij horen of gezien worden.

Dat onderscheid vind ik belangrijk. Status is dan niet de behoefte zelf, maar een manier waarop je probeert iets te verkrijgen wat voor jou wezenlijk is. Daarom kan het zinvol zijn om naast jouw drijfveren ook naar jouw persoonlijke behoeften te kijken.

SAP: status, aanzien en prestige

Ik kort status, aanzien en prestige weleens af tot SAP. En ik noem het ook wel de onverzadigbare sappen. Waarom? Omdat er aan status, aanzien en prestige nauwelijks een natuurlijk eindpunt zit. Wanneer jouw loopbaan voornamelijk door SAP wordt aangedreven, kan genoeg al snel niet genoeg zijn.

Je hebt een mooie functie, maar er bestaat een hogere functie. Je verdient goed, maar een ander verdient meer. Je hebt een titel, maar iemand anders heeft er twee. Je werkt voor een mooie organisatie, maar elders zit misschien nog meer prestige. Je hebt een leidinggevende positie, maar boven jou zit nog een directeur. En ben je directeur, dan is er misschien nog een raad van bestuur, een groter bedrijf of een belangrijker netwerk.

Genoeg is nooit genoeg en meer is nooit vol. Dat is voor mij het bijzondere aan die onverzadigbare sappen. Wanneer de waardering van jouw loopbaan vooral afhankelijk wordt van vergelijking met anderen, kan de lat eindeloos blijven verschuiven.

Wanneer wordt status belangrijker dan passend werk?

Dat kan gebeuren wanneer jouw maatschappelijke positie zwaarder gaat wegen dan de vraag of het werk werkelijk bij je past. Je kunt dan een indrukwekkende carrière hebben en tegelijkertijd merken dat je weinig plezier beleeft aan de inhoud van jouw functie. Op papier ziet alles er prachtig uit, maar van binnen knaagt er iets.

Misschien ben je ooit leidinggevende geworden omdat dat nu eenmaal de volgende stap was. Misschien heb je een functie aangenomen vanwege het salaris of de titel. Misschien vond jouw omgeving het een geweldige kans. Maar wanneer jij zelf vooral energie krijgt van vakinhoudelijk werk, kan die prestigieuze stap uiteindelijk helemaal niet zo passend blijken.

Een goede loopbaankeuze gaat daarom niet alleen over hoger, groter of belangrijker. De vraag is ook: past dit werk bij wie ik ben, wat ik kan en wat ik werkelijk wil?

Wat is statusinconsistentie?

Statusinconsistentie ontstaat wanneer jouw eigen beeld van jouw positie niet overeenkomt met wat er daadwerkelijk gebeurt of met de positie van mensen om je heen. Dat kan behoorlijk schuren, zeker wanneer je veel eigenwaarde ontleent aan status, aanzien of prestige.

Voorbeelden zijn:

• Een ondernemer gaat failliet terwijl hij zijn maatschappelijke positie sterk aan zijn bedrijf ontleende.
• Een collega met een lagere opleiding krijgt promotie en verdient vervolgens meer.
• Je wordt afgewezen voor een functie en iemand die jij minder geschikt vindt wordt aangenomen.
• Je verliest een leidinggevende positie en komt in een functie met minder formele status terecht.
• Jouw functie verdwijnt door een reorganisatie terwijl jouw identiteit sterk verbonden was met die positie.

Juist dan merk je hoeveel betekenis je aan jouw positie had gegeven. Niet alleen de functie verandert, maar ook het beeld dat je van jezelf en jouw carrière had opgebouwd kan onder druk komen te staan.

Hoe belangrijk is bezit voor maatschappelijke status?

Status kan zich ook uitdrukken in bezit. Een bepaalde woning, auto, woonomgeving of levensstijl kan laten zien dat iemand maatschappelijk succesvol is. Natuurlijk hoeft bezit niets te zeggen over jouw loopbaandrijfveren. Maar wanneer het belangrijk voor je is dat anderen kunnen zien wat jouw carrière je heeft gebracht, kan bezit onderdeel worden van jouw statusbeleving. Daarmee wordt het interessant om jezelf af te vragen waarvoor je precies werkt. Wil je een bepaald inkomen omdat je financiële ruimte nodig hebt? Of wil je dat inkomen ook omdat het iets zegt over jouw positie? Wil je die auto omdat je hem prachtig vindt, of omdat hij laat zien dat je succesvol bent? Het verschil zit vaak niet in wat je bezit, maar in de betekenis die je eraan geeft.

Wat gebeurt er als jouw omgeving status belangrijk vindt?

Niet iedere drijfveer ontstaat helemaal vanuit jezelf. De omgeving waarin je leeft kan stevig meewegen. Misschien kom je uit een gezin waarin carrière maken belangrijk was. Misschien wordt in jouw sociale kring regelmatig gesproken over functies, inkomens, opleidingen en prestaties. Dan kun je gemakkelijk het idee krijgen dat jouw loopbaan ook iets moet bewijzen. Daarom is het goed om jezelf af te vragen: wil ík dit werkelijk, of hoort dit vooral bij het beeld dat mijn omgeving heeft van een succesvolle loopbaan? Dat onderscheid is niet altijd eenvoudig. Maar het kan wel voorkomen dat je jarenlang een carrière nastreeft die vooral indrukwekkend is voor anderen.

Kun je ambitieus zijn zonder veel behoefte aan status?

Zeker. Je kunt veel willen bereiken zonder sterk gericht te zijn op prestige, aanzien of maatschappelijke status. Iemand kan zeer gedreven zijn om vakinhoudelijk goed te worden, iets waardevols te ontwikkelen, mensen te helpen of een onderneming op te bouwen zonder veel behoefte aan titels of zichtbaarheid. Andersom kan status juist een sterke motivator zijn. Ook dat hoeft niet verkeerd te zijn. De vraag is vooral of je bewust kiest en of jouw loopbaan niet uitsluitend wordt gestuurd door de waardering die je van buitenaf verwacht.

Welke vragen kun je jezelf stellen over SAP in jouw loopbaan?

Wanneer je wilt onderzoeken hoeveel status, aanzien en prestige jouw loopbaan sturen, kun je jezelf bijvoorbeeld deze vragen stellen:

• Hoe belangrijk is mijn functietitel voor mij?
• Hoe belangrijk vind ik het wat anderen van mijn carrière vinden?
• Zou ik hetzelfde werk willen doen wanneer het minder status had?
• Hoe belangrijk zijn inkomen, opleiding en maatschappelijke positie in mijn beeld van succes?
• Vergelijk ik mijn loopbaan vaak met die van anderen?
• Kan ik tevreden zijn met wat ik bereikt heb of verschuift de lat steeds opnieuw?
• Zou ik een stap terug durven zetten wanneer dat werk beter bij mij past?
• Wat blijft er van mijn gevoel over mijn loopbaan over wanneer titel, aanzien en status wegvallen?

De persoonlijke dynamiek en valkuilen van prestige werk ik uitgebreider uit in mijn artikel over de kracht en valkuil van prestige. Op deze pagina gaat het vooral om de vraag welke rol status, aanzien en prestige spelen in jouw loopbaankeuzes.

Veelgestelde vragen over prestige, aanzien en status

Prestige, aanzien en status kunnen een stevige invloed hebben op jouw loopbaan zonder dat je daar dagelijks bij stilstaat. Ze spelen mee in de waardering van functies, opleidingen, organisaties en maatschappelijke posities. Hieronder beantwoord ik vijf vragen die helpen om deze drijfveren scherper te krijgen.

Wat is het verschil tussen prestige, aanzien en status?

Prestige gaat vooral over de bijzondere waardering die verbonden is aan een prestatie, functie of positie. Aanzien gaat over de achting en reputatie die jij bij anderen hebt opgebouwd. Status verwijst meer naar jouw positie binnen een sociale of maatschappelijke omgeving.

Kunnen prestige en status belangrijke loopbaandrijfveren zijn?

Ja. Ze kunnen invloed hebben op de functies die je aantrekkelijk vindt, de organisaties waarvoor je wilt werken, het inkomen dat je nastreeft en de positie die je wilt bereiken. Voor de een spelen ze nauwelijks een rol, terwijl ze voor een ander een belangrijke bron van motivatie zijn.

Is het verkeerd wanneer status belangrijk voor mij is?

Nee. Er is niets mis met het prettig vinden van een mooie functie, een goede reputatie of maatschappelijke waardering. Het is vooral belangrijk dat je weet hoeveel gewicht je eraan geeft en of jouw loopbaankeuzes ook inhoudelijk bij jou passen.

Waarom noem je status, aanzien en prestige onverzadigbare sappen?

Omdat er altijd meer mogelijk is. Een hogere functie, meer inkomen, meer aanzien, een grotere organisatie of een indrukwekkender positie. Wanneer jouw gevoel van succes vooral daarvan afhankelijk is, kan genoeg gemakkelijk nooit genoeg worden en is meer nooit vol.

Hoe weet ik of status te veel invloed heeft op mijn loopbaan?

Dat kun je merken wanneer je vooral kijkt naar titels, positie, inkomen of de mening van anderen en steeds minder naar de inhoud van het werk. Een scherpe vraag is dan: zou ik deze loopbaankeuze ook maken wanneer niemand er bewondering voor had?