home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / oprecht / slijmen

Slijmen: bij de ander in het gevlei willen komen

Slijmen is communicatie. Want als je slijmt dan communiceer je. Maar het heeft wel een doel. Je wilt bewust of onbewust bij een ander in het gevlei komen. Daarom heb ik deze pagina onder oprechtheid gezet. Slijmen is namelijk geen kernkwaliteit en ook geen valkuil. Het is een vorm van onoprechtheid en daarmee bij uitstek gedrag waar iemand die oprechtheid belangrijk vindt zich aan kan ergeren. Het doel van slijmen is: men wil iets bereiken of iets van de ander gedaan krijgen. Het moge duidelijk zijn: slijmen is niet oprecht of gemeend. Het is manipulatie eerste klas: door eigen gedrag invloed proberen uit te oefenen op de gevoelens en het gedrag van de ander.

Waarom hoort slijmen onder oprechtheid?

Omdat bij slijmen de buitenkant en de werkelijke bedoeling niet met elkaar overeenkomen. Je zegt iets aardigs maar je bedoelt eigenlijk: ik wil iets van jou. Je toont belangstelling maar de belangstelling geldt vooral het voordeel dat jij denkt te kunnen behalen. Je helpt iemand maar jouw hulp heeft een prijskaartje dat alleen nog niet zichtbaar is.

Dat staat haaks op oprechtheid. Wanneer je oprecht bent, meen je wat je zegt en hoef je geen toneelstuk op te voeren om een ander te bewerken. Je kunt iemand een compliment geven omdat je werkelijk bewondering voelt. Je kunt helpen omdat je de ander wilt helpen. En je kunt belangstelling tonen omdat je werkelijk wilt weten hoe het met iemand gaat.

Bij slijmen wordt precies dat gedrag gebruikt als instrument. De woorden kunnen hetzelfde klinken, de glimlach kan hetzelfde lijken en de hulp kan er hetzelfde uitzien, maar de bedoeling erachter is anders. Daar zit de onoprechtheid.

Hoe pakt een slijmerd het aan?

Slijmen: hoe gaat dat? Ik noem een aantal aspecten:

• De ander bewieroken en zogenaamd bewonderen of adoreren terwijl het niet gemeend is.
• De ander vleien zodat het lijkt alsof er veel aandacht voor hem of haar is.
• Doen alsof je de ander heel goed kent en alles van hem of haar weet: 'Ja, ik begrijp wel hoor hoe jij in elkaar zit.'
• Een wit voetje willen halen bij een hoger geplaatste.
• Huichelen.

De slijmerd kijkt dus goed naar wat werkt. Waar is de ander gevoelig voor? Wil iemand graag bewonderd worden? Dan komt er bewondering. Wil iemand graag horen dat hij zo'n geweldige leider is? Dan wordt dat verteld. Is iemand gevoelig voor persoonlijke aandacht? Dan komt er ineens heel veel persoonlijke aandacht.

Het gedrag wordt afgestemd op het gewenste resultaat. Niet omdat de relatie oprecht en belangrijk is, maar omdat de ander nodig is om iets te bereiken.

Wat is het verschil tussen een oprecht compliment en slijmen?

Een compliment is niet automatisch slijmen. Wanneer jij tegen iemand zegt dat hij prachtig werk heeft geleverd en je meent dat ook, is daar niets mis mee. Sterker nog: spreek jouw waardering vooral uit. Mensen hoeven niet te raden dat je iets in hen waardeert.

Het verschil zit in de bedoeling. Bij een oprecht compliment is de boodschap zelf het doel. Je wilt de ander vertellen wat je werkelijk ziet en waardeert. Bij slijmen is het compliment het middel. Je zegt iets aardigs omdat je daarna iets wilt, omdat je in een goed blaadje wilt komen of omdat je jouw positie wilt versterken.

Hetzelfde geldt voor helpen, luisteren en belangstelling tonen. Die gedragingen kunnen bijzonder oprecht zijn. Ze worden slijmgedrag wanneer je ze inzet als toneelstukje om de ander te beïnvloeden terwijl jouw werkelijke bedoeling wordt verborgen.

Waarom willen mensen met slijmen hogerop komen?

Soms willen mensen hogerop. De methode is dan onder andere een wit voetje willen halen bij de leidinggevende of hoger geplaatste. Het ego van de baas wordt goed gestreeld en wie weet wat voor moois daaruit voortkomt. Een andere vorm van slijmen is 'likken naar boven en trappen naar beneden'. Dat geldt voor leidinggevenden die graag een nog hogere positie willen verwerven. Ze slijmen richting de hoger geplaatste en spreken denigrerend, hard en gevoelloos over medewerkers die onder hen geplaatst zijn.

Een slijmerd in het team kan de boel behoorlijk ontwrichten. Collega's hebben de onechtheid vaak wel door, omdat de slijmerd zich tegenover collega's anders gedraagt dan tegenover de baas. Als de leidinggevende dat gedrag niet doorziet en dus wel toelaat, zal dat een negatieve impact hebben op de onderlinge verhoudingen. Wellicht verliest de leidinggevende daarnaast respect in de ogen van de medewerkers.

Erger is het wanneer de leidinggevende bewust zijn of haar ego laat strelen en dat gedrag van de slijmerd beloont. Hiermee wordt onoprechtheid binnen het team gestimuleerd en ontstaat er een sfeer van wantrouwen, verborgen gevoelens en dubbele agenda's.

Daar raakt slijmen ook aan uiterlijk vertoon. Er wordt een buitenkant neergezet die bedoeld is om een bepaalde indruk te maken, terwijl die buitenkant niet overeenkomt met wat er werkelijk speelt.

Waarom slijmt een slijmerd eigenlijk?

Slijmen wordt meestal gezien als iets negatiefs, iets wat afkeuring verdient. Waarom slijmt de slijmerd dan? Volgens mij is het aangeleerd gedrag. Een slijmerd is eraan gewend dat hij of zij niet gehoord of gezien wordt maar dat manipulatie loont. De relatie is onoprecht en in wezen niet belangrijk. Het doel heiligt de middelen.

Maar er kan nog een andere reden zijn voor slijmgedrag, namelijk angst. De slijmerd voelt zich bedreigd door de macht van de ander en probeert zich te beschermen door bij de ander in een goed blaadje te komen. Dat kan een overlevingsstrategie worden in een omgeving waar openlijk zeggen wat je vindt gevaarlijk voelt.

Dat maakt het gedrag niet ineens oprecht. Het helpt wel om te begrijpen waarom iemand geleerd kan hebben dat vleien, aanpassen en het ego van de machtige persoon strelen veiliger is dan eerlijk zeggen wat er werkelijk speelt.

Wat doet slijmen met het vertrouwen in een team?

Het tast het vertrouwen aan. Niet alleen het vertrouwen in de slijmerd, maar ook het vertrouwen in degene die zich laat beslijmen. Collega's zien namelijk vaak haarfijn wat er gebeurt. Ze zien dat iemand tegen de baas anders praat dan tegen hen. Ze zien wie ineens uitgebreid wordt bewonderd zodra er iets te halen valt. En ze merken het wanneer dat gedrag vervolgens wordt beloond.

Dan ontstaat de vraag niet meer: wie levert goed werk? De vraag wordt: wie ligt goed bij de baas? Dat is funest. Mensen gaan zich afvragen of prestaties, deskundigheid en inzet werkelijk tellen of dat het vooral gaat om degene die het beste weet hoe hij het ego van de leidinggevende moet bespelen.

Daarna ontstaan gemakkelijk dubbele agenda's. Mensen zeggen niet meer vrijuit wat ze denken omdat ze vermoeden dat informatie wordt gebruikt om posities te versterken. Er ontstaan groepjes, achterdocht en verhalen in de wandelgangen. De samenwerking wordt er bepaald niet beter van.

Daarom is slijmen niet alleen een vervelend persoonlijk trekje. In een team kan het een cultuurprobleem worden wanneer onechtheid loont.

Waarom is beslijmd worden gevaarlijk voor leidinggevenden?

In feite is het funest wanneer leidinggevenden gevoelig zijn voor beslijmd worden. Objectiviteit is dan ver te zoeken. Medewerkers worden niet meer beoordeeld op hun kwaliteiten, bijdrage of competenties maar op de prettige gevoelens die zij bij de leidinggevende weten op te roepen.

Toch zijn sommige slijmerds zo doortrapt en gemeen dat het gewoon gebeurt terwijl iedereen op de werkvloer ook weet dat het zo is. Voor leidinggevenden is het dus oppassen geblazen. Emotionele verstrengeling moet vermeden worden bij professionals. Men moet niet iets gedaan krijgen van de leidinggevende omdat men zich zo aardig voordoet.

Een leidinggevende moet zichzelf daarom goed genoeg kennen om te weten waar hij gevoelig voor is. Vind je bewondering heerlijk? Word je graag bevestigd? Ben je gevoeliger voor mensen die jou voortdurend gelijk geven dan voor de medewerker die een ongemakkelijke vraag stelt? Dan zit daar jouw risico.

Wie leidinggeeft moet juist kunnen verdragen dat niet iedereen voortdurend aardig doet. De medewerker die jou niet naar de mond praat kan uiteindelijk veel waardevoller zijn dan degene die iedere morgen vertelt hoe fantastisch jouw laatste besluit weer was.

Ontwikkeldoelen wanneer slijmgedrag jou bezighoudt

• Leren onderscheiden wanneer waardering, belangstelling en hulp oprecht zijn en wanneer ze vooral worden ingezet voor eigen gewin.
• Jouw irritatie over slijmgedrag gebruiken om scherper te zien welke waarden als echtheid en betrouwbaarheid voor jou belangrijk zijn.
• Slijmgedrag herkennen zonder dat je daardoor achter ieder compliment of vriendelijk gebaar meteen een dubbele agenda gaat zoeken.

Veelgestelde vragen over slijmen en slijmgedrag

Slijmen lijkt aan de buitenkant soms op gewone vriendelijkheid, belangstelling of waardering. Het verschil zit in de werkelijke bedoeling: bij slijmgedrag wordt dat gedrag ingezet om in het gevlei te komen en zelf iets te bereiken.

Wat betekent slijmen?

Slijmen betekent dat je iemand vleit, bewondert, aandacht geeft of vriendelijk benadert met als achterliggende bedoeling om bij die persoon in de smaak te vallen of iets van hem of haar gedaan te krijgen.

Is een compliment geven hetzelfde als slijmen?

Nee. Een oprecht compliment is gemeend. Bij slijmen wordt het compliment gebruikt als middel om de ander gunstig te stemmen. Het verschil zit dus niet alleen in de woorden maar vooral in de intentie.

Waarom slijmen mensen bij hun leidinggevende?

Omdat ze bijvoorbeeld waardering, voordeel, invloed, promotie of een betere positie willen verkrijgen. Soms speelt ook angst mee en probeert iemand zich veilig te stellen door bij een machtiger persoon in een goed blaadje te komen.

Waarom heb ik zo'n hekel aan slijmerds?

Dat kan komen doordat jij zelf veel waarde hecht aan echtheid, betrouwbaarheid en oprechtheid. Wanneer iemand iets anders laat zien dan hij werkelijk bedoelt, botst dat rechtstreeks met wat jij belangrijk vindt.

Is slijmen hetzelfde als schijnheilig zijn?

Ze liggen dicht bij elkaar. Slijmen richt zich vooral op iemand in het gevlei komen om iets te bereiken. Schijnheiligheid is breder en gaat over jezelf vriendelijker, braver of beter voordoen dan je werkelijk bent.