home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / rouwcoaching / dooddoeners / leven verder

Het leven gaat verder bij rouw: waarom helpt die zin niet?

Zo vaak wordt het gezegd als een soort van argument: 'ja het leven gaat wel verder hè?'. Meestal wordt dit gebruikt als troostwoord voor iemand die een verlieservaring of overlijden heeft meegemaakt. Vaak zijn de woorden goed bedoeld. Het probleem is: de boodschap komt niet over.

Waarom voelt goedbedoelde troost vaak niet helpend?

Toch ken je wellicht mensen in jouw omgeving die het goede met je voor hebben. Ze willen je troosten. Echter: ze weten niet zo goed wat je meemaakt. In plaats van naar je te luisteren en te horen hoe je jouw gevoelens ervaart, gaan ze het voor je invullen. En opeens komt die opmerking: 'het leven gaat verder'.

Het leven gaat verder, maar kun jij ook mee?

Het leven gaat verder. Dat klopt! Jouw troosters hebben gelijk. Maar kun je ook mee? Belangrijk is dat je deelt. Vertel maar hoe verdrietig jij je voelt, hoe immens die wrede pijn is van binnen. Huil maar om jouw hart dat scheurde om wie je nu mist.

Praktijkvoorbeeld 

Ik merk in mijn praktijk dat het leven voor iemand volledig stil kan komen te staan, terwijl alles om hem of haar heen ogenschijnlijk gewoon doorgaat en niemand lijkt te merken wat er vanbinnen gebeurt, alsof er twee werelden naast elkaar bestaan.

Ik sprak iemand die zijn partner verloor en die mij vertelde hoe vervreemdend dat voelde: ‘Alles draait door. Mensen gaan werken, lachen, maken plannen, spreken af en leven verder, maar bij mij is alles gestopt en lijkt de tijd geen betekenis meer te hebben.’

En daar zit de pijn, want terwijl de wereld verder beweegt en niets lijkt te veranderen, voelt het voor jou alsof jouw wereld is stilgevallen en nooit meer hetzelfde zal zijn, hoe graag je dat misschien ook zou willen.

Waarom aanvaarden zo’n immens werkwoord is

Ik vind dat het woord aanvaarden vaak veel te makkelijk wordt gebruikt, alsof het een handeling is die je bewust kunt uitvoeren waarna je het hoofdstuk afsluit en weer verder kunt met je leven, terwijl de werkelijkheid veel weerbarstiger is. Alsof je iets accepteert, er een streep onder zet en vervolgens doorgaat alsof er niets wezenlijks veranderd is, terwijl juist dat laatste niet waar is en ook niet zo voelt.

Maar zo werkt het niet, en dat merk ik keer op keer in de praktijk en in de verhalen die ik hoor van mensen die midden in hun rouwproces zitten. Aanvaarden betekent dat je onder ogen ziet dat iets nooit meer wordt zoals het was, dat iemand er niet meer is en dat een stuk toekomst, waar je misschien jarenlang op vertrouwde, ineens weggevallen is en ook niet meer terugkomt.

Ik merk dat dit geen stap is die je eenmalig zet, maar een proces waar je steeds opnieuw doorheen gaat en dat het soms zelfs voelt alsof je weer helemaal opnieuw begint terwijl je dacht dat je al verder was en grip begon te krijgen.

Wat helpt wel als iemand rouwt?

Ik merk dat echte troost niet zit in oplossingen of in goedbedoelde adviezen die proberen het verdriet te verzachten of te verklaren, hoe lief en betrokken die woorden ook bedoeld zijn. Het zit ook niet in uitleg of in woorden die vooruitkijken naar een toekomst waar jij misschien nog helemaal niet aan toe bent en waar je op dit moment geen verbinding mee voelt.

Wat helpt, is aanwezigheid: dat iemand naast je zit, de tijd neemt om te luisteren en het uithoudt met jouw verdriet zonder het weg te willen nemen of te veranderen. Dat iemand niet probeert het kleiner te maken, maar het juist laat bestaan zoals het er is, zodat jij ruimte krijgt om te voelen wat er gevoeld moet worden.

Soms is de meest helpende zin daarom ook niet groots of bijzonder, maar eenvoudig en oprecht, juist omdat daarin geen oplossing zit maar wel nabijheid: ‘Ik weet niet wat ik moet zeggen, maar ik ben er.’

Veelgestelde vragen over rouw en ‘het leven gaat verder’

Ik merk dat er vaak vragen leven wanneer je midden in rouw zit, juist omdat er zoveel gebeurt vanbinnen waar je moeilijk woorden aan kunt geven en waar je omgeving niet altijd goed op aansluit.

Waarom zeggen mensen ‘het leven gaat verder’?

Vaak omdat mensen iets willen zeggen en de stilte moeilijk vinden om te verdragen, waardoor ze grijpen naar woorden die houvast lijken te geven, maar die niet altijd aansluiten bij wat jij voelt en ervaart. Het is meestal goed bedoeld, maar het raakt vaak niet de kern van jouw ervaring en kan daardoor zelfs afstand creëren.

Hoe ga ik om met dooddoeners tijdens mijn rouw?

Ik merk dat het kan helpen om te beseffen dat het zelden kwaadwillend is, maar dat je tegelijkertijd ook mag aangeven wat je nodig hebt, bijvoorbeeld dat je geen oplossingen zoekt maar iemand die echt luistert en aanwezig blijft.

Wat helpt wel als ik rouw?

Wat helpt is dat jouw verdriet er mag zijn en dat iemand bij je blijft, zonder het te willen oplossen, zodat je het niet alleen hoeft te dragen en er ruimte ontstaat voor wat er in jou leeft.

Hoe lang duurt een rouwproces?

Rouw kent geen vaste tijdlijn en laat zich niet plannen, maar komt en gaat in golven, waarbij het ene moment lichter kan voelen en het andere moment weer intens aanwezig is en je opnieuw raakt.

Wanneer zoek ik hulp?

Ik merk dat het helpend kan zijn om hulp te zoeken wanneer je vastloopt, wanneer het verdriet je overspoelt of wanneer je het gevoel hebt dat je het niet meer alleen kunt dragen.