home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / zelfdoding

Suïcidale gevoelens en gedachten: wat kun jij doen?

Wil je een eind maken aan je leven? Zie je het helemaal niet meer zitten? Bekruipt jou regelmatig het gevoel dat je er liever niet meer zou zijn? Dat het leven voor jou geen enkel nut heeft? Dat je liever dood bent dan dat je verder leeft? Denk je weleens aan zelfmoord of zelfdoding? Suïcidale gedachten kunnen ontstaan wanneer uitzichtloosheid, wanhoop en zinverlies zo zwaar worden dat je geen andere uitweg meer ziet. Daarom behandel ik dit onderwerp binnen somberheid, leegte en uitputting. Lees dan eerst dit artikel en zoek direct hulp.

Heb je nu hulp nodig?

Ben je in direct levensgevaar of bang dat je jezelf iets aandoet? Bel onmiddellijk 112.

Denk je aan zelfdoding, maar ben je niet in direct levensgevaar? Bel gratis 113 of chat met 113 Zelfmoordpreventie. Blijf niet alleen en vertel iemand in jouw omgeving wat er in je omgaat.

Hoe doorbreek je het taboe op suïcidale gedachten?

Zelfmoord en zelfdoding zijn een maatschappelijk taboe in onze samenleving. Daar praten we liever niet over. En omdat we er niet over praten, bevorderen we dat mensen in uitzichtloze situaties niet aan de bel durven te trekken. Vaak reageert de omgeving ook totaal verkeerd op dit soort hulpsignalen. Het wordt doorgaans niet begrepen. Bijvoorbeeld: ‘Weet wel wat je ons aandoet of wat je je ouders aandoet.’ Daarmee wordt een schuldgevoel aangepraat, wat het ellendige gevoel nog groter maakt. Of: ‘Kijk ook eens naar de mooie dingen van het leven.’ Dat is nu juist het probleem: dat ervaart iemand met suïcidale gevoelens niet meer.

Wat veroorzaakt suïcidale gedachten bij jou?

Wanneer jij met suïcidale gedachten rondloopt, ontstaat dat nooit zomaar uit het niets. Ik merk in mijn praktijk dat er vaak een lange geschiedenis onder zit. Soms gaat het om een grote gebeurtenis, maar meestal is het een opeenstapeling van momenten die jou vanbinnen hebben uitgeput. Je raakt langzaam los van jezelf, van wie je ooit was en van wat jou vanbinnen kracht gaf. Dat kan een mens breken.

Misschien herken je dit: je hebt te veel gedragen, te veel alleen gedaan, te veel moeten incasseren. Je voelde steeds minder ruimte om jezelf te zijn. Je wilde sterk zijn, flink zijn, doorzetten. En ergens onderweg ben jij jezelf kwijtgeraakt. Je ging leven op de automatische piloot, je hoofd draaide door, je hart trok zich terug. Dat lees je ook in mijn e-book over jezelf kwijtraken, waarin ik beschrijf hoe mensen innerlijk vervreemden wanneer niemand hen echt ziet of hoort.

Ben je uitgeput?

Soms is er sprake van langdurige langdurige overbelasting. Je energiebalans raakt uitgeput, zoals ik beschrijf in mijn e-book over burn-out. Je voelt je moe, leeg en opgebrand. Je benen bewegen wel, maar de ziel doet niet meer mee. Als dat te lang duurt, kun je het gevoel krijgen dat het leven zwaarder wordt dan de dood. Niet omdat je dood wilt, maar omdat je het leven niet meer kunt dragen.

Sommige mensen zijn gevoeliger voor prikkels, emoties en verwachtingen uit hun omgeving. In mijn boek over hoogsensitiviteit noem ik dat het diepere doorvoelen. Je vangt meer signalen op, je raakt sneller overprikkeld door prikkels en je loopt vaker leeg. Wanneer er dan weinig steun is of je je niet begrepen voelt, kan dat een bodemloze eenzaamheid oproepen. Dat gevoel dat niemand jou werkelijk ziet.

En misschien is er pijn uit het verleden. Dingen die jou hebben verwond of misvormd vanbinnen. Gebeurtenissen waar je nooit woorden voor hebt kunnen vinden. Schaamte die als een zware mantel om je heen hangt. Je hebt het allemaal weggestopt, maar pijn die je niet deelt, wordt groter. Ze trekt zich terug naar binnen en begint daar jouw gedachten te kleuren.

Al deze lagen kunnen samen een moment creëren waarop je denkt: ik zie geen uitweg meer. Niet omdat jij zwak bent, maar omdat je al veel te lang alleen hebt gevochten. Dat is geen tekortkoming. Dat is een roep om hulp. Een roep die gehoord mag worden.

Waarom is vandaag hulp zoeken zo belangrijk?

Iemand schreef: ‘Vandaag sta ik op. Ik recht mijn rug en voel me gaan. Vandaag ga ik uit het diepe gat waar ik gezworven heb. Vandaag maak ik een eind aan de draaikolk van mijn eigen gedrag. Vandaag voel ik het trillen vanbinnen, mijn kracht en mijn energie. Vandaag ga ik vertellen wie ik ben. Vandaag. Ik laat het sinds vandaag niet meer gebeuren, die lamgeslagenheid. Ik ga op zoek vanaf vandaag wie ik echt ben en wat ik echt wil. Vandaag zoek ik alleen maar mensen die me daarbij helpen. Vandaag is het mijn dag!’

Waarom voelt het leven soms zwaarder dan de dood?

Iemand die suïcidale gevoelens heeft, kan het leven als zwaarder dan de dood ervaren. We kunnen het anders verwoorden: de dood lijkt hem of haar lichter dan het leven. Soms ziet iemand dit nog als enige uitweg. Juist dan is direct hulp nodig. Blijf niet alleen met deze gedachten en laat iemand weten hoe zwaar het voor jou is.

Waarom schrijf ik over suïcidale gevoelens?

Ook in onze coachingspraktijk komt het voor dat mensen met veel pijn en moeite durven te vertellen dat ze gedachten aan zelfmoord hebben. Dat gebeurt soms in conflictsituaties, bij een echtscheiding of na een ontslagzaak. Vertellen kan een bevrijding zijn. Ze schamen zich er vaak voor. Ze voelen het taboe en dat maakt het nog zoveel zwaarder. Dat is de reden waarom we er een artikel aan wijden. Wij zijn niet gespecialiseerd in hulp bij zelfdoding, maar verwijzen graag door naar de huisarts, psycholoog of psychiater.

Wat kun je doen als iemand suïcidale gedachten met je deelt?

Luister zonder direct te oordelen, oplossingen aan te dragen of het gevoel te relativeren. Vraag rustig wat er in de ander omgaat en of er direct gevaar is. Laat de ander niet alleen wanneer je bang bent dat hij of zij zichzelf iets aandoet. Help bij het inschakelen van de huisarts, huisartsenpost of 113. Bel bij direct levensgevaar onmiddellijk 112. Je hoeft het probleem niet zelf op te lossen, maar je kunt wel naast iemand blijven staan terwijl professionele hulp wordt gezocht.

Welke gevoelens hangen samen met suïcidale gedachten?

Suïcidale gedachten kunnen ontstaan wanneer een situatie volledig uitzichtloos voelt en je steeds wanhopiger wordt. Je kunt jouw bestaan zinloos gaan vinden of ervaren dat je volledig bent vastgelopen in het leven. Deze gevoelens kunnen jouw blik zo vernauwen dat je geen andere uitweg meer ziet. Daarom is het belangrijk dat je jouw gedachten direct deelt en hulp inschakelt.

Veelgestelde vragen over suïcidale gevoelens

Suïcidale gedachten roepen vragen op over hulp, schaamte en wat jij voor jezelf of iemand anders kunt doen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.

Is het ernstig als je soms aan zelfdoding denkt?

Neem gedachten aan zelfdoding altijd serieus. Ze kunnen aangeven dat jouw pijn, wanhoop of draaglast te groot is geworden. Blijf er niet alleen mee en bespreek ze met jouw huisarts of 113.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Zoek direct hulp zodra gedachten aan de dood zich aandienen, vaker terugkomen of moeilijker te beheersen zijn. Wacht niet tot je zeker weet hoe ernstig het is.

Hoe help je iemand met suïcidale gedachten?

Luister, oordeel niet en relativeer het gevoel niet weg. Vraag of diegene hulp wil zoeken en bied aan om daarbij te helpen of mee te gaan.

Wat als jouw omgeving je gevoelens niet begrijpt?

Mensen weten soms niet hoe ze moeten reageren. Zoek iemand die wel kan luisteren, zoals jouw huisarts, een therapeut, vertrouwenspersoon of een hulpverlener van 113.

Hoe kun je weer hoop voelen en jezelf hervinden?

Hoop kan beginnen wanneer je jouw verhaal deelt en hulp en steun toelaat. Jezelf hervinden vraagt tijd, veiligheid en nabijheid. Je hoeft die weg niet alleen af te leggen.