home / persoonlijke ontwikkeling / presenteren spreken openbaar / spreken leerdoelen

Spreken in het openbaar: wat zijn jouw leerdoelen?

Spreekangst?

Spreekangst staat al jaren in de top van sociale angsten. De officiële benaming voor spreekangst is glossofobie en valt onder de categorie sociale angsten. Een sociale angst is o.a. een angst die optreed in een specifieke situatie waarin jij het gevoel hebt beoordeeld te worden door anderen. Spreekangst voldoet aan dit criterium. Een ander criterium is dat de angst al langer dan een half jaar moet bestaan.(bron DSM-5). Wel werd bij het ingaan van de DSM-5 de aantekening gemaakt “alleen spreekangst/plankenkoorts”. Er is hier voor gekozen omdat er een kwalitatief verschil zit in de aandoening. Plankenkoorts heeft meer een fobisch karakter, terwijl sociale angst( ook wel gegeneraliseerde angst genoemd) meer aan een persoonlijkheid is gerelateerd.

 Mijn ervaring is dat de meesten die uiteindelijk besluiten iets aan hun podiumvrees te doen, hier al jaren mee worstelen. Zelfs al vanaf de vroege jeugd is geen uitzondering. Soms bellen mensen eens om te informeren over spreekangst, maar durven ze pas heel veel later de stap daadwerkelijk te nemen.

Spreekangst is een angst waarmee niet snel te koop wordt gelopen.  Sterker nog. Het wordt vaak angstvallig geheim gehouden voor de omgeving. Ik heb meegemaakt dat de echtgenote zelfs niet op de hoogte was van de spreekangst. En ze waren echt al jaren en jaren getrouwd.

Ik denk dat verschillende redenen hieraan ten grondslag liggen:

• Schaamte. Vaak wordt gedacht dat er maar weinig mensen zijn die hier last van hebben. Als je de eerste alinea terugleest zie je dat dit absoluut niet het geval is.
• Een gebrek aan zelfvertrouwen
• Er is ooit eens iets gebeurd tijdens het presenteren, waardoor je niet meer durft en het voorval steeds groter maakt
• De overtuiging dat je kans om door te groeien nihil is als jouw baas/manager weet van je podiumangst/spreekangst

Spreekangst en vermijding

Mensen met spreekangst proberen koste wat het kost het presenteren te vermijden. Of het nu een voorstelrondje is of voor een groep spreken, ze proberen er onderuit te komen. Dat kost ze enorm veel energie, want je moet de hele dag op je hoede zijn.

Degenen die het dan uiteindelijk toch maar doen, staan strak van de spanning. Ze zijn helemaal met zichzelf bezig en hebben maar een doel: zo snel mogelijk klaar zijn. Ze zitten in hun eigen bubbel. Na hun prestatie(vergis je niet, want dat is het) hebben ze het gevoel dat ze leeglopen als een ballon. Al hun energie is er aan op gegaan.

Presenteren is langzamerhand voor alle lagen in een organisatie zo vanzelfsprekend geworden dat mensen met spreekangst de hele dag aan staan. Het wordt van iedereen gevraagd dit even te doen. Omdat mensen met spreekangst niet te koop lopen met hun belemmering, bestaat vaak het idee er helemaal alleen in te staan. Een onzichtbare worsteling. Anders als bij een andere mindere vaardigheid zoals gebrek aan assertiviteit, gebrek aan zelfvertrouwen of bijvoorbeeld verlegenheid, merk je aan de buitenkant niets aan mensen met plankenkoorts. Dat ze druk bezig zijn met het vermijden van  presenteren wordt meestal zo onopvallend gedaan dat de omgeving vaak niet door heeft wat er werkelijk speelt. En misschien heb je een bepaald type in je hoofd van mensen met plankenkoorts? Nou die is er niet. Zelfs degenen waarvan je het nooit of te nimmer zou verwachten kunnen er last van hebben.

Voorbeelden

Training jezelf presenteren

Bekijk de training: jezelf presenteren