Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Spreekangst: wat is dat?

Spreekangst overwinnen

Spreekangst treedt niet alleen op bij het presenteren voor een grote groep mensen. Het komt ook voor bij het geven van je mening in het openbaar of bij het voorzitten van een vergadering of ook een hele bekende: het voorstelrondje tijdens een vergadering. Ook in 1-op-1 gesprekken waar veel van afhangt kan spreekangst optreden. Denk hier bijvoorbeeld aan een verkoopgesprek of een gesprek met iemand die in hiërarchie boven je staat of zelfs een sollicitatiegesprek of mondeling examen. Het hebben van spreekangst kan jouw dagelijkse leven ernstig beïnvloeden of zelfs belemmeren. Er zijn gevallen bekend waar mensen zelfs een baan laten schieten omdat een deel van hun werkzaamheden bestaat uit het spreken in het openbaar. Vaak is het zo dat bij spreekangst mijdingsgedrag wordt vertoond. Je probeert alles om een presentatie te voorkomen.  En hoe meer jij het presenteren vermijdt, hoe hoger de drempel wordt ervaren om uit jouw comfortzone te stappen.

Waar ben je  bang voor?

  • De grootste angst bij spreekangst is het helemaal stilvallen. Je hebt een totale black-out en je weet absoluut niet meer wat je wilde zeggen. Er valt een oorverdovende stilte. En daar sta je dan. Je hebt in jouw hoofd 2 opties: de eerste is: wegwezen hier. Hoe kom ik hier zo snel mogelijk weg. En de tweede is eigenlijk geen optie, maar overkomt je gewoon. Je staat als vastgenageld aan de vloer. Kijkend en trillend als een bang konijntje. Je hebt geen flauw idee meer wat te doen. Je bent beland in jouw ergste nachtmerrie.
  • Een tweede grote angst is het niet meer uit je woorden kunnen komen. Je gaat stotteren of een onsamenhangend verhaal houden. Je bent bang dat er aan jouw presentatie geen touw meer is vast te knopen. Dat er na afloop over jou gezegd wordt dat dit zeker de slechtste presentatie  ooit is geweest. Het liefst zou je in een hoekje wegkruipen. Een poosje onzichtbaar zijn.
  • Nog een grote angst is dat mensen niet naar je luisteren. Jouw verhaal wordt saai gevonden en er ontstaat al snel een geroezemoes. Je bent bang dat jouw publiek overal aandacht voor heeft, behalve voor jou. Je zou van alles kunnen zeggen. Niemand die het hoort of opvalt.
  • Je bent bang om een flater te maken en dat je uitgelachen wordt. Je zou willen dat  de vloer zich opende en jij ineens kon verdwijnen.
  • Je vind het enorm vervelend om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Je wordt angstig als alle ogen op jou gericht zijn en iedereen jou verwachtingsvol aanstaart. “Nou zeg jij het dan maar, jij bent hier de expert” lijken die blikken te zeggen. Die angst verlamt jou bijna.

Kortom in je hoofd heb jij al een doemscenario bedacht van jouw ergste nachtmerrie. Van dromen hoop je dat ze uitkomen, maar je ergste nachtmerrie? Dan kun je er maar beter niet aan beginnen. Toch?

 Maar hoe zou het zijn als je deze angst kunt loslaten? Probeer je dat eens voor te stellen. Denk eens hoeveel makkelijker jouw leven zou worden als je eens verlost zou worden van die knoop in je maag. Als je niet iedere morgen met lood in je schoenen naar je werk gaat, omdat je altijd op je hoede moet zijn om het presenteren te vermijden. Altijd AAN staan, klaar om te vluchten. En de energie dat dit kost? Die kun je volgens mij veel beter ergens anders aan besteden. Heb je een beeld voor ogen hoe dat zou zijn? Hoeveel relaxter jij je voelt?

Coaching en training

Individuele training kan jou helpen deze vicieuze cirkel te doorbreken. Om jouw angst aan te pakken en er mee af te rekenen.Wanneer je gemotiveerd bent en je wil je spreekangst aanpakken dan kun je in kleine stappen progressie boeken. Het aanpakken van spreekangst vraagt een heleboel doorzettingsvermogen van jou. Je kunt spreekangst overwinnen en de vicieuze cirkel doorbreken. Stel je eens voor dat het jou lukt om niet meer te mijden en dat jij gewoon een toespraak kunt houden of een verhaal voor de groep kunt vertellen.

Maatwerk is belangrijk. Wat tenslotte is iedereen ook verschillend. Geen collectieve aanpak, maar heel erg individueel. We bieden jou twee mogelijkheden:

  • Je kunt een individuele training volgen om jouw spreekangst te overwinnen. Die bestaat uit een aantal sessies waarbij je heel gericht kunt oefenen.  In de training gaan we dieper in op wat jouw spreekangst is en krijgt je oefeningen mee die stapsgewijs jouw angst zullen gaan verminderen
  • Je kunt de 1 daagse training volgen die we vijf keer per jaar verzorgen te Amersfoort of Hoogeveen. Ook daar werken we met kleine groepjes zodat jouw vraag goed aan de orde komt.

De eerste stap is door jou gezet om hier iets te lezen over spreekangst. Durf jij de volgende stap te nemen en contact met ons op te nemen over de mogelijkheden?

Training effectief presenteren

Bekijk de training effectief presenteren.

Training effectief presenteren

Training spreken in het openbaar

Bekijk de training spreken in het openbaar.

Training spreken in het openbaar

Training voorzitters vergaderingen

Bekijk onze training doelgericht vergaderen.

Training doelgericht vergaderen

Welke soorten spreekangst bestaan er?

Soorten spreekangst

Ik noem het spreekangst, maar je kunt het ook podiumangst noemen. Of sprekersstress, presentatieangst, plankenkoorts of je kunt het podiumvrees noemen. Allemaal synoniemen voor dezelfde angststoornis: angst voor spreken in het openbaar. Toch is angst voor spreken in het openbaar weer onder te verdelen in verschillende soorten. De onderliggende angst is lang niet altijd hetzelfde.

  • De eerste is de piekerangst. Dat kan zich voordoen als jij van jezelf al een piekeraar bent. Je ligt ’s nachts regelmatig wakker, omdat je niet kunt stoppen met piekeren. Niet alleen voor presentaties, maar eigenlijk over alles in jouw leven. Moet ik die auto nou wel of niet kopen? Zal ik morgen nasi eten? Of toch maar bami? Ga ik dit jaar op wintersport of toch maar weer een zonbestemming? Of toch allebei? Het kan ook zijn dat je geneigd bent enorm veel beren op de weg te zien. Je ziet elk denkbaar doemscenario al voor je. Voor jou is het glas altijd half leeg in plaats van half vol. Je gaat vaak van het negatieve uit in plaats van te genieten. Bij jou is er dan ook geen sprake van voorpret. Een laatste mogelijkheid binnen de piekerangst is dat je denkt dat als er iets misgaat jij dit niet goed kunt opvangen. Hier speelt het gebrek aan zelfvertrouwen een rol. Je maakt je zelf, vaak onnodig, klein.
  • Spreekangst van de perfectionist. Hiermee bedoel ik een spreker die bijna dwangmatig bezig is. Deze spreker wil echt alles onder controle hebben en controleert tig maal of hij niets vergeten is voor de presentatie, of alle apparatuur het wel doet en wil steeds bevestiging dat hij het goed doet. Of je bent bang dat je tijdens jouw speech je keel moet schrapen en je kunt deze gedachte niet meer van je afzetten. Of je denkt dat je bijna moet niezen. Op het moment dat deze handelingen en gedachtes zo overheersend zijn dan kunt je blokkeren bij een presentatie. Zeker als er iets onverwachts gebeurd. In jouw hoofd heb je daar geen rekening mee gehouden. Als controlfreak ben je er zeker van dat alles perfect verloopt. Helaas is de werkelijkheid vaak anders.
  • Angst voor paniek. Als je bang bent in paniek te raken kun je totaal de weg kwijt zijn. Je bent bang een hartinfarct te krijgen of flauw te vallen. Je voelt je misselijk of duizelig. Eigenlijk wil je maar een ding: weglopen voor de presentatie. Pas dan verdwijnen de lichamelijke klachten en kom je weer tot rust.
  • Angst door trauma. Het kan zijn dat op het moment dat je een presentatie geeft, je wordt herinnerd aan een gebeurtenis uit het verleden. Bijvoorbeeld: er zit een mevrouw in de zaal die sprekend lijkt op jouw onlangs overleden moeder. Je koppelt dan gebeurtenissen uit het verleden aan dit specifieke moment. Dit kan een enorme angst oproepen. Door het vermijden van presentaties probeer je te voorkomen dat deze nare ervaring zich herhaalt.
  • Sociale spreekangst. Als jij last hebt van deze angst vul je in wat jij denkt dat anderen van je denken. Je bent bang dat een ander je bijvoorbeeld vreemd of raar zal vinden. Of je maakt denkfouten als: ik stel niets voor of ik ben totaal oninteressant. Deze angst is nergens op gebaseerd, alleen op aannames van jouzelf. Ook hier spreekt een gebrek aan zelfvertrouwen een grote rol.

Welke angst de spreekangst van jou ook veroorzaakt, een gevolg van deze angsten is dat je spreken in het openbaar steeds meer gaat mijden. Deze mijding kan ingrijpende gevolgen hebben voor je leven. Je kunt je steeds slechter voelen over  jezelf en zelfs in een depressie raken.  Echter iedere oorzaak maakt wel een andere aanpak in de training noodzakelijk. Deze trainingen zijn dan ook individueel en speciaal toegespitst op jouw situatie.

Flamboyant en toch angst om in de schijnwerpers te staan

Angst om in de schijnwerpers te staan

Mark is een flamboyante man die makkelijk praat. Hij heeft ook nooit spreekangst gehad. Totdat hij een presentatie moest houden bij een belangrijke potentiële klant. Zijn rechterhand en hij zaten tijdens de lunchpauze even te overleggen en toen zei zijn assistent:” goh dat jij dat allemaal zo makkelijk doet. Ik zou dat niet kunnen. Er hangt zo veel van af. Stel dat je het verpest. Ik moet daar niet aan denken. ”En zie de spreekangst was geboren. Die angst ging steeds verder. Zelfs een -op- een gesprekken en het voorstelrondje lukten op een bepaald moment niet meer. En Mark ging het presenteren steeds meer uit de weg. Een vergadering met nieuwe mensen aan tafel en dus een voorstelrondje zat er aan te komen? Mark verzon gewoon dat hij een lekke band had en later kwam. Hij meldde zich op belangrijke momenten ziek. Zelfs bij een 2 dagen durende managementsessie zat hij thuis. Natuurlijk had hij toen een enorm slecht gevoel over zichzelf.

Maar hij werd ook steeds creatiever om zijn spreekangst te omzeilen. Als er al voorstelrondjes aan zaten te komen, dan zocht hij eerst per mail contact met de nieuwe mensen. Dan stelde hij zich al uitgebreid voor onder het mom tijd te besparen tijdens de vergaderingen.

Sollicitatiegesprekken voeren vond hij ook lastig. Ook sollicitanten ging hij eerst per mail vragen stellen en pas later deed hij de gesprekken per skype.  Als de gesprekken eenmaal liepen was er niets meer aan de hand. Maar ieder begin van een gesprek in wat voor setting dan ook werd voor hem een onneembare horde. Hij begreep zelf ook wel dat het totaal uit de hand liep met de spreekangst, maar vond zichzelf zo’n sukkel dat hij nou net dit niet kon.

Waar komt het vandaan?

Oorzaken voor angst om te spreken

Als jouw lichaam angst voelt, dan is dat een automatische reactie op gevaar. Het lichaam raakt gealarmeerd, denkt “he gevaar” en wil vluchten, bevriezen of juist aanvallen. Dit gebeurt bij een reëel gevaar. Er kan echter ook een irreële angst optreden. Er is dan geen sprake van reëel gevaar. Dan spreken we van een angststoornis. Angststoornissen staan in de top 3 van psychische stoornissen.  Dit betekent dat heel veel mensen last hebben van een angststoornis. Geschat wordt dat bijna 20 % van alle Nederlanders in zijn of haar leven met zo’n stoornis te maken krijgt.

Spreekangst is zo’n irreële angst. Er is natuurlijk geen sprake van echt gevaar. De kans dat de door jouw bedachte doemscenario’s uitkomen is niet zo heel groot. Veel van de symptomen van spreekangst worden heel groot in jouw hoofd. Ik hoor best vaak: “ik was helemaal de kluts kwijt in mijn presentatie. Ik had hartkloppingen en het zweet brak mij uit”. Als ik dan vervolgens vraag: “denk je dat jouw publiek dit heeft gemerkt? “dan is het antwoord dikwijls: “nou dat geloof ik niet”. Wat in jouw hoofd minstens 3 uur duurde, was in werkelijkheid maar een aantal seconden. Maar als je dit eens is overkomen ben je ervan overtuigd dat iedereen het gezien heeft en dat je een totale mislukkeling bent, een loser. En ergens denken ze ook nog: ”nou niemand zegt tegen mij, dat het een prutpresentatie was, maar ze denken het wel. Ze durven het mij alleen niet recht in mijn gezicht te zeggen”.

Spreekangst beïnvloedt en beperkt zelfs mensen in hun dagelijks leven. Verjaardagen worden vermeden, netwerkbijeenkomsten afgezegd of zelfs een andere baan wordt niet geaccepteerd omdat presenteren een groot onderdeel is van de nieuwe baan. En dat is zo zonde. Het staat je ontwikkeling in de weg. En dat roept weer een negatief gevoel van eigenwaarde op.

Toch is spreekangst niet alleen maar negatief. Sommige mensen hebben deze angst nodig om goed te functioneren. Ze zien enorm tegen iets op, maar als het eenmaal zo ver is dan presteren zij juist onder deze omstandigheden het best. Zij hebben deze druk juist nodig om tot een topprestatie te komen. Denk maar eens aan topvoetballers die de Champions league finale moeten spelen. Dat geeft een behoorlijk gevoel van druk. Die druk moeten ze kunnen loslaten tijdens de wedstrijd anders verlamd deze druk deze voetballers. Dat er druk gevoeld wordt, kun je soms zien aan het te voorzichtige begin van een wedstrijd. Zodra ze dat loslaten breekt de wedstrijd open. Pas dan wordt het leuk om naar te kijken.

Helaas geldt dit niet voor iedereen. Spreekangst gaat voor een grote groep mensen over angst gecombineerd met lichamelijke klachten. Je kunt hierbij denken aan zweten, blozen, stotteren, hartkloppingen of het krijgen van een complete black out. Deze groep lijdt ook echt onder deze angst.

Marianne:  geflipt tijdens de spreekbeurt

Spreekbeurt

De reden waarom iemand spreekangst heeft is heel divers. Soms is er een direct aanwijsbare oorzaak doordat er in het verleden iets is voorgevallen op het gebied van presenteren. Neem het voorbeeld van Marianne. Ze vertelde dat ze op haar 15e vastliep tijdens een spreekbeurt op school. Marianne kon dit moment nooit weer vergeten. ‘Toen ik 15 was moest ik op het VWO een spreekbeurt houden. Ik had me heel goed voorbereid. Zo opeens wist ik niets meer.  Ik werd rood, kreeg het warm, begon te hakkelen en te stotteren en ben afgedropen naar mijn plaats in de klas”.

Tal van oorzaken

Tot op de dag van vandaag zijn wetenschappers er nog steeds niet eensgezind over uit waar deze angst vandaan komt. Wel is duidelijk dat erfelijkheid hierbij een rol kan spelen. En net als bij depressies, die ook in de psychische top 3 staat, wordt ook vermoed dat serotonine in de hersenen een factor kan zijn.

Natuurlijk kunnen ook negatieve ervaringen een rol spelen bij spreekangst. Denk maar eens aan een optreden waarbij je werd uitgelachen als kind, of je werd als kind niet gezien door jouw omgeving. Las je als kind niet werd gezien dan kan het een lastige opgave zijn om jouw plek in de spotlights op te eisen. En dat komt omdat je dat domweg nooit geleerd hebt. Een gebrek aan zelfvertrouwen kan natuurlijk een rol spelen bij spreekangst. Een echte eenduidige oorzaak is er helaas nog niet. Wat de achterliggende oorzaak ook is, voor jou is het hebben van spreekangst heel erg lastig. Gelukkig is de oorzaak niet belangrijk voor het behandelen van spreekangst. Heel belangrijk is het doorbreken van de vicieuze cirkel.

Soms speelt taal een rol

Spreekangst en taal

Luigi is tweetalig opgevoed door een Italiaanse vader en een Nederlandse moeder. Als kind heeft Luigi dit erg lastig gevonden. De voertaal thuis is Italiaans en op school uiteraard Nederlands.

Zo rond zijn achtste jaar krijgt hij hier echt problemen mee. Hij begint Italiaanse woorden en Nederlandse woorden door elkaar te gooien Tot hilariteit van zijn klasgenoten. Maar Luigi vind het helemaal niet zo grappig en gaat steeds meer het presenteren mijden. Als hij spreekbeurten moet doen dan meld hij zich ziek. Als hij later opgroeit blijft presenteren een probleem. En in zijn huidige functie is het gewoon een onderdeel van zijn baan. Tegenwoordig werkt hij in een bedrijf waar Engels de voertaal is. Hij kan er niet meer onderuit om presentaties te vermijden. Hij is bij dit bedrijf nog maar net begonnen, maar veel langer kan hij het geven van presentaties niet meer uitstellen. Het houdt een keer op om het excuus: “ik moet nog ingewerkt worden” te gebruiken. Het probleem is nu dat hij drie talen in zijn hoofd heeft (Italiaans, Nederlands en Engels) en dat hij zich hierdoor niet meer kan focussen. Maar hij moet nu echt het gevecht aan gaan. Anders kan hij niet bij deze werkgever blijven werken.

Spreekangst en de vicieuze cirkel

Angst wordt altijd in stand gehouden door mijdingsgedrag. Stel je eens voor: 

Jij moet een presentatie houden voor een groep managers. Je krijgt het al benauwd bij de gedachte. Je krijgt allerlei angstige gedachtes als: ze vinden het vast een slecht verhaal, zo meteen kom ik niet meer uit mijn woorden of erger: het publiek gaat mij uitfluiten en boe roepen. Kortom in jouw gedachten wordt deze hele presentatie een complete ramp. En dan krijgt je een geweldig idee: Ik ga me ziekmelden! Dat ik dat niet eerder bedacht heb.

Je herinnert je vast nog wel het heerlijke gevoel van opluchting toen je met jouw griepverhaal afbelde. Daar ben je mooi van af gekomen. Heerlijk wat voel ik mij relaxt.

Helaas weet je vast ook nog wel dat dit gevoel van opluchting maar heel erg kort duurde. Je hebt aan jouw angst toegegeven en dat voelt op termijn alleen maar slecht. Je wordt somber, hebt een slecht gevoel over jezelf gekregen en je krijgt steeds minder zelfvertrouwen. Hierdoor komt de lat steeds lager te liggen en presteer je steeds minder. De angstige gedachtes kunnen ook niet meer gecorrigeerd worden, want je vermijdt steeds meer opnieuw in deze situatie te komen. De gevolgen kunnen heel heftig zijn en niet zelden resulteert het gevoel van somberheid uiteindelijk in een depressie. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel. Jij blijft in een kringetje ronddraaien en jouw angst wordt in stand gehouden.

Camoufleren van spreekangst

Spreekangst camoufleren

Mensen met spreekangst doen alles om hun angst te camoufleren. Degenen met spreekangst onder ons zullen dit zeker herkennen. Spreekangst kan je dagelijks functioneren behoorlijk ontregelen. In je hoofd bent je steeds bezig situaties te ontlopen waar jij wel eens het woord zou kunnen krijgen. Denk maar eens aan een werkoverleg of vergadering. “Och jij zit prima in deze materie, kun je ons even bijpraten?” Of: “collega A is ziek, maar gelukkig weet jij er ook genoeg van. Kun jij de presentatie wel even overnemen? Hoeft niet zo uitgebreid hoor!”

Op deze momenten worden alle registers opengetrokken om iets te verzinnen om dit niet te hoeven doen. Iedere smoes is goed genoeg, zolang jij er maar onderuit komt. Weg van de aandacht. En als dat gelukt is bent je eerst enorm blij en opgelucht. Helaas is deze opluchting maar van korte duur. Je blijft na korte tijd van opluchting zitten met de gedachte dat je gefaald hebt. Je hebt een kans om jezelf te laten zien laten liggen. Dit ondermijnt jouw gevoel van eigenwaarde. En het zorgt dat jouw zelfvertrouwen afneemt en dat jouw angst steeds in stand wordt gehouden. Er zijn gevallen bekend dat mensen hun droombaan laten lopen omdat presenteren een groot onderdeel wordt van hun nieuwe functie.

  • Camouflagetechniek

    Een andere techniek die mensen met spreekangst vaak gebruiken, noem ik de camouflagetechniek.

    Ze doen het wel, maar dan met hulp van vooral PowerPoint. Natuurlijk kun je PowerPoint niet altijd vermijden, denk maar eens aan grafieken of cijfers, maar dan is het slechts een hulpmiddel voor de onderbouwing.

    Nee, mensen met spreekangst zetten alles op sheets en lezen dit voor. Sheet voor sheet. En nog prettiger is als het licht  gedimd wordt en zij vanuit de schaduw hun presentatie kunnen doen. Onzichtbaar voor het publiek. Door de angst om te spreken raffelen ze de presentatie af. Zo snel mogelijk weg van deze plek.

    Op deze manier geeft je weliswaar een presentatie, maar in feite schiet je hier weinig of niets mee op, omdat:

    • de presentatie geen enkele indruk maakt
    • de kans dat jouw boodschap het publiek bereikt en blijft hangen te verwaarlozen is
    • het publiek afdwaalt, omdat ze de tekst zelf ook wel kunnen lezen
    • je merkt dat jouw toehoorders minder of geen aandacht voor jou hebben. dit bevestigt voor jou dat je er helemaal niets van kunt. jij voelt je steeds onzekerder
    • je jouw presentatievaardigheden helemaal niet ontwikkelt. Je verstopt je alleen maar achter jouw PowerPointpresentatie. Op deze manier camoufleer je jouw  presentatieangst. Presenteren is tenslotte geen voorlezen van sheets uit een PowerPointpresentatie. Belangrijk is dus dat je technische hulpmiddelen effectief leert inzetten.
  • Van camouflage naar spotlight

    Hoe meer jij jouw angst camoufleert, hoe groter de angst in jouw hoofd wordt. Je bent steeds bezig om het presenteren te mijden en je staat steeds in de startblokken om te vluchten. Dat kost enorm veel energie. Bovendien tast dit jouw gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen aan. Bedenk eens wat je allemaal met die verspilde energie kunt doen? Misschien wat meer sporten of leuke dingen doen met de kids? Lekker een avondje uit om heerlijk, nog meer, te ontspannen? Angst vreet energie. Heb je al bedacht wat het wegnemen van spreekangst jou kan opleveren? Neem even een paar minuten om dit in je hoofd  te bedenken.

    Toch kun je met een gerichte training hier iets aan doen. Je gaat dan niet langer om jouw angst heen, maar je gaat er doorheen. Dat klinkt eng en dat is het ook voor jou. Maar angst wordt in jouw hoofd groter en groter. Tenzij jij er de confrontatie mee aangaat. Dat is zeker niet makkelijk, maar je zult merken dat je met kleine stapjes uiteindelijk een hele grote stap vooruitzet. Dit is ook de reden dat de training altijd individueel is. In een vertrouwde omgeving oefen je vanuit jouw specifieke vraag. En altijd zonder hulpmiddelen. Je krijgt langzaam maar zeker meer vertrouwen en uiteindelijk maakt het je niet meer zo veel uit waar of voor wie je een presentatie moet geven. Het podium is langzamerhand een vertrouwde omgeving geworden. En je gaat niet meer voor het donker, maar voor de spotlights. Vanaf eind oktober 2019 ga ik gebruik maken van een VR(Virtual Reality) omgeving. In deze virtuele wereld kun je met een VR bril veilig stapjes zetten om het presenteren weer eigen te maken zonder angst. Let wel: dit is slechts een hulpmiddel. Uiteindelijk moet je zelf de overstap maken in de echte wereld . De realiteit van alledag.

Een black out tijdens de presentatie

Steven lijkt succesvol geboren te zijn. Alles gaat voor de wind. Hij heeft een topbaan, is pas getrouwd en geeft naast zijn baan ook nog les aan een prestigieus instituut. Steven blinkt uit in alles wat hij aanpakt. Ook in sport is hij bovengemiddeld goed. Hij is flamboyant en charismatisch. Kortom een persoon waar je nooit van zou verwachten dat die last heeft van spreekangst. Dat had Steven ook nooit. Tot hij op het prestigieuze instituut een lezing moest geven. En daar kreeg hij tijdens de presentatie een totale black out. Hij had geen idee wat hij aan het doen was en stond volkomen in paniek op het podium. Gelukkig was dit een groepspresentatie en nam iemand anders het van hem over. Onnodig te zeggen dat deze wanprestatie(want dat was het in zijn ogen) keihard aan kwam. Hij, de cum laude afgestudeerde topper, die nog nooit een mislukking had mee gemaakt. Hoe was het in vredesnaam mogelijk dat hem dit was overkomen. Hij stond voor joker, hij had gefaald en hij ging nooit meer op een podium staan. Zijn eerste reactie.

Maar na verloop van tijd en na heel veel mijden kwam hij tot besef. Hij realiseerde zich dat hij nog jong was en heel ambitieus. Als hij zichzelf wilde blijven ontwikkelen, dan moest hij zichzelf bij de kladden pakken en deze angst aanpakken. Niet er Omheen maar er DOORheen.

Hoe kom je er vanaf?

Plankenkoorts overwinnen

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: je komt er niet helemaal af. Het goede nieuws is dat dat ook helemaal niet hoeft. Een gezonde spanning kan net dat beetje extra geven aan een presentatie. Het houdt je scherp en alert. Maar de crux ligt bij GEZONDE spanning.  Helaas zijn er veel mensen die een presentatie als iets verschrikkelijks ervaren. Ze slapen er niet van, ze ervaren hartkloppingen, transpireren heftig en hebben continue een rode kleur.  Als de angst voor het spreken in het openbaar jouw leven gaat beheersen en beperken is het tijd om er iets aan te doen.

Overwinnen

Gerichte training en coaching kan jou helpen om jouw spreekangst te overwinnen. In de training “presenteren en spreekangst”  krijg je  handvatten om een goede presentatie te houden. Een goede basis geeft vertrouwen en hier kunt jij altijd op terugvallen.

Verder is het belangrijk om inzichtelijk te krijgen wanneer jouw spreekangst optreedt. De training spreekangst wijkt af van de presentatietraining omdat deze uitgebreid wordt met oefeningen om deze angst te overwinnen.  Althans voor het grootste deel. Ook is het belangrijk om voor jou een gevoel te creëren dat je de controle hebt, zodat je in staat bent de presentatie bij te sturen. Ook als er iets gebeurt waar je niet op gerekend hebt. De spreekangst wordt voor jou beheersbaar en door het veel te doen gaat de hoge drempel er vanaf. Je kunt weer over de berg heen kijken. Doel van deze training is  jouw spreekangst terug te brengen tot een aanvaardbaar niveau. Deze training omvat meerdere sessies. Je kunt tussen de sessies door het geleerde in de praktijk brengen en kijken hoe dit gaan. Spreekangst kan niet aangepakt worden in een dagtraining, maar heeft tijd nodig. Hoeveel sessies er nodig zijn, wordt in overleg met jou bepaald in het gratis adviesgesprek.

Er is durf nodig!

Angst om te presenteren

Om een training spreekangst te volgen is durf nodig. Je twijfelt flink, want het is toch nu toe toch goed gegaan zonder dat je op de voorgrond treedt? Toch is dat niet helemaal waar, want jij leest niet voor niets dit artikel. Er is toch een verlangen om uit jouw comfortzone te stappen. Het gaan volgen van een training spreekangst is een hele stap. Het gevecht aangaan met je angsten is heel erg moeilijk en soms ook zwaar.

Om een succes van deze training te maken dien je over een heel goede motivatie te beschikken. Er wordt veel van jou gevraagd en jij gaat stapje voor stapje jouw grenzen verleggen. Dat vraagt om geduld, maar ook om vertrouwen. Vertrouwen te hebben dat je uiteindelijk de hoogste trede van de trap zult bereiken.

Hoe gemotiveerd jij ook aan de training begint, deze zal nooit constant hetzelfde zijn. Zeker als je op korte termijn geen vooruitgang ziet of je ziet (nog)niet het nut van de oefeningen, kan de twijfel toeslaan. Zeker in het begin voelen de oefeningen onwennig aan en kun je eraan twijfelen of het wel goed zal komen. Daardoor kan ook de motivatie zakken.

Toch kunt je jouw eigen motivatie beïnvloeden. Motivatie heeft natuurlijk alles met jouw eigen gedachten te maken. En jouw eigen gedachten, die kunt je beïnvloeden en veranderen.

Presenteerangst nam voldoening weg uit het werk

Toen Cindy begon aan de training presenteren zei ze: “Ik ga dit nog proberen, maar anders neem ik ontslag bij mijn werkgever”. Zo vreselijk vond zij het voor de groep te staan. Als het maximaal zo’n 6 man waren, dan ging het nog wel. Bij een grotere groep en zeker als ze op een podium moest staan, dan ging het helemaal mis. Cindy was opgegroeid in een gezin waar “doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg” in extreme mate  het motto was. Ze was van huis uit gewend zich altijd op de achtergrond te houden. Alle ogen die op haar gericht zijn, voelt dan ook erg ongemakkelijk. Voor haar was het werk(manager in de zorg), dat ze écht vanuit haar hart deed, niet meer leuk. De angst om te presenteren was er altijd. Ze was altijd op haar hoede om presentaties te vermijden of af te schuiven op iemand anders. Het kostte haar enorm veel energie. Energie die ze liever in haar werk zou stoppen. Voor haar was het: nu of nooit.

Jezelf overwinnen!

Spreekangst training

Mensen worden vooral gemotiveerd als ze op korte termijn ook beloond worden. Dat geeft een goed gevoel en stimuleert de ingeslagen weg te vervolgen. Het makkelijkste is dus het mijdingsgedrag in stand te houden. Dan word jij niet geconfronteerd met jouw spreekangst en voel jij je een stuk fijner. Echter op lange termijn wordt hier de spreekangst niet minder door. Door het doen van oefeningen ga jij proberen de motivatie vast te houden. Ik daag je bijvoorbeeld uit om voordelen te benoemen van het wegnemen van jouw spreekangst. Ga eens in gedachten na wat het jou oplevert als jouw spreekangst weg is? Neem hier even de tijd voor.

Of het toetsen van jouw gevoel over het nut van oefeningen. Klopt het wel wat jij denkt of is dat slechts jouw gevoel? Een ander hulpmiddel kan bijvoorbeeld het belonen zijn voor het behalen van jouw kleine tussendoel. Je kunt dan denken aan het kopen van een ijsje of afspreken met een vriend of vriendin.

Angst overwinnen gaat nooit in een rechte lijn naar boven, maar gaat in stapjes. Een kleine terugval hoort er gewoon bij. Belangrijk is dat jij je vertrouwen niet verliest en dat jij in dat geval toch weer de motivatie hervindt om door te gaan. Uiteindelijk neem jij de laatste traptrede en heb jij de top bereikt!

Andere leerdoelen

Bekijk andere leerdoelen voor de training presenteren of spreken in het openbaar.

Leerdoelen presenteren of spreken in het openbaar

Training en coaching

Bekijk de training Effectief Presenteren en Spreken in het openbaar.

Training presenteren en spreken in het openbaar

Auteur

Dit artikel is geschreven door Gea van der Veen.

Gea van der Veen: presentatietrainer, spreekcoach, verliesexpert