home / persoonlijke ontwikkeling / hsp / heldervoelend

Heldervoelend: voorvoelen en aanvoelen

Heldervoelend betekent dat je fijngevoelig en fijnbesnaard bent. Soms voel je aan hoe een situatie zal verlopen. Hoe dat komt? Omdat je hoogsensitief bent wellicht? In dit artikel tref je voorbeelden van heldervoelendheid. Dit artikel is onderdeel van het thema kenmerken van hoogsensitiviteit. Andere artikelen in deze serie zijn:

• Hoogsensitief en pleasen
• Denken HSP-ers zwart-wit
• Verplichtingen en HSP
• Dominantie en hooggevoeligheid
• Verslavingsgevoeligheid bij HSP
• Het gevoelsleven van HSP
• Hoogsensitiviteit en kritiek ontvangen
• Observeren hoogsensitieve personen?
• Verwarring over identiteit bij hoogsensitieve personen!
• Welke misverstanden zijn er over HSP?
• Associatief denken: hoort dat bij HSP?
• Is hoogsensitiviteit wetenschappelijk aangetoond?
• Diepgaande verwerking bij HSP: een belangrijk kenmerk
• Subtiele zintuiglijke waarneming
• Moet je als HSP-er gediagnosticeerd worden? 
• Wat is heldervoelend? 
• De ander lezen als HSP-er: waarom je anderen zo sterk aanvoelt

Wat is het verschil tussen aanvoelen en invoelen?

Van HSP-ers (en hoogbegaafde personen) is bekend dat ze de omgeving als het ware scannen. Hun waarneming is sterk en vaak helderder dan bij andere mensen. HSP-ers voelen vaak intenser aan wat er in de omgeving gebeurt. Dat noemen we ook wel aanvoelen of invoelen. Ze merken sneller sfeerwisselingen op, voelen spanningen eerder aan en registreren subtiele signalen die anderen soms helemaal niet opmerken.

Daarnaast nemen ze vaak scherper waar met de vijf zintuigen die ieder mens heeft: ruiken (neus), zien (ogen), horen (oren), tasten (handen of voeten) en proeven (mond/tong). Sommige HSP-ers horen bijvoorbeeld direct een verandering in intonatie of merken kleine verschillen in stemgebruik op. Anderen zien subtiele veranderingen in mimiek of lichaamstaal. Weer anderen voelen meteen dat er ‘iets niet klopt’ terwijl daar nog geen woorden aan gegeven zijn. Juist doordat HSP-ers subtiel waarnemen en indrukken diepgaand verwerken, kunnen ze vaak sterk invoelen wat er onder de oppervlakte speelt.

Dat betekent overigens niet dat HSP-ers gedachten kunnen lezen of paranormale gaven hebben. Het gaat veel meer over fijnzinnig waarnemen, intuïtief aanvoelen en subtiele signalen oppikken. Ook hoogbegaafde personen herkennen dit vaak. Hoogbegaafde personen kunnen eveneens sterk associatief denken, snel verbanden leggen en intuïtief aanvoelen wat er in een situatie gebeurt.

Waarom voelen HSP-ers situaties soms vooraf aan?

Voorvoelen is weer iets anders dan aanvoelen of invoelen.

Bij aanvoelen en invoelen reageer je meestal op signalen die er op dat moment al zijn. Je voelt bijvoorbeeld spanning, emoties, afstandelijkheid of sfeer aan in het hier en nu. 

Voorvoelen gaat meer over het gevoel dat er iets staat te gebeuren nog voordat het zichtbaar of concreet is.

Sommige HSP-ers voelen situaties als het ware aankomen. Ze hebben bijvoorbeeld een sterk gevoel van wantrouwen terwijl daar rationeel nog geen duidelijke aanleiding voor lijkt te zijn. Of ze voelen onraad, spanning of gevaar terwijl anderen nog nergens iets merken. Dat heeft vaak te maken met intuïtie. Het brein van HSP-ers neemt veel subtiele signalen waar en verwerkt die diepgaand. Soms ontstaat daardoor een sterk innerlijk gevoel dat er ‘iets niet klopt’ of dat een situatie niet veilig of niet betrouwbaar voelt.

Voorvoelen betekent dus niet dat je de toekomst kunt voorspellen. Het gaat veel meer over intuïtief signalen oppikken en onderbewust verbanden leggen voordat jouw verstand dat helemaal kan verklaren. Je ziet dat bijvoorbeeld terug bij mensen die achteraf zeggen:

• ‘Ik voelde meteen dat ik met die persoon moest oppassen’.
• ‘Ik had er vanaf het begin al geen goed gevoel bij’.
• ‘Er klopte iets niet maar ik kon er nog geen woorden aan geven’.

Wat ook een rol kan spelen bij heldervoelendheid is dat je situaties voelt aankomen. Je kunt bijvoorbeeld een sterke intuïtie hebben voor gevaar. Je voelt als het ware onraad of je voelt dat je met iemand niet in zee moet gaan omdat je opeens heel veel wantrouwen ervaart.

Heeft heldervoelendheid iets met spiritualiteit te maken?

Zit je nu op de website van een of andere paragnost of waarzegger? Integendeel! Daar heb ik zelfs geen affiniteit mee. Maar ik weet dat rationeel ingestelde mensen soms moeite hebben met heldervoelendheid. Ze verwijzen dat naar de afdeling zweverigheid of spiritualiteit. Waarom? Omdat de logica ontbreekt of omdat het vaak niet te beredeneren valt. En eerlijk gezegd: ik kan dat wel volgen. Ik begrijp wel waarom sommige mensen hier moeite mee hebben. Maar dat houdt niet in dat het er daarom niet is. Heldervoelendheid is zo oud als de wereld is. Dat is mijn eerste overtuiging. En de tweede is: de wereld is groter dan logica, logisch denken, argumentatie en onderbouwing. Zelfs Einstein zei al: 'logica brengt je van A naar B, verbeelding brengt je overal'. En pas sprak ik een getalenteerde ondernemer die me vertelde: 'ook al heb je alles onderbouwd, dan nog kun je een slecht fundament hebben'.

Mooier is de gedachte dat je zo veel van elkaar kunt leren. Wie heldervoelend is, kan veel leren van rationeel ingestelde mensen. Jazeker, ze zijn een soort van tegenpool. Maar daardoor ook een toegevoegde waarde! En rationeel ingestelde mensen kunnen zoveel leren van hoogsensitieve personen. Zoals een accountant onlangs zei: ‘soms maken we een financieel jaarverslag en op zich klopt alles en toch voel ik als het ware dat er iets niet in de haak is’. Hij voegde toe: ‘wanneer ik dan nog een keer ga kijken blijkt dat meestal zo te zijn’.

Waarom is bescheidenheid belangrijk bij heldervoelendheid?

Natuurlijk vraagt het om gepaste terughoudendheid wanneer je merkt dat je de kwaliteit van heldervoelend in huis hebt. Waarom? Omdat er altijd jouw interpretatie tussen zit. Op eigen intuïtie vertrouwen is prima maar zodra het 'de waarheid wordt', verlies je een stuk bescheidenheid, zelfs al heb je 99 van de 100 keren gelijk.

Welke valkuilen horen bij heldervoelendheid?

Heldervoelendheid heeft een aantal valkuilen. En valkuilen gaan over 'soms'. Je kunt doorslaan:

• Door stemmingen en gevoelens van anderen over te nemen (boosheid of verdriet).
• Door pijn van anderen te voelen (wat niet van jou is).
• Door je te vereenzelvigen met het leed van andere mensen.
• Door te empathisch te worden en de balans kwijt te raken tussen afstand en nabijheid.
• Door over jouw grens heen te gaan en je te laten uitputten door gevoelens van anderen.
• Door overprikkeld te raken.
• Door veel waar te nemen maar door te slaan in de interpretaties daarvan.

Hoe voorkom je emotionele verstrengeling als HSP-er?

Voorkom dat jij gevoelens van de ander overneemt. Voorkom emotionele verstrengeling door ook weer los te laten en te relativeren.

Veelgestelde vragen – FAQ

Heldervoelendheid roept bij veel HSP-ers vragen op. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen.

Wat betekent heldervoelend?

Heldervoelend betekent dat je subtiele signalen, sfeer, emoties en spanningen fijnzinnig aanvoelt en waarneemt.

Is heldervoelend hetzelfde als hoogsensitief?

Nee. Heldervoelendheid is eerder een kenmerk dat vaak voorkomt bij hoogsensitieve personen.

Hebben HSP-ers paranormale gaven?

Nee. HSP-ers hebben geen zesde zintuig. Wel nemen ze subtiele signalen vaak scherper waar en verwerken ze indrukken diepgaander.

Waarom voel ik spanning zo sterk aan?

Omdat jouw zenuwstelsel signalen vaak minder sterk filtert. Daardoor komen emoties, sfeer en spanningen sterker binnen.

Hoe weet ik of mijn intuïtie klopt?

Intuïtie kan waardevol zijn maar blijft altijd een combinatie van waarneming en interpretatie. Daarom blijft bescheidenheid belangrijk.