home / persoonlijke ontwikkeling / hsp / hsp pleasen

Hoogsensitief en pleasen: waarom doe je dat?

Ben je hoogsensitief en herken je pleasegedrag? Hoogsensitieve personen hebben soms nog meer dan andere mensen de neiging om te pleasen. Hoe dat komt? Ze voelen de behoeften van de ander zeer intens aan. Jouw sensor is zo gericht op de ander dat je de behoeften van jouw medemens als het ware opsnuift, waardoor jij je gaat aanpassen.

Wil je dit breder plaatsen, kijk dan ook naar de kenmerken van hoogsensitiviteit. Daar zie je hoe dit gedrag past binnen het geheel.

Wat is pleasen precies en waarom ontstaat het?

In een ander artikel leg ik uit wat pleasen is. Ik heb het een bodyguard genoemd. De pleaser wil je beschermen tegen afwijzing, conflicten oftewel tegen negatieve ervaringen uit het verleden. In feite is het een overlevingsmechanisme dat je hebt ontwikkeld. Bij hoogsensitieve personen werkt dat nog weer anders dan bij andere mensen. Dat leg ik uit in dit artikel over de pleaser.

 

Waarom neem je als HSP emoties van anderen zo sterk over?

Volwassenen en kinderen met een hooggevoelig karakter voelen stemmingen van anderen goed aan. Hierdoor zijn ze vaak erg goed in staat om anderen een stukje comfort te bieden. Doordat je zo goed voelt wat een ander nodig heeft, bied je gemakkelijk een luisterend oor. Dit is een mooie eigenschap van HSP'ers. 

Er is echter een maar... vaak voel je iets al aan voordat een ander hier zelf notie van neemt. Hierdoor kan het zijn dat je ernaar neigt de situatie voor de ander te verzachten door te pleasen.

Waarom pas je je als HSP zo snel aan aan anderen?

Een HSP'er heeft soms de neiging om op de achtergrond te blijven. Herken je dat? Wil je liever ook niet in het middelpunt van de belangstelling staan? Dat is begrijpelijk. Het heeft echter ook een keerzijde. Wanneer je voor jezelf gaat staan, stap je naar de voorgrond en ga je staan voor wie je bent. Omdat je andere normen en waarden hanteert dan 'anderen', betekent dit dat je opvalt. Heb je echter weinig zelfvertrouwen, dan ben je eerder geneigd jouw mond te houden en je aan te passen aan de ander. Lees ook: overlevingsmechanisme.

Wat zijn de gevolgen als je blijft pleasen?

Het gevolg van pleasegedrag is dat je jezelf compleet wegcijfert. Je leeft niet meer naar jouw waarden en normen. Jouw leven wordt bepaald door de goedkeuring van de ander. Krijg je een compliment, dan kan jouw dag niet stuk. Is een collega net met het verkeerde been uit bed gestapt, dan wordt jouw complete dag hierdoor bepaald.

Herken je je in bovengenoemde voorbeelden? Leuk, dit is namelijk de eerste stap in jouw bewustwordingsproces. De signalen laten zien dat je de mogelijkheid hebt om jouw eigen leven in te vullen.

Hoe kun je stoppen met pleasen en meer jezelf zijn?

Wanneer je bang bent voor kritiek, is het raadzaam in de oren te knopen dat kritiek maar zelden persoonlijk is. Het heeft niets met jou te maken. Het zegt iets over de ander. (Dat geldt andersom overigens ook.) Krijg je een volgende keer met kritiek te maken, dan kun je dit als uitgangspunt nemen.

Hoe herken je pleasegedrag bij jezelf als HSP?

Misschien herken je het al een beetje, misschien ook nog helemaal niet. Pleasegedrag zit vaak zo verweven in wie je denkt te zijn, dat je het niet direct ziet. Toch zijn er signalen die je kunnen helpen.

Je merkt bijvoorbeeld dat je snel ‘ja’ zegt terwijl je eigenlijk ‘nee’ voelt. Of dat je achteraf denkt: waarom heb ik dit eigenlijk gedaan? Je stemt je af op de ander, nog voordat je hebt stilgestaan bij jezelf. Of je probeert aan verplichtingen te voldoen die tegen je zin zijn. 

Ook kan het zijn dat je veel bezig bent met wat anderen van je vinden. Je denkt vooruit, probeert situaties te voorkomen en voelt spanning als iemand mogelijk teleurgesteld raakt. Of is het voor jou moeilijk om als HSP-er kritiek te ontvangen?

Het gaat niet alleen om gedrag, maar ook om wat er van binnen gebeurt. Twijfel, schuldgevoel, de neiging om het goed te willen doen voor iedereen. Dat zijn vaak duidelijke aanwijzingen dat pleasen een rol speelt.

Waarom is pleasen zo hardnekkig bij hoogsensitieve mensen?

Pleasen is niet zomaar een gewoonte. Het is iets wat je hebt ontwikkeld, vaak al op jonge leeftijd. Het had een functie. Het hielp je om je veilig te voelen.

Als hoogsensitief persoon voel je veel. Je merkt spanning sneller op, je voelt onderstromen en je pikt signalen op die anderen misschien missen. Daardoor ben je ook gevoeliger voor afwijzing, conflicten of negatieve reacties.

Je leert als het ware: als ik me aanpas, blijft het rustig. Als ik rekening houd met de ander, voorkom ik gedoe. En dat werkt. In ieder geval op de korte termijn.

Maar juist omdat het zo goed werkt, wordt het ook hardnekkig. Het wordt een automatische reactie. Nog voordat je het doorhebt, heb je je alweer aangepast.

Wanneer wordt pleasen een probleem?

Pleasen is niet per definitie verkeerd. Het laat zien dat je betrokken bent, dat je rekening houdt met anderen en dat je wilt bijdragen. Dat zijn mooie eigenschappen.

Het wordt een probleem wanneer jij er zelf onder gaat lijden. Wanneer je steeds verder bij jezelf vandaan raakt. Wanneer jouw behoeften structureel op de tweede plaats komen.

Je merkt het bijvoorbeeld aan vermoeidheid, frustratie of een gevoel van leegte. Alsof je vooral leeft voor de ander en niet meer voor jezelf. Op dat moment is pleasen niet meer helpend, maar een valkuil geworden. En dat is precies het punt waarop bewustwording belangrijk wordt.

Veelgestelde vragen – FAQ

Misschien heb je tijdens het lezen al vragen in je hoofd. Hieronder beantwoord ik de meest voorkomende vragen rondom hoogsensitiviteit en pleasen.

Waarom pleasen hoogsensitieve mensen zoveel?

Omdat je als hoogsensitief persoon de ander sterk aanvoelt. Je merkt spanning en behoeften snel op en bent geneigd daarop te reageren. Pleasen wordt dan een manier om rust en harmonie te bewaren.

Hoe weet ik of ik een pleaser ben?

Je herkent het vaak aan jezelf wegcijferen, moeite hebben met nee zeggen en veel bezig zijn met wat anderen van je vinden. Ook twijfel en schuldgevoel na het maken van keuzes zijn signalen.

Is pleasen hetzelfde als behulpzaam zijn?

Nee. Behulpzaam zijn komt vanuit vrije keuze. Pleasen komt vaak vanuit spanning, angst voor afwijzing of de behoefte om het goed te doen voor de ander.

Hoe kan ik stoppen met pleasen zonder egoïstisch te worden?

Door te leren luisteren naar jezelf en jouw behoeften serieus te nemen. Voor jezelf kiezen betekent niet dat je tegen de ander bent, maar dat je ook jezelf meeneemt in de afweging.

Wat heeft pleasen met zelfvertrouwen te maken?

Wanneer je weinig vertrouwen hebt in jezelf, ben je sneller geneigd bevestiging buiten jezelf te zoeken. Pleasen wordt dan een manier om waardering en goedkeuring te krijgen.