home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / gevoelsmens / overgevoelig

Overgevoeligheid is een valkuil

Ben je overgevoelig? De kernkwaliteit noem ik gevoelig, of zo je wilt, zelfs hooggevoelig. Overgevoeligheid is de doorgeslagen variant. Er is nogal wat begripsverwarring over dit woord. Hooggevoeligheid wordt soms uitgelegd als overgevoeligheid. En dat doe ik niet. Ben je hoogsensitief? Dat noem ik hooggevoelig. Dan is jouw valkuil dat je overgevoelig bent.

Betekenis en definitie

Overgevoeligheid is een emotionele staat die iets zegt over hoe indrukken, prikkels, sfeer of stemmingen bij jou binnenkomen, hoe je hierop reageert en hoe je ze verwerkt. Het heeft dus niets te maken met beschuldigingen dat je een zacht ei bent of een watje. Daar heb je niet veel aan. Het is de overtreffende trap van gevoelig zijn.

Waarneming

Wanneer je gevoelig bent, ben je snel aangedaan, ontroerd of geraakt. Wanneer je overgevoelig bent, kun je overweldigd raken door prikkels en gebeurtenissen. Wanneer je gevoelig bent, ben je empathisch en inlevend. Wanneer je overgevoelig bent, lijk je alle emoties en gevoelens van anderen op te zuigen.

Hoe je dit verwerkt

Wanneer je gevoelig bent, vind je het misschien moeilijk om met kritiek om te gaan. Wanneer je overgevoelig bent, komt kritiek hard binnen en raak je helemaal van slag. Overgevoeligheid wijst op een overtreffende trap van gevoeligheid. Je kunt als het ware afdrijven in het moeras van jouw gevoelswereld. Je wordt dan weekhartig en verdrinkt in je eigen gevoelens. Je kunt de zaken niet meer in proporties zien. Je kunt zaken niet meer rationeel benaderen of bij de feiten blijven. Je ziet niet beren op de weg, maar je voelt beren op de weg. Je ziet niet tegen iets op, maar je voelt ergens tegenop.

Wat je voelt, communiceer je!

Het derde punt is: hoe je reageert. Je kunt meteen in de verdediging schieten omdat je je aangevallen (over)voelt. Wellicht reageer je defensief, geïrriteerd, gepikeerd of ga je in de tegenaanval. Je kunt ook dichtklappen en er komt geen woord meer uit je mond. Een andere reactie is dat je signalen of negatieve stemmingen oppikt bij een ander en je laat je erdoor leiden, waardoor je jouw zelfregie verliest. Of je bent zo gevoelig voor harmonie en sfeer dat zodra je spanning voelt, je spanning en conflicten vermijdt.

Emotionele verstrengeling en afhankelijkheid

Je kunt ook te gevoelig zijn voor complimenten of kritiek van anderen, waardoor er emotionele afhankelijkheid ontstaat. Of je raakt zo verweven met een ander persoon dat de emotionele grenzen vervagen, waardoor je emotioneel verstrengeld raakt met de ander.

Uitdaging: emotioneel evenwicht

Het leerdoel is om emotioneel evenwicht te vinden. Wees gevoelig (kernkwaliteit), maar vergeet niet je verstand te gebruiken. Kijk ook rationeel naar:

• Wat is er aan de hand?
• Wat zijn de feiten?

Allergie: ongevoelig

De allergie is natuurlijk ongevoeligheid. Mensen die ongevoelig, kil, koud, klinisch zijn, passen niet bij jou. Ik zeg er meteen bij: soms is onze allergie ook ons overlevingsmechanisme. Dus wanneer je te lang in je valkuil zit en je wordt overvoerd door emotie en gevoel, kan het een tegenreactie zijn om je op te sluiten in het bastion van kilheid.

Kortom: wees gevoelig, maar sla niet door!