home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / onderbuikgevoel

Heb je een sterk onderbuikgevoel?

Heb je een sterk ontwikkeld onderbuikgevoel? Dan ben je een buikdenker of intuïtieve denker. Het is maar beeldspraak natuurlijk. Denken doe je normaliter met je hoofd. Maar de intuïtieve denker voelt aan of iets ‘klopt’ of wanneer het ‘niet klopt’. Jouw vertrouwen in anderen baseer je vooral op wat je voelt. Het is echt een kwaliteit in hoe je denkt en voelt. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat het bij een sterk onderbuikgevoel over signalen aanvoelen en soms al weten dat er iets speelt voordat je precies kunt uitleggen waarop je dat baseert. Dit artikel geeft inzicht in wat een buikdenker is.

Kun je jouw onderbuikgevoel kwijt in je werk?

Herken je de kenmerken zoals hierboven omschreven? Heb jij een sterk onderbuikgevoel? Kun je dat ook kwijt in je baan? Maakt de leidinggevende er gebruik van? Wordt het aangesproken en benut? Of merk je dat men er niet zoveel raad mee weet omdat men het wat minder tastbaar vindt? Als dat het geval is, is het van belang een werkomgeving te zoeken waar je de ruimte ervaart om invulling aan jouw eigen intuïtie te geven. Aan anderen is het soms ook moeilijk uit te leggen. Of anders gezegd: sommige mensen hebben aan een half woord genoeg wanneer het over dit onderwerp gaat, terwijl anderen qua uitleg nog niet genoeg hebben wanneer je de hele encyclopedie toestuurt.

Wat is de kracht van een sterk onderbuikgevoel?

Jouw kracht is dat je situaties snel aanvoelt en intuïtief weet wat er gaande is. Misschien ben je ook sensitief voor signalen die anderen minder snel opmerken. Jouw kracht is dat je de onderstroom binnen de organisatie snel aanvoelt, dat anderen zich verbazen over hoeveel jij weet, dat je vaak weet of een beslissing goed is of niet, dat je meestal doorhebt of een probleem ‘echt’ is opgelost en dat je situaties kunt voorvoelen.

Wanneer jouw aandacht vooral uitgaat naar wat er tussen mensen in een team of organisatie voelbaar is, raakt dit ook aan de kwaliteit sfeer en onderstroom aanvoelen. Een sfeervoeler merkt snel spanning, verandering of een bepaalde stemming tussen mensen op. Een sterk onderbuikgevoel is breder: het kan zich ook aandienen bij een keuze, persoon of situatie zonder dat er direct sprake is van groepsdynamiek. Juist daar kan jouw kracht liggen als specialist in de onderstroom binnen teams en organisaties.

Wat is het verschil tussen onderbuikgevoel en intuïtie?

Onderbuikgevoel en intuïtie als kwaliteit liggen heel dicht bij elkaar en in de praktijk lopen ze ook door elkaar. Bij onderbuikgevoel ligt het accent voor mij op het gevoelsmatige signaal: iets voelt goed, iets voelt niet goed, ergens krijg je een bepaalde sensatie bij. Bij intuïtie gaat het meer over een vorm van innerlijk weten waarbij je tot een inzicht of conclusie komt zonder dat je die meteen rationeel kunt onderbouwen.

Het kan dus beginnen met een onderbuikgevoel: ‘hier klopt iets niet’. Daarna kan zich intuïtief een inzicht aandienen over wat er aan de hand is. Andersom kan het ook gebeuren dat je ineens weet welke richting je moet kiezen zonder dat je daar eerst een duidelijk lichamelijk gevoel bij hebt. Het onderscheid is niet waterdicht, maar het helpt wel om te begrijpen wat er bij jou gebeurt.

Wanneer wordt jouw onderbuikgevoel een valkuil?

Welke valkuil hoort erbij? Ik noem er een paar:

• Je neemt soms gevoelens van anderen over.
• Je voelt iets aan, maar omdat je het niet kunt duiden ga je interpreteren en dat klopt niet altijd.
• Je staat te weinig open voor de mening van de ander.
• Je moet anderen wel blijven meenemen in de overtuiging die je hebt en dat vergeet je wel eens.
• Soms ben je wat eigengereid.
• Je bent gefrustreerd als je iets voorvoelt en het komt later uit terwijl je er niets mee gedaan hebt.
• Je bent niet altijd concreet in de ogen van de ander.

Vooral het verschil tussen aanvoelen en interpreteren vind ik belangrijk. Je kunt heel zuiver voelen dat er iets speelt en vervolgens toch een verkeerde verklaring geven voor dat gevoel. Een onderbuikgevoel is een signaal, maar jouw eerste uitleg van dat signaal hoeft nog niet automatisch de waarheid te zijn. Daarom is het verstandig om nieuwsgierig te blijven naar wat jouw gevoel je precies probeert te vertellen en tegelijkertijd open te blijven staan voor andere informatie.

Hoe combineer je jouw onderbuikgevoel met feiten en uitleg?

Dat is soms de lastigste stap voor een buikdenker. Jij voelt misschien al lang dat een besluit niet klopt, dat er spanning in een team zit of dat een probleem nog helemaal niet is opgelost, terwijl anderen vragen: waar baseer je dat op? Het antwoord ‘dat voel ik gewoon’ kan voor jou voldoende zijn, maar wanneer jouw conclusie gevolgen heeft voor anderen, moet je proberen hen mee te nemen in wat je waarneemt.

Dat betekent niet dat je jouw gevoel eerst volledig rationeel moet bewijzen voordat je het serieus mag nemen. Wel kun je onderzoeken welke signalen erbij horen. Wat zie je gebeuren? Welke reacties vallen je op? Welke feiten passen bij jouw gevoel en welke juist niet? Zo geef je jouw onderbuikgevoel een plek zonder het automatisch tot absolute waarheid te verheffen. Dat helpt ook om onderscheid te maken tussen een zuiver signaal, een oude ervaring, angst of een interpretatie die je zelf aan het gevoel hebt toegevoegd.

Is vertrouwen op je onderbuikgevoel voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je wilt alles eerst begrijpen, verklaren en onderbouwen voordat je er iets mee doet. Je voelt soms wel dat iets niet klopt, maar redeneert het vervolgens weg omdat je nog geen feiten hebt. Achteraf denk je misschien: ik voelde het eigenlijk al aankomen. Dan kan vertrouwen op jouw onderbuikgevoel voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je voortaan ieder gevoel onmiddellijk moet volgen. Je kunt beginnen met jouw signalen serieuzer op te merken. Wat voel ik nu eigenlijk? Wanneer ontstond dat gevoel? Wat gebeurde er vlak daarvoor? En wat gebeurt er wanneer ik niet direct probeer het weg te redeneren? Zo leer je jouw onderbuikgevoel beter kennen zonder jouw verstand buiten werking te stellen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij een sterk onderbuikgevoel?

Wanneer jouw onderbuikgevoel sterk ontwikkeld is, hoef je deze kwaliteit niet rationeler te maken dan hij is. De ontwikkeling zit vooral in zorgen dat je onderscheid blijft maken tussen wat je aanvoelt, hoe je dat interpreteert en hoe je anderen daarin meeneemt.

• Jouw gevoel serieus nemen zonder iedere eerste interpretatie meteen als waarheid te beschouwen.
• Signalen, feiten en waarnemingen gebruiken om jouw intuïtieve conclusies beter concreet te maken.
• Andere mensen meenemen in wat je aanvoelt en open blijven staan voor hun zienswijze.

Veelgestelde vragen over onderbuikgevoel

Een sterk onderbuikgevoel is soms lastig uit te leggen, juist omdat je iets kunt aanvoelen voordat je er woorden of argumenten voor hebt. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.

Kun je altijd vertrouwen op je onderbuikgevoel?

Nee. Een onderbuikgevoel kan waardevolle informatie geven, maar je kunt een signaal ook verkeerd interpreteren. Soms speelt een eerdere ervaring, verwachting of angst mee. Neem jouw gevoel dus serieus, maar onderzoek ook wat er precies achter zit voordat je grote conclusies trekt.

Waarom weet je soms iets zonder te kunnen uitleggen hoe?

Omdat je meer signalen kunt oppikken dan je bewust kunt benoemen. Je ziet, hoort en ervaart van alles en soms vormt zich daaruit al een gevoel of inzicht voordat je bewust kunt terughalen waarop het gebaseerd is. Dat maakt het niet automatisch juist, maar ook niet automatisch onzin.

Hoe weet je of iets intuïtie of angst is?

Dat is niet altijd onmiddellijk duidelijk. Angst kan sterk en dringend voelen, terwijl intuïtieve signalen soms veel stiller zijn. Belangrijker dan een snelle etikettering is dat je onderzoekt wat je precies voelt, wanneer het ontstond en welke feiten of ervaringen erbij horen. Naarmate je jouw eigen reacties beter leert kennen, wordt dat onderscheid vaak duidelijker.

Waarom geloven anderen jouw onderbuikgevoel soms niet?

Omdat zij niet voelen wat jij voelt en misschien vooral gewend zijn om conclusies te baseren op zichtbare feiten en argumenten. Dat hoeft geen afwijzing van jou te zijn. Het helpt wanneer je probeert te benoemen welke signalen je opvallen en waarom die bij jou een bepaald gevoel oproepen.

Wat doe je als je gevoel zegt dat iets niet klopt?

Negeer het niet meteen, maar trek ook niet automatisch de conclusie dat je precies weet wat er mis is. Sta stil bij het signaal, kijk wat je waarneemt, stel vragen en verzamel waar mogelijk aanvullende informatie. Zo gebruik je jouw onderbuikgevoel als aanleiding om beter te kijken in plaats van als eindconclusie.