home / persoonlijke ontwikkeling / hsp / observeren hsp ers

Observeren HSP-ers? Zijn ze verlegen of terughoudend?

Binnen het thema kenmerken van hoogsensitiviteit zie ik dat veel HSP-ers door anderen soms als verlegen, afstandelijk of terughoudend worden gezien. Toch ligt dat vaak genuanceerder. Veel hoogsensitieve personen zijn namelijk sterk bezig met waarnemen, invoelen en het aftasten van hun omgeving. In dit artikel ga ik dieper in op waarom HSP-ers eerst observeren, waarom zij situaties vaak intuïtief aanvoelen en waarom dit gedrag soms verkeerd wordt geïnterpreteerd door anderen. Onderstaande artikelen vormen samen de verdieping op het thema gedragskenmerken van hoogsensitiviteit:

• Hoogsensitief en pleasen
• Denken HSP-ers zwart-wit
• Verplichtingen en HSP
• Dominantie en hooggevoeligheid
• Verslavingsgevoeligheid bij HSP
• Het gevoelsleven van HSP
• Hoogsensitiviteit en kritiek ontvangen

Wat betekent observoelen bij HSP-ers?

Observeren is een vorm van waarnemen of bekijken. Het is een aandachtig bekijken of aanschouwen van iets of iemand. Daarvoor heb je jouw zintuigen nodig: jouw ogen, jouw handen, jouw oren, jouw neus (reuk) en jouw smaak (proeven). Maar observeren doe je ook met jouw intuïtie. Daarom noem ik het observoelen. Daarmee duid ik op: waarnemen via de intuïtieve sensor en soms aanvoelen of opmerken wat onderhuids aanwezig is (maar niet direct waarneembaar).

Hoe werkt de intuïtieve sensor van een hooggevoelig persoon?

Een hooggevoelig persoon heeft een sterk ontwikkelde intuïtieve sensor. Deze sensor wordt ingeschakeld bij:

• Nieuwe situaties waarin de HSP-er verkeert.
• Nieuwe gesprekspartners waar de HSP-er mee in contact komt.
• Een nieuwe omgeving waar de HSP-er nog niet eerder is geweest.

De sensor heet 'aanvoelen', 'invoelen' of 'inleven'. Vaak hebben HSP-ers een extra gevoel bij gevaar of onraad. Ze zullen de ander of de situatie pas vertrouwen geven op het moment dat de sensor op groen staat (groen betekent: situatie oké, de kust is veilig).

HSP-ers nemen zintuiglijk subtieler waar dan andere mensen. Ze zien andere dingen, horen soms andere dingen waardoor ze situaties anders aanvoelen dan andere mensen.

Waarom komen HSP-ers soms verlegen of afstandelijk over?

Iemand die niet begrijpt hoe de sensor van een hooggevoelig mens precies werkt, kan het gedrag dat waarneembaar is geheel anders interpreteren. Het kan uitgelegd worden als:

• Moet eerst de kat uit de boom kijken.
• Is wat terughoudend of verlegen.
• Lijkt wat naar binnen gekeerd.
• Komt in eerste instantie weinig enthousiast over.
• Doet afstandelijk.
• Is niet zo toegankelijk.
• Doet nogal uit de hoogte.

Dat komt doordat hoogsensitieve personen twee belangrijke kenmerken hebben: subtiele zintuiglijke waarneming en diepgaande verwerking. HSP-ers nemen signalen subtieler waar dan veel andere mensen en verwerken die indrukken ook diepgaander. Daardoor is het gedrag aan de buitenkant soms anders dan wat er van binnen gebeurt.

Waarom raken HSP-ers sneller overprikkeld in nieuwe situaties?

HSP-ers kunnen in een nieuwe omgeving, met nieuwe gesprekspartners of in nieuwe situaties indrukken opdoen of signalen krijgen die zij als overweldigend ervaren. Men doet zoveel nieuwe indrukken op en men vangt zoveel nieuwe prikkels op uit de omgeving en van andere mensen dat zij dit als belastend kunnen ervaren.

Lees ook mijn artikel over: overprikkeld zijn.

Waarom voelen HSP-ers vaak spanning voordat er iets gebeurt?

Veel hoogsensitieve personen voelen spanning soms al aan voordat er zichtbaar iets gebeurt. Je merkt dat er 'iets hangt', voelt onrust in een ruimte of hebt het idee dat er spanning aanwezig is terwijl anderen dat nog helemaal niet lijken op te merken.

Dat heeft te maken met de manier waarop HSP-ers waarnemen. Veel hoogsensitieve personen zijn voortdurend bezig met het aftasten van hun omgeving. Je voelt stemmingen aan, merkt subtiele veranderingen op in gedrag, gezichtsuitdrukkingen of energie en bent sterk gericht op signalen uit de omgeving. Daardoor staan veel HSP-ers in nieuwe situaties eerst als het ware 'aan'. De intuïtieve sensor probeert in te schatten of een situatie veilig, prettig of betrouwbaar voelt. Juist daarom kijken veel HSP-ers eerst de kat uit de boom. Niet omdat ze ongeïnteresseerd zijn, maar omdat ze eerst willen aanvoelen hoe de situatie werkelijk is.

Waarom voelen HSP-ers zich soms onbegrepen?

Veel hoogsensitieve personen voelen zich geregeld onbegrepen door anderen. Dat komt omdat de buitenkant niet altijd laat zien wat er van binnen gebeurt. Een HSP-er kan stil zijn terwijl er van binnen juist ontzettend veel wordt waargenomen en verwerkt. Je voelt spanningen aan, denkt na, observeert en probeert de situatie eerst goed in te schatten. Maar voor de buitenwereld kan dat overkomen als afstandelijk, verlegen of weinig enthousiast. Sommige mensen denken daardoor dat een HSP-er ongeïnteresseerd is of zich bewust afsluit voor anderen. Terwijl er vaak juist sprake is van sterk invoelen en aftasten.

Waarom hebben HSP-ers vaak tijd nodig om mensen te vertrouwen?

Veel hoogsensitieve personen geven niet zomaar direct vertrouwen. Vaak willen HSP-ers eerst aanvoelen hoe iemand werkelijk is voordat ze zich openstellen. Dat heeft niet altijd met wantrouwen te maken, maar eerder met gevoeligheid voor sfeer, intenties en onderhuidse signalen. Veel HSP-ers voelen snel aan wanneer iets niet klopt of wanneer iemand niet helemaal oprecht overkomt.

Juist daarom hebben hoogsensitieve personen soms meer tijd nodig om zich veilig te voelen bij nieuwe mensen of in nieuwe situaties. Wanneer de intuïtieve sensor op groen staat, kunnen HSP-ers juist heel open, warm en betrokken zijn. Maar voordat dat vertrouwen ontstaat, willen veel hoogsensitieve personen eerst observeren, invoelen en aftasten.

Veelgestelde vragen - FAQ

Veel hoogsensitieve personen herkennen dat zij situaties, mensen en spanningen anders waarnemen dan anderen. Hieronder geef ik antwoord op een aantal veelgestelde vragen.

Observeren HSP-ers meer dan andere mensen?

Veel HSP-ers observeren niet alleen met hun ogen, maar ook sterk via intuïtie en invoelen. Daarom spreek ik in dit artikel ook over 'observoelen'.

Waarom kijken HSP-ers eerst de kat uit de boom?

Veel hoogsensitieve personen willen eerst aanvoelen hoe een situatie of iemand werkelijk is voordat zij zich volledig openstellen.

Zijn HSP-ers verlegen?

Soms wel, maar dat hoeft zeker niet altijd zo te zijn. Terughoudend gedrag heeft bij HSP-ers vaak meer te maken met observeren, invoelen en aftasten.

Waarom voelen HSP-ers spanning zo snel aan?

Veel hoogsensitieve personen nemen subtiele signalen waar die anderen minder snel opmerken. Daardoor voelen zij sfeer, spanningen en onderhuidse dynamiek vaak eerder aan.