Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Schuldgevoel aanpraten: leer het herkennen!

Iemand een schuldgevoel aanpraten is een voorbeeld van manipulatieve communicatie. Het is indirect en eigenlijk heel gemeen, en toch is het iets wat je:

  • Direct zou moeten herkennen wanneer een ander dat bij jou doet.
  • Bij jezelf zou moeten herkennen wanneer jij het doet (immers niets menselijks is ons vreemd).

Schuldgevoel

Ik schreef al een artikel over 'wat is schuldgevoel?'. Die herhaal ik nu niet. Maar kort gezegd: wanneer je iemand een schuldgevoel aanpraat, probeer je bij de persoon het gevoel op te wekken dat hij/zij tekortschiet, niet voldoet, niet goed genoeg is, oneerlijk is, niet voldoet aan de morele verwachtingen of niet voldoet aan de geldende normen.

Schuldgevoel aanpraten

Gevoelens

Dit artikel schreef ik in de serie over: schuldgevoel. Wat voel jij en welke gevoelens heb je?

Schuldgevoel

Persoonlijk ontwikkeltraject

Wil je aan de slag met jouw leerdoelen? Volg een persoonlijk ontwikkeltraject. Meer informatie? Bel ons!

Persoonlijk ontwikkeltraject

Hoe gaat het in zijn werk?

Er zijn tal van manieren om een schuldgevoel op te wekken bij de ander. Ik noem er een aantal.

Slachtofferrol

Je kunt communiceren vanuit de slachtofferrol, zoals: 'Ik stond altijd voor je klaar, maar jij liet je niet horen of zien.' Of: 'Ik doe mijn stinkende best, zelfs als anderen dat niet zien, misschien verwacht ik te veel van mensen.'

Inspanningsvergelijking

Je gaat inspanningen vergelijken, bijvoorbeeld door te zeggen: "Ik dacht dat onze vriendschap betekende dat we elkaar altijd zouden steunen. Ik heb altijd alles voor je gedaan, maar ik voel me nu een beetje teleurgesteld."

Teleurstellingstoon

Je gaat in de mineur van de teleurstelling. Je stem klinkt benepen en bedompt en je zegt: "Het is gewoon jammer dat ik altijd mijn best doe om anderen gelukkig te maken, maar het lijkt erop dat mijn inspanningen niet worden gewaardeerd."

Verwijten

Je gaat in de verwijtende stand: “Altijd stond ik voor je klaar. Maar nu ik in deze situatie zit, ben je in geen velden of wegen te bekennen”.

Underdog

Speel de underdog: "Het spijt me echt als ik je tot last ben geweest. Ik probeer altijd het juiste te doen, maar blijkbaar is dat niet genoeg." Underdog spelen doe je ook door jezelf de schuld te geven. Bijvoorbeeld: ‘Misschien ben ik niet goed genoeg om aan jouw verwachtingen te voldoen, want ik schiet werkelijk altijd tekort’.

Zielig doen

Zielig doen is ook een manier om iemand een schuldgevoel aan te praten. Bijvoorbeeld: ‘Jij kent mijn geschiedenis. Van jou had ik verwacht dat ik op jou kon rekenen’.

Je gevoelens bij de ander neerleggen

Een manier om schuldgevoel aan te praten is om jouw gevoel bij de ander neer te leggen. Bijvoorbeeld: ‘Door jouw manier van communiceren heb ik me echt ontheemd en verward gevoeld’.

Insinueren

Insinueren is een vorm van inboezeming. Niet van ontboezeming. Insinuaties kunnen diep indalen. Voorbeeldjes:

  • ‘Ik zie dat jij al bezig bent met het voorbereiden van een andere strategie en dat mijn idee daar niet in past’. Dit kan als een poging worden gezien om de ontvanger defensief te maken en zichzelf te rechtvaardigen.
  • “Wat je nu zegt, vertelt alles over hoe jij in elkaar zit”.

Dreiging

Dreigen is ook een vorm van schuldgevoel aanpraten. “Als het zo doorgaat, zoals het nu is, dan denk ik dat we een keer een punt achter onze relatie zetten”.

Hoe weersta je manipulatieve schuldgevoelens: praktische strategieën

Wanneer iemand jou een schuldgevoel wil aanpraten: hoe pareer je dat? Iemand een schuldgevoel aanpraten is iets wat niemand vreemd is, denk ik. Maar de vraag is: hoe pareer je dat? Dat is nog niet zo heel eenvoudige vraag, vind ik. Mijn antwoord begint 'tussen de oren'. Je weet wel dat mensen zeggen: ‘o ja dat zit tussen de oren’. Nou, dat is met schuldgevoel ook zo. En tussen de oren zit voor mij ook het verschil tussen verantwoordelijkheid en schuld. Voor onze relatie zijn we beide verantwoordelijk. Voor mijn verwachtingen ben ik in eerste instantie zelf verantwoordelijk, maar als het uitgesproken wederzijdse verwachtingen zijn, dan zijn we ook daar zelf verantwoordelijk voor.

Schuld gaat over: tekortschieten. Het is niet goed genoeg. In de min staan! Wanneer iemand jou een schuldgevoel wil aanpraten, suggereert iemand dat jij niet voldoet en dus tekortschiet. Praten vanuit verantwoordelijkheid is: woorden vinden, antwoorden vinden, aanspreken en bespreken van verwachtingen, maar eventueel ook van teleurstellingen en pijn. Voel je het verschil?

Schuldgevoelens aanpraten

Tips

Daarna kom ik met tips:

  • De eerste is: verleg de focus naar de feiten. Voorbeeld: Als iemand zegt: "Ik stond altijd voor je klaar, maar jij liet je niet horen of zien." Hoe reageer je daarop? Ik denk dat je moet vragen om concrete voorbeelden en feiten. Zeg bijvoorbeeld: "Kun je specifieker zijn over de situaties waarin ik je niet steunde? Ik wil begrijpen waar je het over hebt."
  • De tweede: laat gevoelens van teleurstelling niet bij jou over de schutting gooien. Voorbeeld: "Ik dacht dat onze vriendschap betekende dat we elkaar altijd zouden steunen. Ik heb altijd alles voor je gedaan, maar ik voel me nu een beetje teleurgesteld." Hoe reageer je? Wijs op de gezamenlijke verantwoordelijkheid. Zeg bijvoorbeeld: "We hebben allebei in de vriendschap geïnvesteerd. Laten we samen kijken naar manieren om het te verbeteren."
  • De derde: laat verwachtingen van de ander niet jouw verplichting worden. Voorbeeld: “Jij kent mijn geschiedenis. Van jou had ik verwacht dat ik op jou kon rekenen.” Benadruk open communicatie en spreek verwachtingen uit. Zeg bijvoorbeeld: "Laten we praten over hoe we elkaar kunnen ondersteunen, zodat we beiden weten wat we kunnen verwachten."
  • De vierde: vraag verduidelijking. Voorbeeld: “Ik zie dat jij al bezig bent met het voorbereiden van een andere strategie en dat mijn idee daar niet in past.” Vraag direct om opheldering. Zeg bijvoorbeeld: "Kun je specifieker zijn over wat je bedoelt? Laten we het helder bespreken."
  • De vijfde: laat je niet bedreigen. Voorbeeld: "Als het zo doorgaat, zoals het nu is, dan denk ik dat we een keer een punt achter onze relatie zetten." Concentreer je op het oplossen van problemen. Zeg bijvoorbeeld: "Laten we kijken naar manieren om onze relatie te verbeteren, in plaats van te dreigen. Wat kunnen we samen doen?"

Persoonlijk ontwikkeltraject

Wil je aan de slag met jouw leerdoelen? Volg een persoonlijk ontwikkeltraject. Meer informatie? Bel ons!

Persoonlijk ontwikkeltraject

Gevoelens

Dit artikel schreef ik in de serie over: voelen en gevoelens. Wat voel jij en welke gevoelens heb je?

Voelen en gevoelens

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Bestel dit e-book (PDF) via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden.

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Nieuwste e-book!

Het nieuwste e-book gaat over burn-out, een error in je lijf en crisis in je hoofd! Mis dit e-book niet!

Burnout- cover

Meer informatie over het e-book

Webinar over burn-out op vrijdag 12 april aanstaande!

Webinar burn-out

Meer informatie

Nieuw: online training autonomie en persoonllijk leiderschap!

Online training autonomie

De online training Autonomie en Persoonlijk Leiderschap is een waardevolle reis naar persoonlijke groei. De 8 modules bieden diepgaande inzichten en praktische tools. Het werkboek, met 22 opdrachten, bevordert zelfreflectie en bevraagt je behoeften, gevoelens, en keuzes. Jan Stevens, de trainer, presenteert de video's, waarin hij de essentie van autonomie en leiderschap belicht. Het e-book en de video's bieden een holistische benadering, van zelfreflectie tot effectieve communicatie. Deze training, inclusief praktische informatie en de mogelijkheid tot downloaden van het werkboek en e-book, is een must voor wie streeft naar persoonlijke ontwikkeling. Een investering in jezelf die de moeite waard is.

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.