Invloedvaardigheden ontwikkelen
Invloedvaardigheden zijn te ontwikkelen als mogelijk instrument om jouw invloed te vergroten. Wanneer het gaat over invloedvaardigheid denk ik in eerste instantie aan het gebruik van trekenergie en duwenergie. Het zijn manieren waarop je richting geeft, jouw standpunt onderbouwt, de ander betrekt of iemand inspireert. Binnen overtuigingskracht ontwikkelen gaat het niet om één vaste aanpak, maar om bewust kiezen wat een situatie nodig heeft.
Wat is duwenergie?
Wanneer je duwenergie gebruikt, vertel je wat je wilt of wat je ervan vindt. Duwenergie is daadkrachtig en direct. Duwenergie is vooral nuttig wanneer je precies weet wat je wilt of wanneer je jouw mening goed kunt beargumenteren. Duwenergie is niet automatisch dominant. Gezonde duwenergie betekent dat je duidelijk bent over jouw mening, grens, voorstel of besluit. Ik noem een tweetal stijlen:
- Overreden op basis van rationele argumenten. Voorwaarde is dat jij jouw argumenten baseert op feiten, gegevens en cijfers.
- Sturen of stellen: duidelijk maken wat je wilt.

Welke voorbeelden zijn er van duwenergie?
Ik noem een aantal voorbeelden van duwenergie.
Stellen
- Ik vind dat we meer tijd moeten nemen om het project tot een goed einde te brengen.
Argumenteren
- Ik moet volgende week de nieuwe tekst voor de brochure aanleveren, daarom is het belangrijk dat jij de concepten voor aanstaande vrijdag aanlevert.
- Ik vind het een goed idee om meer gebruik van uitzendkrachten te maken, dat is wellicht iets duurder maar de risico’s zijn kleiner.
Bij argumenteren en onderbouwen maak je duidelijk waarom jouw standpunt of voorstel volgens jou logisch, noodzakelijk of wenselijk is.
Een voorstel of suggestie doen
- Een optie is wellicht om een extra medewerker in dienst te nemen.
- Ik stel voor om de vergadering tot 14.00 uur te schorsen.
Normen stellen en autoriteit gebruiken
- Dit is de derde maal dat we een gesprek hebben over het feit dat je te laat komt. Mocht het nu weer voorkomen, dan neem ik verdergaande maatregelen.
- Ik ben hier eindverantwoordelijk en daarom heb ik de beslissing genomen om het investeringsvoorstel af te wijzen.
Wat is trekenergie?
Wanneer je trekenergie gebruikt, vraag je de ander wat hij of zij ervan vindt. Het gebruik van trekenergie levert doorgaans commitment en overeenstemming op bij de ander. Je betrekt de ander erbij, je zou het betrekenergie kunnen noemen. Trekenergie is vooral belangrijk wanneer de relatie met de ander opgebouwd moet worden en je de betrokkenheid van de ander nodig hebt. Trekenergie richt zich op nieuwsgierigheid, draagvlak en gezamenlijke beweging. Ik noem een tweetal stijlen:
- Overbruggen op basis van gelijkwaardigheid en aandacht geven. Betrekken en doorvragen horen hierbij, bijvoorbeeld naar de mening of gevoelens van anderen.
- Inspireren door punten van overeenstemming te vinden, mogelijkheden aan te reiken of een visie te delen.

Welke voorbeelden zijn er van trekenergie?
Ik noem een aantal voorbeelden van trekenergie.
Vragen stellen
- Hoe kunnen wij het project tot een goed einde brengen?
- Waar zitten volgens jou de knelpunten in de organisatie?
Betrekken
- Volgende week moet de tekst voor de brochure aangeleverd worden: zie jij mogelijkheden om me daarbij te ondersteunen?
Inspireren en aansporen
- Ik laat een aantal scenario’s zien hoe de organisatie er over drie jaar zou kunnen uitzien en wat jouw rol zou kunnen zijn binnen het geheel.
- Ik denk dat het voor jouw ontwikkeling heel goed is wanneer je het Praktijkdiploma Loonadministratie haalt.
Hoe combineer je duwenergie en trekenergie?
Effectief beïnvloeden vraagt vaak om beide vormen. Je kunt eerst luisteren en onderzoeken en daarna richting geven. Je kunt ook eerst duidelijk stellen wat nodig is en vervolgens ruimte geven voor reactie, vragen en aanvulling. Alleen duwen vergroot de kans op weerstand. Alleen trekken kan leiden tot vaagheid, eindeloos overleg of besluiteloosheid.
- Luister eerst en onderzoek wat er bij de ander speelt.
- Geef daarna richting wanneer een besluit of standpunt nodig is.
- Stel eerst een duidelijke grens wanneer de situatie daarom vraagt.
- Geef vervolgens ruimte voor reactie, uitleg en aanvulling.
Wanneer gebruik je duwenergie of trekenergie?
Gebruik duwenergie wanneer duidelijkheid, urgentie, begrenzing of besluitvorming nodig is. Trekenergie past wanneer je draagvlak wilt opbouwen, samenwerking nodig hebt, weerstand wilt onderzoeken of samen tot een oplossing wilt komen. Vaak heb je beide nodig: duidelijkheid zonder betrokkenheid roept weerstand op, terwijl betrokkenheid zonder richting weinig beweging oplevert.
- Gebruik duwenergie bij besluiten, grenzen, urgentie en heldere standpunten.
- Gebruik trekenergie bij draagvlak, samenwerking, weerstand en gezamenlijke oplossingen.
- Combineer beide wanneer zowel duidelijkheid als betrokkenheid nodig is.
Wat zijn de valkuilen?
Iedere vorm heeft een kracht en een valkuil. Te veel duwenergie kan dwingend, overheersend of afstandelijk overkomen. Te veel trekenergie kan onzeker, vrijblijvend of besluiteloos worden.
- Te veel duwen leidt tot weerstand of overrulen.
- Te veel trekken leidt tot vaagheid of besluiteloosheid.
- Alleen argumenteren mist soms gevoel en relatie.
- Alleen betrekken kan richting en duidelijkheid missen.
- Te lang dezelfde aanpak gebruiken werkt averechts wanneer de ander niet meer aansluit.
Hoe ontwikkel je jouw invloedvaardigheden?
Jouw invloed kun je vergroten door jouw invloedvaardigheden te ontwikkelen. Er is echter meer dan vaardigheid. Invloed vergroten heeft ook te maken met het herkennen van jouw voorkeursstijl, het waarnemen van het effect op de ander en op tijd kunnen schakelen.
- Herken jouw voorkeursstijl.
- Kies bewust voor duwenergie of trekenergie.
- Observeer het effect van jouw aanpak.
- Schakel wanneer weerstand, vaagheid of stilstand ontstaat.
- Vraag feedback op de manier waarop jij overkomt.
- Oefen met concrete situaties uit jouw praktijk.
Invloedvaardigheden vergroten kan een leerdoel zijn binnen communicatie, gesprekstechnieken, salestraining, adviesvaardigheden en leiderschap. Het doel is niet dat je een kunstje opvoert, maar dat je meer keuzemogelijkheden krijgt in jouw communicatie.
Webinar impact en overtuigingskracht
Invloed vraagt dat je kunt schakelen tussen duidelijkheid en betrokkenheid. In dit webinar ontdek je hoe je jouw boodschap krachtig neerzet, draagvlak opbouwt en anderen meeneemt zonder te forceren.
Webinar laat je nooit manipuleren
Duwenergie kan doorslaan naar druk, overreden of overrulen. In dit webinar leer je manipulatieve beïnvloeding herkennen en jouw grenzen en keuzevrijheid bewaken.
E-book authentiek communiceren
Authentiek communiceren betekent dat je duidelijk kunt zijn én de ander serieus neemt. In dit e-book werk je aan een natuurlijke manier van beïnvloeden die past bij wie jij bent.
Veelgestelde vragen over invloedvaardigheden
Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over duwenergie, trekenergie en het ontwikkelen van invloed.
Wat zijn invloedvaardigheden?
Invloedvaardigheden zijn manieren waarop je richting geeft, argumenteert, vragen stelt, mensen betrekt en inspireert om beweging te creëren.
Wat is duwenergie?
Duwenergie betekent dat je duidelijk vertelt wat je vindt, wilt, voorstelt of besluit. Je gebruikt bijvoorbeeld argumenten, normen, grenzen of een duidelijke richting.
Wat is trekenergie?
Trekenergie betekent dat je de ander betrekt, vragen stelt, luistert, overeenkomsten zoekt en mogelijkheden of een visie deelt.
Kun je duwenergie en trekenergie combineren?
Ja. Vaak werkt het juist goed om eerst te luisteren en daarna richting te geven, of eerst een duidelijke grens te stellen en vervolgens ruimte te bieden voor reactie.
Wat gebeurt er als je te veel duwt of trekt?
Te veel duwen kan leiden tot weerstand en overrulen. Te veel trekken kan leiden tot vaagheid, eindeloos overleg en besluiteloosheid.
Wil je jouw invloedvaardigheden ontwikkelen?
Misschien ben je van nature duidelijk en daadkrachtig, maar merk je dat anderen zich onvoldoende betrokken voelen. Of je luistert, stemt af en vraagt door, maar vindt het lastig om een standpunt in te nemen of een besluit te forceren wanneer dat nodig is.
Bij De Steven kun je werken aan invloed door duidelijkheid en betrokkenheid te combineren. Je leert bewust kiezen tussen duwenergie en trekenergie, weerstand herkennen, jouw aanpak aanpassen en invloed uitoefenen zonder te overreden of besluiteloos te worden.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 15-11-2016.
Update: 1 augustus 2026.


