home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / afspraak is afspraak

Afspraak is afspraak: past dat bij jou?

Afspraak is afspraak: past dat bij jou? Dat betekent dat men op jou aankan. Blijkbaar ben je iemand die betrouwbaar en integer is. In principe kom je gemaakte afspraken altijd na. Wanneer het niet lukt om afspraken na te komen, trek je aan de bel en leg je uit dat er nieuwe afspraken moeten komen. Je legt uit waarom dat zo is. Er kunnen immers situaties zijn waardoor overmacht ontstaat. Afspraak is afspraak staat bij De Steven tussen de persoonlijke kernkwaliteiten, maar je kunt het ook zien als een kernwaarde. In dit artikel ga ik in op afspraak is afspraak als kwaliteit en kernwaarde, maar benoem ik ook de normen, valkuilen, uitdagingen en allergieën die daarbij horen.

Waarom afspraak is afspraak een gouden kernwaarde is

Voor mij is afspraak is afspraak een gouden kernwaarde. Het zegt namelijk veel meer dan alleen dat je netjes doet wat je hebt beloofd. Het gaat over betrouwbaarheid en degelijkheid. Mensen weten wat ze aan je hebben en ze weten dat ze op je kunnen rekenen.

Dat geeft houvast in de omgang met elkaar. Wanneer jij zegt dat je iets doet, hoeft de ander zich niet voortdurend af te vragen of het ook werkelijk gebeurt. En wanneer het door omstandigheden niet lukt, laat je dat weten en maak je een nieuwe afspraak. Juist daarin zit voor mij ook betrouwbaarheid. Afspraak is afspraak betekent niet dat er nooit iets mag veranderen. Het betekent wel dat je zorgvuldig omgaat met wat je met een ander hebt afgesproken.

Kernwaarde of norm

Afspraak is afspraak kan zowel een norm zijn als een kernwaarde. Een persoonlijke norm vertelt je wat je van jezelf ‘moet’ of wat je van jezelf ‘niet mag’. Afspraak is afspraak wordt dan iets van:

• ‘Je moet altijd je afspraken nakomen.’
• ‘Je kunt het niet maken om op een afspraak terug te komen.’
• ‘Beloofd is beloofd.’

Wanneer het tot jouw norm behoort, vind je het ook logisch dat het zo zal gebeuren en kun je je niet voorstellen dat mensen zich niet aan gemaakte afspraken houden. Afspraak is afspraak kan ook een van jouw persoonlijke waarden zijn. Dat betekent dat je het heel belangrijk vindt dat afspraken worden nagekomen. Afspraak is afspraak kan eveneens een kernwaarde van jouw organisatie of bedrijf zijn.

Van kernwaarde naar norm: wat betekent dat voor jouw gedrag?

Een kernwaarde blijft niet alleen iets wat je belangrijk vindt. Er horen ook normen bij over hoe je met jezelf en met elkaar omgaat. Wanneer afspraak is afspraak voor jou een belangrijke waarde is, heeft dat dus gevolgen voor jouw gedrag. Je vindt dat je zorgvuldig afspraken moet maken, dat je ze moet nakomen en dat je iets moet laten horen wanneer je merkt dat een afspraak niet haalbaar is.

Je verwacht dat vaak ook van anderen. Daar zit meteen de kracht en het aandachtspunt. Wat voor jou vanzelfsprekend is, hoeft voor een ander niet dezelfde betekenis te hebben. Jij kunt denken: we hebben het toch afgesproken? Terwijl de ander misschien een veel vrijblijvender beeld had van wat er is gezegd. Daarom begint afspraak is afspraak niet alleen bij nakomen, maar ook bij duidelijk en gezamenlijk afspreken.

Kenmerk van afspraken

Het kenmerk van afspraken is dat je ze samen maakt. Afspraken die je niet samen maakt, zijn geen afspraken. Dat zijn eenzijdig opgelegde voorschriften, regels of procedures. Een afspraak samen maken betekent dat er twee partijen of twee personen zijn die ook instemmen met de afspraak. Ze hebben gelegenheid gehad om hun mening te geven of om hun zienswijze in te brengen. Ze kregen gelegenheid voor inspraak. Maar uiteindelijk stemden ze ermee in.

Afspreken en duidelijkheid

Vaak zijn afspraken niet duidelijk. Bij heel concrete afspraken is het niet zo moeilijk. Een euro is een euro en 15.00 uur is geen 16.00 uur. Er zijn ook andere voorbeelden. In een team worden weleens zaken afgesproken in de trant van: ‘We gaan ervoor en we doen ons best.’ Echter, dat zijn geen afspraken maar intenties. Je zou nog moeten afspreken wat dat precies betekent. Hoe gaan we er dan voor? Wat gaan we doen? Het is belangrijk om vrijblijvendheid, open eindjes en onduidelijkheid te vermijden. Bij onduidelijke en halve afspraken heb je een grote kans op onuitgevoerde afspraken.

Nakomen van afspraken

Het lijkt een beetje onzinnig wanneer ik begin over afspraken die ook nagekomen moeten worden. Want ja... dat is toch logisch of niet? Waarom maken we anders zulke afspraken? Goeie vraag trouwens. Waarom maken mensen afspraken die ze toch niet nakomen? Natuurlijk kan het zo zijn dat afspraken niet nagekomen worden omdat men even aan de nieuwe situatie moet wennen. Dat is niet heel erg toch? Gun jezelf ook even de tijd en gun anderen ook maar een beetje tijd. Maar meestal worden afspraken niet nagekomen omdat er geen commitment is. Zelfs al knikken mensen ja, dan kunnen ze nog nee bedoelen.

Wat betekent afspraak is afspraak voor vertrouwen?

Vertrouwen groeit wanneer woorden en gedrag bij elkaar passen. Wanneer jij afspraken maakt en anderen ervaren steeds opnieuw dat jij die afspraken ook nakomt, weten ze wat ze aan je hebben. Dat is precies waarom afspraak is afspraak zo nauw verbonden is met betrouwbaarheid en degelijkheid.

Maar vertrouwen vraagt ook iets wanneer een afspraak niet haalbaar blijkt. Dan is verdwijnen, zwijgen of hopen dat de ander het vergeet niet erg betrouwbaar. Aan de bel trekken, uitleggen wat er aan de hand is en samen een nieuwe afspraak maken, past veel beter bij afspraak is afspraak. Ook dan laat je zien: je kunt op mij aan.

Valkuil: sla nu niet door!

Afspraak is afspraak heeft ook een valkuil. Wist je dat? Het kan je zelfs finaal opbreken. Maar er zijn meerdere zaken in dit kader die van belang zijn. Ik noem er een aantal:

• De valkuil van afspraak is afspraak is dat je rigide en star wordt wanneer je erin doorslaat. Je wordt dan te krampachtig, te strikt, te principieel en iedere vorm van flexibiliteit gaat de deur uit. Anderen kunnen dat zelfs pietluttig vinden.
• Afspraak is afspraak kan je stress geven. Zeker wanneer het afspraken zijn waar je je aan wilt, of van jezelf aan moet, houden maar waar je je door omstandigheden niet aan kunt houden. Wanneer je bepaalde afspraken niet kunt waarmaken, kan dat schuldgevoelens of gevoelens van onmacht geven. Wie doorslaat in afspraak is afspraak kan te ver gaan om alles in het werk te stellen om toch die afspraken maar na te komen. Het kan ver over jouw grenzen gaan! Maar qua energieniveau kan het je ook flink leegzuigen.

Irritatie

Ben je iemand van afspraak is afspraak? Dan is dit jouw irritatie:

• Mensen waar je niet op aan kunt en die zich niet aan afspraken houden.
• Mensen die te pas en te onpas bepaalde afspraken proberen te omzeilen.
• Wanneer er onduidelijke of minder concrete afspraken worden gemaakt met tal van open eindjes.

Welke ontwikkeldoelen passen bij afspraak is afspraak?

De kunst is om betrouwbaar en degelijk te blijven zonder dat afspraak is afspraak verandert in een keurslijf. Deze ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:

• Duidelijke afspraken leren maken, zodat voor alle betrokkenen helder is wat er precies is afgesproken en vrijblijvendheid wordt voorkomen.
• Meer leren relativeren, zodat je de zaken in de juiste proporties blijft zien wanneer omstandigheden anders lopen dan je gedacht, verwacht of gewild hebt.
• Flexibel leren omgaan met veranderingen, zodat je afspraken serieus blijft nemen zonder krampachtig vast te houden aan iets wat door de situatie niet meer haalbaar is.

Vragen over afspraak is afspraak

Soms ontstaan rond afspraken nog vragen die net iets verder gaan dan de kwaliteit, kernwaarde en valkuilen die hierboven zijn beschreven. Hieronder ga ik in op vijf van die situaties.

Moet een afspraak altijd schriftelijk worden vastgelegd?

Nee, dat volgt niet uit wat ik onder een afspraak versta. Het belangrijkste is dat beide partijen weten wat ze afspreken en ermee hebben ingestemd. Schriftelijk vastleggen kan natuurlijk helpen wanneer een afspraak ingewikkeld is of wanneer je later precies wilt kunnen terugvinden wat er is afgesproken.

Wat als twee afspraken met elkaar in conflict komen?

Dan zul je opnieuw moeten kijken wat haalbaar is. Afspraak is afspraak betekent niet dat je het onmogelijke moet presteren. Het betekent wel dat je verantwoordelijkheid neemt. Wacht dus niet totdat één van beide afspraken vanzelf misloopt, maar bespreek tijdig wat er aan de hand is en maak waar nodig een nieuwe afspraak.

Is een afspraak zonder tijdstip of deadline wel compleet?

Dat kan twijfelachtig worden. Wanneer niet duidelijk is wanneer iets moet gebeuren, kunnen twee mensen heel verschillende verwachtingen hebben. De een denkt misschien aan morgen en de ander aan volgende maand. Hoe concreter de afspraak, hoe kleiner de kans dat achteraf discussie ontstaat over wat er eigenlijk bedoeld werd.

Kun je een afspraak namens iemand anders maken?

Alleen wanneer je daar ook werkelijk bevoegdheid of toestemming voor hebt. Een afspraak veronderstelt immers dat de betrokken partijen instemmen. Je kunt moeilijk van iemand verwachten dat die zich gebonden voelt aan iets waar hij of zij nooit mee heeft ingestemd.

Wanneer weet je dat een afspraak opnieuw besproken moet worden?

Dat moment is er zodra je redelijkerwijs kunt voorzien dat de afspraak niet meer haalbaar is of dat de omstandigheden wezenlijk zijn veranderd. Juist iemand voor wie afspraak is afspraak belangrijk is, hoeft dan niet te wachten tot het misgaat. Tijdig bespreken wat er verandert, hoort ook bij zorgvuldig omgaan met afspraken.