Luchtfietserij of gebakken lucht: is het alleen bla bla?
Luchtfietsen, gebakken lucht of luchtkastelen bouwen. Het zijn woorden waar iets mee geduid wordt. Het duidt op bla bla verhalen. Of neem die uitdrukking: 'ze verkopen daar gebakken lucht'. Nou, je voelt al: 'dat is niet zo best'. Luchtfietserij kan een valkuil zijn wanneer idealistisch zijn doorschiet, maar het kan ook gedrag zijn waar jij je mateloos aan ergert. In dit artikel probeer ik te duiden wat gebakken lucht is.
Wat betekent luchtfietserij of gebakken lucht?
Met luchtfietserij wordt vaak bedoeld:
- Kletspraat, gezwets of hol gepraat.
- Geleuter en gezwam in de ruimte of zweverigheid zonder dat een en ander geconcretiseerd wordt.
- Gesprekken zonder zeggingskracht en inhoud.
- Gebakken lucht waarbij zaken mooier worden voorgesteld dan ze zijn.
- Plannen die irreëel zijn.
- Onrealistische ideeën.
- Dikdoenerij.
- Een te rooskleurige voorstelling van zaken.
Er worden dus woorden gebruikt, plannen gemaakt of ideeën gelanceerd, maar wanneer je er goed naar kijkt ontbreekt de inhoud, de haalbaarheid of de concrete vertaling. Het klinkt misschien prachtig, maar de vraag is wat er werkelijk van overblijft wanneer je alle mooie woorden eraf haalt.

Wat is het verschil tussen idealistisch en luchtfietserij?
Idealistisch zijn is iets anders dan luchtfietsen. Een idealist heeft een beeld van hoe iets beter, mooier of anders kan. Daar kan visie, bezieling en overtuiging in zitten. Je hoeft niet alleen te kijken naar wat vandaag al mogelijk is. Juist idealisten kunnen mogelijkheden zien waar anderen nog helemaal niet aan denken.
De valkuil ontstaat wanneer het ideaal steeds verder losraakt van de werkelijkheid. Dan worden ideeën niet meer getoetst aan wat uitvoerbaar is, plannen krijgen geen concrete vorm en bezwaren worden gemakkelijk terzijde geschoven omdat ze niet passen bij het mooie plaatje.
Dan komt zweverig gedrag in beeld. Niet omdat ieder ideaal zweverig is, maar omdat een ideaal zonder grond onder de voeten uiteindelijk een luchtkasteel kan worden. Je ziet iets moois voor je, maar niemand weet meer hoe je er moet komen.
Wanneer is luchtfietserij jouw valkuil of juist jouw irritatie?
Luchtfietserij kan zowel een valkuil zijn als een irritatie. Dat heeft alles te maken met wie jij bent.
Wanneer is luchtfietserij jouw valkuil?
Het is voor jou een valkuil wanneer je beschikt over kwaliteiten als idealisme en optimisme. De valkuil is dan de doorgeslagen variant. Zeg maar: te optimistisch of te idealistisch. Anderen duiden het ook wel als zweverig.
Misschien zie je mogelijkheden die anderen nog niet zien. Dat is mooi. Misschien kun je mensen enthousiasmeren met een toekomstbeeld. Ook mooi. Maar wanneer jouw plannen vooral blijven bestaan uit mooie gedachten zonder uitvoerbaarheid, concreet plan of realistische inschatting, dan wordt jouw kracht gebakken lucht.
Wanneer is luchtfietserij jouw allergie?
Het is voor jou een allergie wanneer je beschikt over kwaliteiten als nuchterheid, no-nonsense of realistisch zijn. Mensen die gebakken lucht verkopen passen dan zeker niet bij jou. Althans niet wanneer ze in hun valkuil zitten.
Wat irriteert je dan?
- Dat mensen praten over zaken die niet te realiseren zijn.
- Dat mensen oneindig blijven beschouwen en redeneren zonder dat er concrete zaken worden afgesproken en zonder dat er stappen worden gezet.
- Dat mensen zich belangrijker voordoen dan ze zijn.
- Dat mensen gewichtig en dik doen over bepaalde zaken terwijl je wel beter weet.
- Dat mensen zich groter voordoen dan ze zijn.
Voor jou kan zo'n gesprek al snel voelen als tijdverspilling. Je wilt weten: wat gaan we nu werkelijk doen? Wat is haalbaar? Wie doet wat? Wanneer gebeurt het? En als daar geen antwoord op komt, haak je af.
Waarom blijft gebakken lucht uiteindelijk zonder inhoud?
Omdat woorden op zichzelf nog niets realiseren. Je kunt een prachtig verhaal vertellen, een groot toekomstbeeld schetsen en indrukwekkende plannen presenteren, maar uiteindelijk moet er iets onder zitten. Een idee moet ergens landen. Een plan moet uitgevoerd kunnen worden. Een verhaal moet zeggingskracht hebben.
Gebakken lucht ontstaat wanneer de verpakking groter wordt dan de inhoud. Er wordt gewicht aan iets gegeven wat dat gewicht niet heeft. Er wordt gedaan alsof iets al stevig staat terwijl het misschien nog nauwelijks meer is dan een gedachte. Dat is ook waarom dikdoenerij zo goed bij luchtfietserij past. Het klinkt groter dan het werkelijk is.
En natuurlijk hoeft niet ieder idee onmiddellijk tot drie cijfers achter de komma uitgewerkt te zijn. Nieuwe ideeën beginnen vaak vaag. Maar ergens moet het moment komen waarop je antwoord geeft op eenvoudige vragen: wat bedoel je precies, wat is er nodig en hoe zou dit werkelijkheid kunnen worden? Komt dat moment nooit, dan blijf je in de lucht fietsen.
Welk leerdoel hoort bij luchtfietserij?
Jouw leerdoel kan verschillend zijn:
- Is luchtfietserij voor jou een valkuil? Dan is het leerdoel realisme, nuchterheid en no-nonsense.
- Zit luchtfietserij in jouw allergie? Dan is het leerdoel idealisme en optimisme.
Dat tweede leerdoel is net zo belangrijk. Wanneer jij heel nuchter en realistisch bent, kun je ideeën misschien te snel afschieten omdat ze vandaag nog niet uitvoerbaar lijken. Niet ieder toekomstbeeld is gebakken lucht. Niet ieder groot idee is onzin. Soms moet iets eerst gedacht en verbeeld worden voordat iemand kan bedenken hoe het uitgevoerd kan worden.
Het gaat dus om balans. De idealist heeft realisme nodig om zijn ideeën voeten te geven. De realist heeft soms idealisme nodig om verder te kijken dan wat er vandaag al ligt.
Hoe houd je jouw idealisme zonder de realiteit kwijt te raken?
Door jouw ideeën niet kleiner te maken maar ze wel te toetsen. Droom gerust groot. Denk vooruit. Zie mogelijkheden die anderen nog niet zien. Maar stel daarna de vraag: hoe dan? Wat is nodig om dit werkelijkheid te maken? Wat zijn de voorwaarden? Welke stappen moeten gezet worden?
Daarmee haal je het idealisme niet uit jouw verhaal. Integendeel. Je zorgt ervoor dat jouw ideaal niet blijft zweven maar ergens kan landen. Je maakt van een luchtkasteel een plan waar mensen iets mee kunnen.
En wanneer luchtfietserij juist jouw irritatie is, ligt jouw opdracht aan de andere kant. Schiet niet ieder idee meteen neer omdat het nog niet volledig concreet is. Geef een ander soms de ruimte om eerst te dromen, te verkennen of een toekomstbeeld te schetsen. Daarna mag jij gerust vragen waar de landingsbaan ligt.
Zo houd je ruimte voor idealisme zonder gebakken lucht te verkopen. En je blijft realistisch zonder dat iedere nieuwe gedachte al dood is voordat hij de kans krijgt om vorm te krijgen.
Ontwikkeldoelen bij luchtfietserij
- Ideeën en plannen leren toetsen op haalbaarheid zonder jouw idealisme en optimisme kwijt te raken.
- Grote verhalen leren vertalen naar concrete stappen, afspraken en uitvoerbare plannen.
- Wanneer luchtfietserij jouw irritatie is, meer ruimte leren geven aan idealisme voordat je een idee op realisme beoordeelt.
Eigenschappenanalyse
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, eigenschappen en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je inzicht in jouw sterke kanten en ontdek je ook wat er gebeurt wanneer bijvoorbeeld idealisme of optimisme doorschiet.
E-books
Wil je verder de diepte in? In mijn e-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen lees je meer over jouw sterke kanten, valkuilen en persoonlijke ontwikkeldoelen.
Veelgestelde vragen over luchtfietserij en gebakken lucht
Luchtfietserij kan voor de een een valkuil zijn en voor de ander een sterke irritatie. Het verschil hangt samen met jouw eigen kwaliteiten en met de vraag of je van nature eerder idealistisch of juist nuchter en realistisch bent.
Wat betekent luchtfietserij?
Luchtfietserij betekent dat er veel gesproken, bedacht of voorgesteld wordt zonder voldoende inhoud, haalbaarheid of concretisering. Het kan gaan om onrealistische ideeën, hol gepraat, gezwam of plannen die nergens landen.
Wat betekent gebakken lucht verkopen?
Gebakken lucht verkopen betekent dat iets mooier, groter of belangrijker wordt voorgesteld dan het werkelijk is. De verpakking en het verhaal zijn dan indrukwekkender dan de inhoud.
Is idealistisch zijn hetzelfde als luchtfietsen?
Nee. Idealisme is een kwaliteit. Je kunt een beeld hebben van een betere of andere toekomst en daarmee mensen inspireren. Luchtfietserij ontstaat wanneer het ideaal zo losraakt van de werkelijkheid dat plannen onrealistisch of inhoudsloos worden.
Waarom irriteert luchtfietserij sommige mensen zo sterk?
Omdat nuchtere, realistische mensen vaak snel behoefte hebben aan concrete inhoud, haalbaarheid en actie. Eindeloos praten zonder afspraken, uitvoering of realistische onderbouwing kan hen mateloos irriteren.
Wat is het belangrijkste leerdoel bij luchtfietserij?
Wanneer het jouw valkuil is: meer realisme, nuchterheid en concretisering. Wanneer het jouw allergie is: meer ruimte voor idealisme en optimisme voordat je een idee afwijst omdat het nog niet volledig uitvoerbaar is.
Valkuilen in hoe je denkt, voelt en waarneemt
Luchtfietserij of gebakken lucht hoort bij de valkuilen in hoe je denkt, voelt en waarneemt. Je kunt mogelijkheden zien, vooruitdenken en idealen hebben, maar jouw voorstelling van zaken kan ook zo ver van de werkelijkheid raken dat plannen hun grond verliezen.
Blijf dus vooral dromen, idealen hebben en mogelijkheden zien. Maar verkoop geen gebakken lucht. Een groot idee hoeft niet klein gemaakt te worden, maar het moet uiteindelijk wel ergens kunnen landen. Anders blijft het bla bla, gezwam in de ruimte en een luchtkasteel waar niemand in kan wonen.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 07-04-2017
Update: 14 augustus 2026.


