home / persoonlijke ontwikkeling / conflicthantering / oneens

Laten we er maar over ophouden, daarover worden we het toch niet eens!

Misschien herken jij dat ook wel: dat er thuis vroeger weinig meningsverschil mocht zijn. Als het moeilijk werd zei mijn moeder: ‘Laten we er maar over ophouden, daarover worden we het toch niet eens’. Als we het eens waren, dan was het gesprek mogelijk. Maar zodra er enig vermoeden van meningsverschil bestond, kwam mijn moeder aangerend met de doofpot en daar moest alles in. 

Waarom is openheid juist nodig bij verschil van mening?

Openheid is snel aanwezig wanneer we het eens zijn, wanneer we verbinding ervaren, wanneer we op dezelfde golflengte zitten. Dan voelen we ons geborgen, kunnen we vrijuit spreken. Maar wanneer er verschillende perspectieven en meningen zijn, is openheid nog veel belangrijker. Is er dat niet, dan kiezen we ervoor om geen ruimte te bieden aan de ander, of is er zelfs geen bereidheid om te horen hoe de ander denkt en om te horen wat het perspectief van de ander is. Dat is vooringenomenheid, daar zit een oordeel in en je zit al gauw op de lijn: ‘zoals ik het zie, zo is het!’.
Gevolg is: onveiligheid, eindeloze discussies, conflicten of iemand die zegt: ‘Hier hoef ik niet bij te zijn, geef mijn portie maar aan fikkie’. Dan wordt verschil van mening al snel ervaren als bedreigend of negatief, terwijl dat niet altijd nodig is.

Hoe leer je omgaan met verschillende meningen?

Het accepteren van diverse meningen kan leiden tot een verrijkende dynamiek. Het opent de deur naar nieuwe ideeën, inzichten en creatieve oplossingen voor problemen. Het kan verfrissend zijn om verschillende standpunten te horen en te ontdekken hoe ze elkaar kunnen aanvullen of uitdagen. Het daagt ons uit om kritisch te denken en onze eigen overtuigingen te onderzoeken. Maar het vraagt wel een aantal zaken van iedereen:

• Bereidheid om naar elkaar te luisteren en respect te tonen voor elkaars standpunt.
• Bereidheid om je uit te spreken op een constructieve wijze.
• Bereidheid om samen te werken aan een sfeer van tolerantie.
• Bereidheid om je open te stellen voor de ander en na te denken over de inbreng van de ander.

Moet je dan je eigen standpunten opgeven?

Iemand vroeg me laatst: ‘Moet je dan alles goed vinden?’. En dat is precies de verkeerde vraag. Je mag prima jouw mening en overtuiging hebben, zonder daar ook maar één millimeter van af te dingen. Je kunt daar rustig aan vasthouden.
Maar je openstellen voor de ander betekent niet dat jij toestemming moet geven of de ander wel de juiste mening heeft. Niemand heeft jouw toestemming nodig om anders te denken dan jijzelf. En jij hebt geen toestemming nodig van anderen om te denken zoals jij wilt denken.

Het gaat niet om toestemming! Het gaat om elkaar toestaan om verschillende standpunten te hebben en om samen een omgeving willen creëren waar ieder zich veilig voelt om eigen standpunten te delen. Wat het brengt?

• Ontwikkeling: persoonlijke ontwikkeling.
• De dialoog over verschillende waarden: kan spannend zijn maar is zeker leerzaam.
• Veerkracht, openheid en verdraagzaamheid.
• Bescheidenheid dat wij de waarheid niet in pacht hebben.
• Ruimte om tot weloverwogen keuzes te komen.

Waarom kan verschil van mening juist verbinding geven?

Het proces van het bereiken van consensus kan soms langdurig en uitdagend zijn. Het vergt geduld, begrip en bereidheid. En soms zijn we het oneens! Diversiteit betekent dat dit er ook mag zijn. Er zijn momenten van discussie en debat, maar we hebben geleerd om deze momenten te omarmen als kansen voor groei en begrip. Soms komen we tot het besef dat we het niet eens kunnen worden over bepaalde kwesties, en dat is prima. Het belangrijkste is dat we respectvol en liefdevol met elkaar omgaan, zelfs als we van mening verschillen.

Moeten we het altijd eens zijn?

Als ‘altijd eens zijn’ voortkomt uit moeten, dan is het van buitenaf opgelegd. Dan offer je je individualiteit op, ontstaat er vervreemding en groei je uit elkaar.
Mijn advies: neem voor eens en voor altijd afscheid van de overtuiging dat je het altijd eens moet zijn. Ben je dat met me eens?

Veelgestelde vragen over oneens zijn

Hieronder beantwoord ik een paar vragen die vaak spelen wanneer je het niet met elkaar eens bent en toch met elkaar in gesprek wilt blijven.

Waarom voelt het oneens zijn soms persoonlijk?

Omdat een mening vaak niet alleen een losse gedachte is. Onder een mening kunnen waarden, overtuigingen, ervaringen of behoeften liggen. Als iemand het daar niet mee eens is, kan dat voelen alsof jijzelf wordt afgewezen.

Wat kun je doen als iemand verschil van mening uit de weg gaat?

Begin klein. Benoem niet meteen het hele probleem, maar vertel wat je merkt. Bijvoorbeeld dat het gesprek stopt zodra er verschil ontstaat. Soms helpt het om eerst veiligheid te maken voordat je de inhoud opnieuw bespreekt.

Hoe blijf je rustig als jouw standpunt wordt afgewezen?

Probeer onderscheid te maken tussen jouw standpunt en wie jij bent. De ander mag anders kijken, zonder dat jij jezelf hoeft te verdedigen. Dat vraagt oefening, zeker wanneer het onderwerp je raakt.

Wanneer wordt oneens zijn een conflict?

Oneens zijn wordt sneller een conflict wanneer er geen ruimte meer is voor verschil, wanneer iemand zijn gelijk wil afdwingen of wanneer het gesprek onveilig wordt. Dan gaat het niet alleen meer over de inhoud, maar ook over erkenning, invloed en respect. Lees ook over het verschil tussen ruzie en conflict.