home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / mening

Moeite om je mening te geven of heb je vaak geen eigen mening?

Vind je het moeilijk om jouw mening te geven? Misschien weet je niet goed wat je ergens van vindt. Of je hebt wel een mening, maar durft die niet uit te spreken omdat je bang bent voor kritiek, boosheid, afwijzing of conflict. Er zijn dus twee verschillende situaties. Je kunt moeite hebben om een eigen mening te vormen, maar je kunt jouw mening ook bewust voor je houden. In beide gevallen laat je weinig van jezelf zien en kunnen anderen moeilijk inschatten wat jij denkt, wilt of belangrijk vindt.

In dit artikel lees je waarom je soms geen duidelijke eigen mening hebt, waarom je jouw mening mogelijk niet durft te geven en wat de gevolgen zijn wanneer je jezelf steeds op de vlakte houdt. Wil je eerst meer lezen over duidelijk zeggen wat je denkt, voelt of wilt? Lees dan verder bij assertief leren communiceren: zeggen wat je bedoelt.

Wat is jouw mening?

Jouw mening is jouw oordeel over een situatie of onderwerp. Je zou ook kunnen zeggen dat het jouw idee, gedachte, inzicht of zienswijze is. Jouw mening is jouw opinie, standpunt of opvatting over iets.

In het sociale verkeer is het belangrijk om jouw mening te geven. Daarmee laat je namelijk ook iets van jezelf zien. Anderen leren hoe jij tegen zaken aankijkt, wat je belangrijk vindt en waar jij voor staat.

Heb je helemaal geen eigen mening?

Een meningsuiting begint niet bij het hardop uitspreken van jouw mening. Daarvoor moet je eerst weten wat je ergens van vindt. Marianne vertelt: ‘Ik heb vaak geen eigen mening. Op mijn werk vragen ze mij soms dingen, maar werkelijk waar: ik heb daar geen mening over. Het gaat soms over heel strategische, abstracte onderwerpen. Daar weet ik echt niets van.’ Jaap zegt: ‘Ik weet het vaak niet, ook niet in privésituaties. Ik ben niet zo uitgesproken over bepaalde dingen, zie overal wel iets in en soms weet ik het gewoon niet meer. Als ze druk op mij uitoefenen, weet ik het al helemaal niet.’

Soms heb je niet direct een mening omdat je nog onvoldoende informatie hebt, verschillende kanten van een onderwerp ziet of meer tijd nodig hebt om jouw gedachten te ordenen. Dat betekent niet dat je meningloos bent. Het kan juist betekenen dat je zorgvuldig bent en niet te snel tot een oordeel wilt komen. Het wordt lastiger wanneer je bijna altijd naar anderen kijkt om te bepalen wat jij moet vinden. Misschien pas je jouw mening snel aan, raak je in de war zodra iemand je tegenspreekt of vertrouw je onvoldoende op jouw eigen waarneming. Dan gaat het niet alleen om tijd nodig hebben, maar ook om onvoldoende contact met jouw eigen gedachten, gevoelens en waarden.

Hoe vorm je een eigen mening?

Een eigen mening ontstaat door informatie te verzamelen en vervolgens bij jezelf na te gaan hoe jij daartegen aankijkt. Wat vind je belangrijk? Wat klopt volgens jou wel of niet? Wat zijn de gevolgen van een keuze en welke waarden spelen voor jou een rol? Je kunt jezelf bijvoorbeeld vragen:

• Wat valt mij op?
• Wat vind ik hiervan?
• Waar ben ik het wel of niet mee eens?
• Wat voelt voor mij juist of onjuist?
• Welke belangen of waarden vind ik belangrijk?
• Wat zou ik kiezen wanneer ik niet naar de mening van anderen keek?

Je hoeft niet over ieder onderwerp een uitgesproken standpunt te hebben. Je mag ook zeggen dat je het nog niet weet of dat je meer informatie nodig hebt. Dat is eveneens een eerlijke mening.

Heb je wel een mening, maar zeg je die niet hardop?

Je kunt wel degelijk een mening hebben, maar die niet uitspreken. Je vindt het moeilijk om jouw mening te laten horen en durft niet te zeggen wat je denkt. Je mengt je niet in een discussie, maar houdt je op de vlakte. Misschien denk je er ondertussen wel het jouwe van, maar zeg je niets omdat je dat spannend of moeilijk vindt.

Wanneer houd je jouw mening voor je?

Jouw mening of zienswijze onvoldoende geven, kan zich in allerlei situaties voordoen. Misschien herken je dat je:

• Tijdens een werkoverleg niets zegt, hoewel je wel een gedachte, mening of zienswijze hebt over het onderwerp.
• Je tijdens een discussie op de vlakte houdt en zogenaamd neutraal toekijkt terwijl anderen discussiëren.
• Geen tegenargument of weerwoord geeft wanneer je commentaar krijgt.
• Op een verjaardagsfeest naar iedereen luistert, maar niet vertelt hoe jij tegen bepaalde zaken aankijkt.
• Luistert naar wat iemand vertelt, maar je van ieder commentaar onthoudt.
• Je op voorhand al niet in een gesprek mengt, omdat je weet dat anderen je dan vragen zullen stellen.
• Bang bent dat je wordt overruled door iemand die veel sneller en meer ad rem is dan jij.

Merk je dat je tijdens gesprekken weinig zegt en pas achteraf bedenkt wat je had willen inbrengen? Lees dan hoe je meer inbreng krijgt tijdens gesprekken.

Waarom durf je jouw mening niet te geven?

Er kunnen veel oorzaken zijn waardoor je jouw mening niet geeft of niet durft te geven. Misschien:

• Ben je bang om iets verkeerds te zeggen of het verkeerd te formuleren.
• Ben je bang voor de reactie van de ander.
• Ben je bang voor spanning of conflicten omdat je een afwijkende mening hebt.
• Denk je dat je alleen staat wanneer je jouw mening geeft.
• Ben je bang voor afwijzing.
• Ben je bang voor het oordeel van de ander over jou.
• Zie je ertegenop omdat je vreest dat anderen jouw standpunt belachelijk vinden.
• Wil je een ander niet teleurstellen.
• Ben je doordacht en weloverwogen, maar niet ad rem genoeg om jouw mening direct te formuleren.

Vind je het vooral lastig om jouw gedachten duidelijk onder woorden te brengen tegenover verbaal sterke mensen? Lees dan verder over mondiger of verbaal sterker worden.

Denk je vooraf al voor de ander?

Mensen durven hun mening vaak niet te geven omdat ze vooraf invullen hoe de ander zal reageren. Je denkt bijvoorbeeld:

• Straks wordt de ander boos, dus spreek ik mij maar niet uit.
• De ander vindt het vast vervelend wanneer ik dit zeg.
• De ander vindt dit misschien moeilijk.
• De ander gaat mogelijk negatief over mij denken.
• Misschien gaan ze straks negatief over mij praten.

Daarachter zit vaak angst voor afwijzing. Je baseert jouw gedrag op aannames en verwachtingen die in veel gevallen niet op feiten zijn gebaseerd. Toch kunnen ook negatieve ervaringen een rol spelen. Misschien heb je jouw mening eerder wel gegeven en werd daarop erg afwijzend, boos of kleinerend gereageerd. Daardoor ben je voorzichtiger geworden.

Is jezelf op de vlakte houden veilig?

Je houdt je op de vlakte en laat niet zien hoe jij ergens over denkt. De waarheid ligt voor jou altijd ergens in het midden en je verstopt je als het ware achter een muurtje. Daar lijkt het veilig. Niemand kan je raken, niemand kan iets van je vinden en niemand kan jou tekortdoen.

Maar door jezelf voortdurend op de vlakte te houden, laat je ook weinig van jezelf zien. Veiligheid heeft dan een prijs.

Hoe doe je jezelf tekort door jouw mening niet te geven?

Wanneer je niets zegt, kan een ander jou inderdaad minder gemakkelijk bekritiseren. Maar ondertussen doe je jezelf tekort, omdat anderen niet weten wat ze aan jou hebben. Wanneer je jouw mening voortdurend voor je houdt:

• Maak je jezelf onzichtbaar.
• Krop je jouw gevoelens op.
• Onthoud je anderen wie je bent en hoe jij ergens tegenaan kijkt.
• Draag je weinig bij aan het gesprek.
• Groeit jouw zelfvertrouwen niet.

Anderen kunnen denken dat je instemt, dat je geen belangstelling hebt of dat je niets bij te dragen hebt. Dat hoeft helemaal niet te kloppen, maar doordat jij niets zegt, krijgen zij ook geen andere informatie.

Hoe kun je jouw mening leren geven?

Jouw mening geven begint niet met harder praten of direct een sterk betoog houden. Het begint met stilstaan bij wat jij zelf vindt en dat vervolgens in eenvoudige woorden uitspreken. Je kunt oefenen met:

• Tijd nemen om eerst te bepalen wat je zelf vindt.
• Beginnen met onderwerpen waarbij je je veilig voelt.
• Jouw mening kort en concreet formuleren.
• Zeggen: ‘Ik kijk daar anders tegenaan.’
• Duidelijk maken dat het jouw zienswijze is en geen absolute waarheid.
• Niet wachten totdat jouw formulering perfect is.
• Bij jouw mening blijven wanneer iemand je direct tegenspreekt.
• Jouw mening bijstellen wanneer nieuwe informatie daar aanleiding toe geeft.

Je hoeft jouw mening niet hard of stellig te brengen. Je kunt ook zeggen:

• ‘Volgens mij zit het zo.’
• ‘Ik ervaar dat anders.’
• ‘Mijn indruk is dat...’
• ‘Ik twijfel nog, maar ik neig hiernaar.’
• ‘Ik ben het daar niet helemaal mee eens.’
• ‘Ik wil hier graag iets aan toevoegen.’

Zo laat je jezelf zien zonder de ander weg te drukken.

Jouw mening telt

Ook jouw mening telt. Het is belangrijk dat je je uitspreekt en van je laat horen. Zeker in situaties waarin je jezelf moet verweren, een besluit gevolgen voor je heeft of andere mensen hun mening aan jou proberen op te dringen. Jouw mening geven betekent niet dat je altijd gelijk moet hebben of dat de ander het met je eens moet zijn. Het betekent dat je laat zien hoe jij ergens tegenaan kijkt en dat jouw zienswijze onderdeel mag zijn van het gesprek. Wordt er iets gezegd wat volgens jou niet klopt of moet je jezelf verdedigen? Dan is het belangrijk dat je leert om weerwoord te geven.

Veelgestelde vragen – FAQ

Hieronder vind je antwoorden op veelgestelde vragen over het vormen en uitspreken van jouw mening.

Wat is een eigen mening?

Een eigen mening is jouw persoonlijke oordeel, zienswijze of standpunt over een onderwerp of situatie. Die mening ontstaat op basis van jouw kennis, ervaringen, waarden en afwegingen.

Waarom heb ik vaak geen mening?

Dat kan komen doordat je nog onvoldoende informatie hebt, meer tijd nodig hebt om na te denken of verschillende kanten van een onderwerp ziet. Het kan ook zijn dat je te sterk naar de mening van anderen kijkt en daardoor moeilijk voelt wat je zelf vindt.

Moet je overal een mening over hebben?

Nee. Je hoeft niet overal direct iets van te vinden. Je mag zeggen dat je het nog niet weet, meer informatie nodig hebt of er nog over wilt nadenken.

Waarom durf ik mijn mening niet te zeggen?

Dat kan te maken hebben met angst voor afwijzing, kritiek, conflict of boosheid. Ook eerdere negatieve ervaringen of een opvoeding waarin jouw mening weinig ruimte kreeg, kunnen een rol spelen.

Hoe geef je jouw mening zonder ruzie te krijgen?

Spreek vanuit jezelf, formuleer rustig en maak duidelijk dat het jouw zienswijze is. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik kijk daar anders tegenaan’ in plaats van: ‘Jij hebt ongelijk.’

Hoe vorm je een eigen mening?

Verzamel informatie en vraag jezelf af wat jij belangrijk vindt, waar je het wel of niet mee eens bent en welke waarden of belangen voor jou een rol spelen.

Wat kun je zeggen als je jouw mening nog niet zeker weet?

Je kunt zeggen: ‘Ik weet het nog niet helemaal zeker, maar mijn eerste indruk is...’ of: ‘Ik wil er nog over nadenken, maar op dit moment kijk ik er zo tegenaan.’