Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Aanhoren is wat anders dan luisteren

Het verhaal aanhoren. Hoe vaak zeggen we dat niet, maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? En wat is het verschil tussen aanhoren en horen? En heeft luisteren er ook iets mee te maken? In dit artikel leg ik uit dat je een ander kunt aanhoren zonder dat je daadwerkelijk luistert naar wat de ander zegt of bedoelt!

Wat is het?

Als je een ander aanhoort, dan:

  • laat je de ander praten
  • geef je de ander ruimte en tijd om te zeggen wat hij/zij wil zeggen
  • zwijg je
  • reageer je niet op wat de ander zegt
  • onderbreek je de ander niet
  • stel je geen vragen
  • geef je geen feedback

Aanhoren is wat anders dan luisteren

Je geeft de ander zodoende de gelegenheid om uitgebreid te praten en alles te zeggen of te vertellen wat hij/zij wil. Jij beïnvloedt het verhaal niet, je stuurt niet, je verdiept niet, je geeft geen wending, je licht niets uit. Je laat het geheel aan de ander.

Doe de communicatietest!

Bij De Steven kun je een communicatietest doen om inzicht te krijgen in jouw sterke punten en valkuilen, wanneer het over communicatie gaat.

Zo krijg je inzicht in jouw communicatie-ontwikkeldoelen!

Meer informatie

Communicatietraining

Wil je een training volgen om jouw communicatievaardigheden te ontwikkelen?

  • individuele communicatietraining
  • teamtraining communicatie verbeteren

Communicatietraining

Afwezig

In feite is het bij "aanhoren" helemaal niet duidelijk of je wel of niet tot je laat doordringen wat er gezegd wordt. Aanhoren is dus niet hetzelfde als horen. Als je een ander aanhoort zonder de moeite te nemen om ook echt te horen wat er gezegd wordt, dan:

  • laat je de ander mooi praten maar je doet er niets mee
  • laat je van je afglijden wat de ander zegt
  • hou je jezelf erbuiten en blijf je buiten schot
  • verbind je geen consequenties aan hetgeen de ander zegt
  • schenk je geen aandacht aan de ander of aan hetgeen de ander vertelt

Op deze manier negeer je de ander min of meer. Je gaat het gesprek niet aan, maar dat zeg je niet hardop. Je bent er wel, maar je bent niet aanwezig bij de ander, dat wil zeggen: je wezen staat niet aan. Je sluit je af. Wat de ander je vertelt gaat je ene oor in en het andere weer uit, zoals dat wel wordt uitgedrukt. Het blijft niet hangen. Je hoort de ander niet.

Luisteren: kwaliteit en vaardigheid

Het maakt een wereld van verschil wanneer je de ander aanhoort en daarbij moeite doet om te horen en te verstaan wat de ander zegt. Dat is luisteren. Luisteren wil zeggen:

  • je richt je aandacht op de ander
  • je bent je bewust van hetgeen de ander zegt
  • je laat de woorden van de ander tot je doordringen
  • je gaat mee in het verhaal van de ander
  • je doet moeite om te begrijpen wat de ander bedoelt
  • je geeft voor jezelf betekenis aan hetgeen de ander je vertelt

Luisteren is een actieve bezigheid, ook al laat je de ander steeds aan het woord en reageer je niet. Je bent aanwezig, dus je wezen staat aan. Je staat niet alleen open voor de ander maar je hebt ook interesse in de ander en in hetgeen de ander je vertelt. Je verwerkt in je binnenste wat de ander zegt.

Luisteren is een kwaliteit. Ik noem het zelfs een kernkwaliteit. En wanneer je over die kwaliteit beschikt is het gemakkelijker om luistervaardigheid te ontwikkelen.

Luistervaardigheid ontwikkelen

Communicatie

Ik zei zojuist dat je bij aanhoren niet reageert op wat de ander zegt, maar strikt gesproken is dat niet helemaal waar. Je reageert alleen niet met woorden. En die non-verbale reactie laat duidelijk zien of je aanwezig of afwezig bent. Of je luistert naar de ander, of dat je de ander negeert. Bijvoorbeeld:

  • Je maakt oogcontact
  • Je wendt je naar de ander toe
  • Waar je mee bezig was leg je aan de kant
  • Je hebt een open houding
  • Je gelaatsuitdrukking verandert met het verhaal mee
  • Je schuift de ander misschien wel een doos tissues toe

of:

  • Je maakt geen oogcontact
  • Je kijkt niet op of om, of je kijkt juist weg
  • Je wendt je lichaam van de ander af
  • Je gaat door met waar je mee bezig was
  • Je krijgt een frons op je gezicht
  • Je houding is gespannen

Ik wil daar nog aan toevoegen: niet reageren is ook reageren. Als er iemand bij jouw tafel komt staan en begint te praten, en je geeft geen enkel teken dat je hem of haar hebt waargenomen, dan zeg je daar enorm veel mee. Of je moet wel stokdoof en stekeblind zijn. Dus zelfs als je probeert om niet te communiceren, communiceer je toch. En dan gaat het allemaal om lichaamstaal.

Aanhoren: bron van demotivatie op de werkvloer

Voor leidinggevenden geldt de bewustwording dat aanhoren een bron is voor demotivatie op de werkvloer. En misschien wel een hele grote bron zelfs. Hoe vaak hoor ik het verhaal dat medewerkers wel inbreng hebben, hun mening ventileren, met voorstellen komen ter verbetering, maar dat de leiding het aanhoort, niet serieus neemt, voorbij gaat aan etc. Gevolg: demotivatie, gelatenheid, passieve houding en het gevoel dat de medewerker niet gehoord wordt.
Met aanhoren verwerf je geen commitment en draagvlak. Met luisteren wel.

Team voelt zich niet serieus genomen

Afgesloten

Waarom hoor je de ander aan als je niet bereid bent om daadwerkelijk te luisteren? Dat heeft volgens mij veel kanten. Misschien heb je geleerd dat het onbeleefd is om duidelijk te maken dat je geen praatpaal bent. Je bent niet in de stemming, je hebt het druk met iets anders, je bent niet geïnteresseerd in het onderwerp of in de persoon, maar ja… Of je bent onzeker, je voelt je onveilig, je positie is ondergeschikt of onduidelijk, dus tsja…

Diep van binnen heb je er geen trek in, maar toch laat je je als praatpaal gebruiken. Daar kunnen allerlei behoeften, gevoelens, normen en waarden achter zitten, zoals bijvoorbeeld:

  • Je wilt de ander niet voor het hoofd stoten
  • Je wilt het de ander naar de zin maken
  • Je wilt het wel gezellig houden
  • Je voelt je klemgezet
  • Je durft niet voor jezelf op te komen
  • Je wilt je niet laten kennen
  • Je bent bang om de relatie met de ander te beschadigen
  • Je wilt meegaand, vriendelijk en toegankelijk overkomen
  • Je wilt de ander niet het gevoel geven afgewezen te worden
  • Je bent bang om de ander te kwetsen
  • Je bent bang om het terug te krijgen en zelf gekwetst te worden

Dit kan heel diep gaan. En wellicht ben je je van dit soort overwegingen lang niet altijd bewust, maar ze spelen wel degelijk een grote rol in de manier waarop je met anderen omgaat. Wat je meestal wel merkt is dat zo'n situatie negatieve gevoelens bij je oproept. En die wijzen op een behoefte waar op dat moment niet aan wordt voldaan.

Merk je dat je je regelmatig ongewild als praatpaal laat gebruiken en wil je daar anders mee leren omgaan? Daar kunnen wij je bij helpen.

Aanwezig

Een vorm van luisterend aanhoren die ik hier voor de volledigheid wil noemen, komt voor in situaties waarbij jij van de ander iets wilt leren. Dat kan op school of in een opleiding zijn, of wanneer bijvoorbeeld een meer ervaren collega, of een expert op een bepaald gebied, kennis met je deelt. Hierbij draait het om kennisoverdracht, en niet om de relatie met de ander.

Waar ik vooral op doel is het luisterend aanhoren waarbij er wederzijds contact is tussen jou en de ander. Je hebt de situatie ingeschat, en je sluit aan bij de behoefte van de ander om zijn/haar verhaal te vertellen. Je hebt aangevoeld en begrepen dat er geen actieve inbreng van jou nodig is op dat moment. Toch gebeurt er iets in de relatie tussen jou en de ander. Door de ander tijd en ruimte te geven om te zeggen wat die vertellen wil en door daarbij welwillend en belangstellend aanwezig te zijn, creëer je een veilige omgeving waarin de ander zich gehoord en gezien voelt. Daarmee help je de ander:

  • stoom af te blazen
  • gedachten en emoties al pratend op een rijtje te krijgen
  • de draad van eigen gedachten van begin tot eind af te spinnen
  • woorden te geven aan een gebeurtenis of innerlijk proces
  • al pratend te ontdekken waar het om gaat
  • grenzen te verkennen
  • nieuwe inzichten op te doen vanuit eigen gedachten en gevoelens

Door alleen maar aanwezig te zijn en de ander het verhaal te laten doen, gun je de ander zijn of haar eigen ontdekkingstocht. Dat kan bijzonder heilzaam zijn.

Training communicatie en gesprekstechnieken

Wil je een training communicatie en gesprekstechnieken volgen?

Communicatietraining

Testen, webinars en E-book

Bekijk onze webshop waar je tal van aanbiedingen treft zoals:

  • Webinar over persoonlijke communicatie
  • E-book over authentiek communiceren (in PDF)
  • Communicatietest

ebook communicatie

Webshop De Steven

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Nieuw in de webshop

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook

Meer informatie

Training spreken in het openbaar

  • Datum: 18 november 2021 (9.30-16.00 uur)
  • Locatie: Amersfoort

Training spreken openbaar

Meer informatie

Authentiek communiceren

Wil je werken aan jouw communicatie? E-book authentiek communiceren is te bestellen via de webshop!

ebook communicatie

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Op de hoogte blijven van onze nieuwste workshops, webinars of artikelen die wij plaatsen? Abonneer je op onze (gratis) nieuwsbrief!

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.