home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / zelfverzekerd

Zelfverzekerd zijn: hoe word je zekerder van jezelf?

Zelfverzekerd zijn betekent dat je stevig staat in wie je bent, wat je kunt en wat je wilt. Je hoeft jezelf niet groter te maken dan je bent, maar ook niet kleiner. Je weet waar je kracht ligt, je kent je grenzen en je durft keuzes te maken zonder voortdurend afhankelijk te zijn van de mening van anderen.

Onzekerheid hoort bij het leven. Iedereen twijfelt weleens aan zichzelf. Maar wanneer onzekerheid, zelftwijfel of negatieve zelfpraat de overhand krijgen, ga je jezelf inhouden, aanpassen, overschreeuwen of saboteren. Dan gaat het niet meer alleen over hoe je overkomt, maar vooral over hoe je van binnen naar jezelf kijkt.

Deze pagina geeft overzicht over zelfverzekerdheid en onzekerheid. Je leest wat zelfverzekerd zijn betekent, waardoor onzekerheid gevoed wordt en welke patronen jouw zelfvertrouwen kunnen ondermijnen.

Welke thema’s horen bij zelfverzekerdheid en onzekerheid?

Zelfverzekerdheid en onzekerheid zijn brede thema’s. Soms gaat het over innerlijke twijfel, soms over de manier waarop je met jezelf praat en soms over gedrag waarmee je onzekerheid probeert te verbergen. Daarom heb ik binnen dit thema meerdere verdiepende artikelen geschreven.

Wat zijn kenmerken van zelfverzekerdheid?

Je komt alleen zelfzeker over wanneer je overtuigd bent van je eigen mogelijkheden en wanneer je je ook daadwerkelijk zeker voelt. Dat is geen truc of kunstje. Je gaat je zekerder voelen wanneer je leert om jouw eigen weg te gaan en om jouw eigen koers te volgen. Daarbij leid je jezelf en ben je niet voortdurend afhankelijk van de zienswijze en mening van anderen.

Wanneer je zelfverzekerd bent, dan ben je:

• Resoluut en doortastend wanneer het gaat om het maken van keuzes. Je kunt besluiten nemen zonder ellenlang gewijfel en getwijfel.
• Vastbesloten, vastberaden en wilskrachtig om jouw doel te bereiken of jouw plan uit te voeren.
• Onvermurwbaar en doelgericht: je durft een eigen, desnoods afwijkend, standpunt in te nemen zonder concessies te doen aan sociale druk of groepsdruk.
• Openhartig en ronduit in jouw communicatie.
• Zelfbewust en je hebt zelfvertrouwen.
• Overtuigd van jezelf en je hebt overtuigingskracht om anderen mee te nemen in wat je wilt bereiken.
• Slagvaardig en je maakt keuzes waar je achter staat, ongeacht wat anderen daarvan vinden.
• Beslist: je durft voor je mening uit te komen zonder dat je je bezwaard voelt.

Wat levert zelfverzekerdheid je op?

Zelfverzekerdheid brengt veel voordelen. Wanneer je zelfverzekerd bent, dan:

• kun je vol overtuiging een presentatie houden;
• kun je jouw kwaliteiten inzetten op jouw werk en kun je jouw loopbaan vormgeven;
• sta je positiever in het leven;
• durf je frank en vrij op nieuwe situaties af te stappen zonder dat je je belemmerd voelt;
• kun je ook taken die je niet kent snel onder de knie krijgen;
• durf je nieuwe contacten aan te gaan zonder schroom en aarzeling;
• laat je je niet van de wijs brengen wanneer anderen jou uit de hoogte benaderen of kritiek op jou hebben;
• blijf je niet te lang stilstaan bij fouten die je hebt gemaakt;
• laat je je niet kleineren door wie dan ook;
• kun je positief omgaan met druk, zoals een belangrijk gesprek of een presentatie die je moet houden;
• kun je effectief omgaan met conflicten.

Waarom kun je alleen overtuigend overkomen als je je zeker voelt?

Overtuigend kom je over wanneer je een zelfverzekerde uitstraling hebt. Wanneer je overtuigend overkomt, laat je geen spoor van twijfel achter, ben je geloofwaardig en ben je beslist of stellig in hoe je iets overbrengt. Ook non-verbaal kunnen mensen zien wanneer je zeker bent van je zaak.

Je kunt alleen overtuigend overkomen wanneer je overtuigd bent. Anders wordt het een truc. Een overtuigende uitstraling krijg je wanneer je je van binnen zelfverzekerd voelt. Overtuigingskracht en zelfverzekerdheid beginnen dus van binnen.

Waarom horen grenzen bij zelfverzekerdheid?

Wanneer je overtuigd bent van jezelf, ken je ook jouw grenzen. Je weet wat je kunt en wat je niet kunt. Je weet waarvoor ze jou moeten vragen, maar je weet ook waarvoor de ander niet bij jou moet zijn.

Kenmerkend is dat je ook durft te zeggen waarvoor ze niet bij jou moeten zijn. Je verbloemt of maskeert dit niet. Wanneer je zelfverzekerd bent, richt je je op jouw kwaliteiten en talenten en niet op wat je niet kunt.

Wat heeft onzekerheid met zelfverzekerdheid te maken?

Zelfverzekerdheid betekent niet dat je nooit onzeker bent. Onzekerheid hoort bij het leven. Je kunt twijfelen voor een belangrijk gesprek, spanning voelen bij een presentatie of aarzelen wanneer je een keuze moet maken. Dat maakt je nog niet onzeker als persoon.

Het wordt anders wanneer onzekerheid de regie overneemt. Dan ga je jezelf inhouden, aanpassen, vermijden of voortdurend bevestiging zoeken. Je vertrouwt minder op je eigen oordeel en laat je sneller leiden door wat anderen vinden, verwachten of zeggen.

Zelfverzekerdheid groeit niet doordat je onzekerheid wegdrukt. Ze groeit wanneer je onzekerheid leert herkennen, verdragen en onderzoeken. Wat denk je over jezelf? Wat vertel je jezelf steeds opnieuw? Waar ben je bang voor? En welk gedrag ontstaat daaruit?

Wanneer is zelfverzekerd gedrag eigenlijk compensatie?

Soms lijkt iemand zelfverzekerd, terwijl er van binnen juist onzekerheid zit. Dan wordt onzekerheid niet uitgesproken, maar gecompenseerd. Iemand gaat zichzelf groter maken, harder praten, alles controleren of stoer doen om niet te hoeven voelen hoe onzeker hij zich eigenlijk voelt.

Dat is iets anders dan echte zelfverzekerdheid. Echte zelfverzekerdheid heeft rust in zich. Je hoeft jezelf niet te bewijzen, je hoeft de ander niet te overheersen en je hoeft niet voortdurend controle te houden. Je kunt stevig zijn zonder hard te worden.

Jezelf overschreeuwen, machogedrag en controlebehoefte kunnen signalen zijn dat zelfverzekerdheid vooral buitenkant is. De buitenkant lijkt krachtig, maar de binnenkant zoekt veiligheid, bevestiging of controle.

Wat ondermijnt jouw zelfverzekerdheid?

Zelfverzekerdheid kan worden ondermijnd door twijfel, negatieve gedachten, sociale druk en contacten die jou klein maken. Soms merk je dat direct, bijvoorbeeld wanneer je steeds bevestiging zoekt. Soms gaat het subtieler, bijvoorbeeld wanneer je jezelf voortdurend afremt of keuzes uitstelt.

Ook controlebehoefte kan je zelfvertrouwen belemmeren. Soms moeten we leren loslaten en accepteren dat we niet alles kunnen controleren. Het is oké om onzekerheid te verdragen en te begrijpen dat die bij het leven hoort. Het streven naar perfectie kan leiden tot angst en stress.

Natuurlijke kracht en uitstraling

Jezelf durven zijn is zo gemakkelijk nog niet. Dat blijkt voor veel mensen een leerdoel te zijn. Natuurlijke kracht betekent dat je je niet anders hoeft voor te doen dan wie je bent. Je hoeft je niet groter te maken dan je bent, maar je hoeft je ook niet kleiner te maken dan nodig is.

Dat betekent:

• dat je je niet anders voor moet gaan doen dan wie je bent;
• dat je je niet groter moet voordoen dan je bent;
• dat je je niet kleiner hoeft voor te doen dan je bent;
• dat je jezelf niet hoeft te overschreeuwen;
• dat je geen machogedrag nodig hebt.

Veelgestelde vragen over zelfverzekerdheid en onzekerheid

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over zelfverzekerd zijn, onzekerheid en gedrag waarmee je onzekerheid soms probeert te verbergen.

Wat betekent zelfverzekerd zijn?

Zelfverzekerd zijn betekent dat je vertrouwen hebt in jezelf, je mogelijkheden en je keuzes. Je hoeft jezelf niet groter te maken dan je bent, maar je maakt jezelf ook niet kleiner.

Wat is het verschil tussen zelfverzekerdheid en zelfvertrouwen?

Zelfvertrouwen gaat vooral over het vertrouwen dat je in jezelf hebt. Zelfverzekerdheid gaat ook over hoe stevig en zeker je van binnenuit handelt en overkomt op anderen.

Hoe word je minder onzeker?

Je wordt minder onzeker door jezelf beter te leren kennen, negatieve zelfpraat te herkennen, minder afhankelijk te worden van goedkeuring en stap voor stap te oefenen met keuzes maken en grenzen aangeven.

Wat ondermijnt zelfverzekerdheid?

Zelfverzekerdheid wordt ondermijnd door zelftwijfel, negatieve zelfpraat, perfectionisme, controlebehoefte, negatieve sociale contacten en gedrag waarmee je jezelf saboteert.

Is jezelf overschreeuwen hetzelfde als zelfverzekerd zijn?

Nee. Jezelf overschreeuwen kan juist een teken zijn van onzekerheid. Dan probeer je krachtig over te komen, terwijl je je van binnen niet stevig of zeker voelt.