Is rouwen nog van deze tijd?
Rouwen in deze tijd voelt voor veel mensen verwarrend. Ik merk het in gesprekken, in trajecten, en in wat mensen mij voorzichtig toevertrouwen. Je bent iets of iemand kwijtgeraakt, maar ondertussen draait de wereld gewoon door. Alsof er weinig ruimte is om werkelijk stil te vallen. Rouw past slecht in een tijd van snelheid, efficiëntie en doorgaan. En toch raakt rouw ons allemaal. Vroeg of laat.
Wat rouw vandaag zo ingewikkeld maakt
Rouw is niet alleen verdriet om de dood. Rouw gaat over verlies. Over wat er niet meer is, en ook over wat nooit meer terugkomt. Over gezondheid, werk, relaties, toekomstbeelden, idealen. Over zekerheden die wegvallen.
In deze tijd zijn we gewend geraakt aan oplossen, repareren en herstellen. Problemen vragen om actie. Ongemak moet zo snel mogelijk weg. Maar rouw laat zich niet oplossen. Rouw vraagt iets anders: vertraging, aandacht en uithouden.
Dat botst. Want we leven in een cultuur waarin stilstaan al snel voelt als falen.

Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Was het vroeger beter? Nee. Maar ook niet eenvoudiger.
Soms hoor ik mensen zeggen: vroeger gingen mensen tenminste echt in de rouw. En tegelijk hoor ik het tegenovergestelde: vroeger was er juist geen ruimte. Beide zijn waar. Neem bijvoorbeeld een doodgeboren kindje. Vroeger werd daar soms nauwelijks bij stilgestaan. Er was geen uitvaart. Geen ritueel. Geen publiek afscheid. Het verlies werd verzwegen, weggestopt, soms zelfs ontkend. Alsof het leven dat er was, er niet mocht zijn.
Tegenwoordig zien we daar gelukkig meer aandacht voor. Er is ruimte voor een uitvaart, voor woorden, voor erkenning. Dat is winst. Dat is goud. Zelfs een klein leven krijgt nu vaker een naam, een plek, een herinnering. Maar tegelijk zijn we onderweg ook iets kwijtgeraakt.
Die spanning tussen winst en verlies zie ik vaak terug bij mensen die bij mij aankloppen voor begeleiding rond rouw. Niet omdat ze niet wíllen rouwen, maar omdat ze niet goed weten hóe dat nog kan in deze tijd.
Zichtbare rouw is verdwenen
Vroeger gingen mensen zichtbaar in de rouw. Ze droegen speciale kleding. Ze trokken zich terug. Ze waren een tijd uit de running. Rouw werd niet alleen privé beleefd, maar publiek gedragen. In de kerk. In de familie. In de gemeenschap. De hele omgeving wist: hier is verlies. Hier mag het stiller zijn.
Dat zie je tegenwoordig nauwelijks nog. Alles is kort en snel geworden. De uitvaart wordt strak gepland. Er zijn draaiboeken, tijdschema’s en verwachtingen. En na een paar dagen verwacht de wereld weer dat je meedraait. Alsof rouw iets is wat je afrondt.
Maar rouw laat zich niet afronden. Rouw draag je mee. Dat is ook waarom ik in mijn werk rond rouw en levensverlies nooit werk met vaste stappen of fases. Op de site schrijf ik daar uitgebreider over, juist omdat veel mensen vastlopen op het idee dat rouw ‘af’ moet.
Rouw heeft tijd nodig en die gunnen we elkaar steeds minder
Ik zie hoe mensen proberen ‘goed’ te rouwen. Ze willen het niet te zwaar maken. Niet te lang laten duren. Ze willen anderen niet belasten. En ondertussen raken ze zichzelf kwijt. Rouw vraagt tijd. Niet als techniek, maar als werkelijkheid. Tijd om te voelen wat pijn doet. Tijd om te wennen aan een wereld die er anders uitziet dan je dacht. Tijd om opnieuw betekenis te vinden.
Wanneer die tijd er niet is, of wanneer je jezelf die tijd niet gunt, gaat rouw ondergronds. Lees ook mijn artikel over onverwerkt verdriet of uitgestelde rouw.
Dat zie ik terug in burn-out, in vastlopen, in een gevoel van jezelf kwijtraken. Rouw en overbelasting liggen dichter bij elkaar dan vaak wordt gedacht. Dan komt het later terug. In vermoeidheid. In leegte. In een gevoel dat je jezelf ergens onderweg bent kwijtgeraakt.
Rouwen in deze tijd vraagt iets van jou en van je omgeving
Misschien is dat wel de kern: rouw vraagt niet alleen iets van degene die verliest, maar ook van de omgeving. Van familie, vrienden, collega’s. Van ruimte laten. Van niet meteen willen oplossen. Van blijven, ook als het ongemakkelijk wordt. Rouw is geen project. Geen traject met een einddatum. Rouw is een existentieel proces. Het raakt aan wie je bent, en aan hoe je verder leeft. Misschien mogen we in deze tijd opnieuw leren rouwen. Niet door terug te verlangen naar vroeger, maar door te erkennen wat rouw werkelijk nodig heeft.
Veelgestelde vragen – FAQ
Hier tref je enkele veelgestelde vragen.
Is rouw alleen verbonden aan overlijden?
Nee. Rouw gaat over verlies in brede zin. Ook verlies van gezondheid, werk, relaties of toekomstverwachtingen kan diepe rouw oproepen.
Waarom voelt rouwen tegenwoordig zo eenzaam?
Omdat rouw grotendeels is geprivatiseerd. Er zijn minder collectieve rituelen en minder ruimte om zichtbaar in de rouw te zijn.
Hoe lang mag rouw duren?
Rouw kent geen vaste tijdslijn. Het proces verloopt bij iedereen anders en laat zich niet plannen of afronden.
Wat gebeurt er als je rouw wegdrukt?
Weggedrukte rouw verdwijnt niet. Ze kan later terugkomen in de vorm van klachten, leegte of vastlopen.
Wat helpt werkelijk bij rouw?
Niet oplossen, maar aanwezig zijn. Tijd nemen. Erkennen wat er verloren is en ruimte maken voor wat dat met je doet.
Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Leerdoelen
Bekijk de leerdoelen voor de training omgaan met veranderingen.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 26-06-2018
Update: 9 februari 2026.


