Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Zelfbedrog en zelfmisleiding

Zelfbedrog is een vorm van uzelf bedriegen en uzelf misleiden. Het is door een roze of zwarte bril kijken naar uzelf!  In dit artikel gaan we in op diverse aspecten van zelfmisleiding.

Zelfbedrog en zelfmisleiding

Betekenis en definitie

Wat is zelfbedrog? Aan de hand van wat criteria komen we tot een definitie. Zelfbedrog is:

  • jezelf overschatten

    Jezelf overschatten betekent dat u

    • te weinig kennis hebt van eigen beperkingen
    • te weinig zicht hebt op eigen valkuilen
    • uzelf hoger inschat dan anderen doen
    • u weinig realistisch bent over uw eigen mogelijkheden
    • u met een roze bril naar uzelf kijkt en daardoor uzelf wellicht gaat overvragen
    • u vaker teleurgesteld bent omdat u ergens niet voor gevraagd wordt of omdat mensen u niet zien staan
    • uzelf misleidt door uzelf overdadig te bewonderen
  • jezelf onderschatten

    Jezelf onderschatten betekent dat u:

    • gebrek aan zelfvertrouwen hebt
    • onvoldoende gelooft in eigen kunnen
    • uzelf regelmatig onderuithaalt terwijl dat niet nodig is
    • vaker onzichtbaar bent of uzelf wegcijfert
    • u weinig zelfwaardering hebt of onvoldoende zelfverzekerd bent

Eerlijk zijn over uzelf en naar uzelf toe

Zelfreflectie is de manier om eerlijk te zijn over uzelf en vooral ook naar uzelf toe. Wat is zelfreflectie?

Zelfreflectie

Uzelf bedriegen of uzelf voor de gek houden

We noemen onderstaand wat vormen van jezelf voor de gek houden:

  • Overmatige zelfbewondering of aandacht zoeken

    Overmatige zelfbewondering is er altijd geweest. Neem de narcist die het erg  goed met zichzelf getroffen heeft of die meent dat de omgeving moeilijk zonder hem/haar kan. De narcist bewondert zichzelf als geen ander en geniet van de bewondering die hij/zij van anderen krijgt.

  • Jezelf liken

    In de tijd van social media is er nog een nieuwe manier om jezelf en dus ook anderen voor de gek te houden namelijk: jezelf liken via social media. Het is een vorm van zelfadoratie die ongekende mogelijkheden biedt. Jezelf neerzetten als groots, spetterend, doen alsof je het gemaakt hebt of voor doen komen alsof je heel veel succes hebt. Hoe gaat dat?

    • uzelf aantrekkelijker vinden of neerzetten dan u bent
    • uzelf intelligenter voordoen dan u bent
    • uzelf succesvol voordoen terwijl dat niet zo is
    • doen alsof het altijd goed met u gaat terwijl dat niet het geval is
  • Ontkennen

    Een vorm van zelfbedrog is de ontkenning. Wie zakt voor een examen, vertelt dat het door de omstandigheden is gekomen of dat de examinator het niet begreep. Slechte prestaties komen door externe factoren. Succes komt van onszelf. Andere ontkenningen zijn ook mogelijk zoals:

    • ik had me niet goed voorbereid
    • kijken naar anderen die het nog slechter doen (in plaats van te willen leren van anderen die het beter doen)
    • fouten niet willen toegeven
    • schuld niet willen erkennen
  • Hoogmoed

    Hoogmoed is uiteraard een vorm van zelfbedrog. Of bluffen over eigen kunnen en over eigen prestaties.

  • Valse bescheidenheid

    In feite is valse bescheidenheid ook een vorm van zelfbedrog. Het is een vorm van uzelf onderuithalen. U kunt iets heel goed maar u doet alsof dat niet het geval is of dat het maar heel gewoon is wat u doet.

Waarom doen mensen het?

Een goede vraag is: waarom gebeurt dit nu? De diepe behoefte is uiteraard aandacht en waardering. Oftewel: erkenning en respect. Dat is wat anders dan de behoefte om bijzonder te willen zijn. Dat komt meer voort uit onzekerheid: ben ik wel goed genoeg of hoor ik er wel bij?

Leerdoelen

Dit artikel is geschreven in de serie over leerdoelen voor de training autonomie.

Leerdoelen training Autonomie

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Voor andere publicaties kunt u ook terecht in onze webshop!

Coach Jan Stevens