home / persoonlijke ontwikkeling / autonomie / behoeften / rust behoefte / nooit genoeg

Altijd meer willen en nooit genoeg hebben

Sommige mensen willen altijd meer en hebben nooit genoeg. Het gaat om meer willen hebben, meer willen zijn en meer willen bereiken. Meer spullen, meer geld, meer aanzien, een hogere functie, een groter huis of opnieuw een volgend doel. Wat je ook koopt, opbouwt of bereikt: het voelt niet klaar. De ongedurigheid drijft je alweer voort naar het volgende. Het gevoel dat het nooit genoeg is, houdt je weg van rust. Zodra iets bereikt of verkregen is, ontstaat een nieuwe wens, vergelijking of ambitie. Daardoor komt er geen einde aan het streven en nauwelijks ruimte voor tevredenheid of ontspanning. Dit artikel schreef ik in de serie over de behoefte aan rust en ontspanning.

Gaat nooit genoeg alleen over meer willen hebben?

Nooit genoeg gaat niet alleen over meer willen hebben. Het kan ook gaan over meer willen zijn en meer willen bereiken. Je wilt belangrijker worden, succesvoller zijn, hoger in functie komen, meer gezien worden of meer bewondering ontvangen. Het ene doel is nog maar net gehaald of het volgende dient zich alweer aan. Wat eerst een eindpunt leek, wordt onderweg slechts een tussenstation. Het is nooit klaar, omdat jouw waarde en tevredenheid steeds verbonden raken aan wat hierna nog moet gebeuren.

Waarom ben je steeds bezig met mensen die meer hebben?

Vaak zijn mensen die nooit genoeg hebben sterk bezig met anderen en dan vooral met de categorie die nog meer bezit of meer heeft bereikt. Vergis je niet: zelfs wanneer iemand miljoenen in de loterij wint, kan diegene zich nog bezighouden met mensen die een hoger bedrag hebben gewonnen. Het gewonnen bedrag geeft blijkbaar geen duurzaam voldaan gevoel, omdat de aandacht meteen verschuift naar iemand die meer heeft. De ontevredenheid blijft knagen, want hoeveel geld je ook hebt en hoe groot jouw vermogen ook is: er zijn altijd mensen met meer bezit, meer status of meer mogelijkheden.

Waarom geeft vergelijken geen voldaan gevoel?

Vergelijken geeft geen rust, omdat de maatstaf voortdurend buiten jezelf ligt. Je kijkt niet meer naar wat jij nodig hebt of wat voor jou voldoende is, maar naar wat een ander bezit, verdient of bereikt. Daardoor kan iets wat gisteren nog bijzonder leek vandaag alweer gewoon of onvoldoende voelen. Zolang jouw gevoel van waarde afhankelijk is van de vergelijking met anderen, ontstaat er geen stabiele tevredenheid. De lat verschuift telkens opnieuw en de motor blijft draaien.

Zijn geld en bezit werkelijke behoeften?

Geld en bezit kunnen wel geld en bezit als persoonlijke drijfveren zijn, maar het zijn geen persoonlijke behoeften. Ik vergelijk het met drijfveren als streven naar prestige, aanzien en status, waarbij bezit en verworvenheden een grote rol spelen. Ook dat voorziet niet vanzelf in een werkelijke behoefte. Mensen worden niet duurzaam gelukkig van de jacht op materiële zaken. Geldgebrek kan veel stress geven, maar veel bezit kan eveneens zorgen, druk en verantwoordelijkheid met zich meebrengen.

Welke behoefte kan onder het verlangen naar meer liggen?

Onder het verlangen naar meer kan een andere behoefte verborgen liggen. Misschien wil je waardering ontvangen, zekerheid voelen, erkend worden of laten zien dat je ertoe doet. Soms is het een compensatie voor iets wat vroeger ontbrak. Zoals iemand eens tegen mij zei: ‘Bij ons thuis kon er nooit wat, dus ik compenseerde enorm door van alles aan te schaffen.’ Het bezit is dan niet het werkelijke doel. Het moet een oud tekort verzachten, eigenwaarde geven of laten zien dat je het hebt gemaakt. Maar zolang de onderliggende behoefte niet werkelijk wordt gezien, blijft het kopen of presteren doorgaan.

Hoeveel kost het voortdurende streven naar meer?

In feite is het een onnozel streven: vergeefs je hele leven gejaagd en gejakkerd voor wat stenen en wat blik. Want weet je hoeveel inspanning dit kost? Hoeveel je ervoor moet werken en wat je ervoor moet laten? Is het omdat je het zelf werkelijk zo belangrijk vindt, of haal je daar jouw waarde uit voor jouw omgeving? Zit er iets in van: ‘Zie mij eens’? Altijd meer betekent in veel gevallen minder tijd voor jouw gezin en familie, minder tijd voor jezelf en jouw hobby’s, meer werken, harder werken en meer stress. De prijs van meer bezit of status kan zijn dat er steeds minder tijd en rust overblijft om te leven.

Waarom is het nooit klaar?

Het is nooit klaar omdat iedere bereikte stap meteen plaatsmaakt voor een volgende. De woning is verbouwd, maar kan nog mooier. De functie is bereikt, maar er bestaat nog een hogere positie. Het inkomen is gestegen, maar kan verder omhoog. Het doel dat eerst belangrijk leek, verliest snel zijn glans zodra het is behaald. Daardoor komt er geen echt rustpunt. Wie steeds vooruitkijkt naar wat er nog ontbreekt, kan moeilijk aanwezig zijn bij wat er al is.

Hoe wil je later herinnerd worden?

Wat is nu echt belangrijk? Je kunt het zien wanneer je op een begraafplaats loopt. Zie je weleens een steen waarop staat: hij of zij had vier hectare grond? Of: zijn hele leven was werken? Nee toch? Vind je dat ze dat op jouw steen moeten zetten? Is dat belangrijk? Is dat hoe je herinnerd wilt worden? Of moet er staan: ‘Hij had altijd tijd voor mij’ of ‘Bij haar vond ik altijd een luisterend oor’? Deze vragen zijn confronterend, omdat ze zichtbaar maken wat uiteindelijk waarde houdt en wat slechts tijdelijk bezit of aanzien was.

Maakt geld je gelukkig en tevreden?

Geluk hangt niet alleen van geld af. Tevredenheid evenmin. Dankbaarheid, blijdschap en verwondering zijn woorden die niet afhankelijk zijn van bezit. Natuurlijk kan geld zorgen verminderen en mogelijkheden bieden, maar geld kan niet garanderen dat je rust, liefde, verbondenheid of voldoening ervaart. Soms is het goed om de balans op te maken en jezelf af te vragen waar jouw werkelijke behoeften liggen. In welke behoefte voorziet het altijd meer willen en nooit genoeg hebben werkelijk?

Wat is het verschil tussen nooit genoeg en hebzucht?

Nooit genoeg hebben en hebzucht en grenzeloos meer willen raken elkaar, maar zijn niet precies hetzelfde. Nooit genoeg beschrijft vooral de innerlijke toestand waarin niets lang voldoende voelt en je steeds verder wordt gedreven. Hebzucht gaat sterker over de grenzeloze drang om meer te bezitten, te verkrijgen of vast te houden. Wie nooit genoeg ervaart, kan hebzuchtig gedrag ontwikkelen, maar onder het voortdurende streven kunnen ook onzekerheid, compensatie, behoefte aan erkenning of angst voor tekort liggen.

Hoe kom je tot rust bij wat er al is?

Tot rust komen begint met herkennen dat iets voor dit moment genoeg mag zijn. Dat betekent niet dat je geen wensen, doelen of ambities meer mag hebben. Het betekent dat jouw rust en eigenwaarde niet volledig afhankelijk zijn van de volgende aankoop, prestatie of positie. Je kunt iets willen en tegelijkertijd waarderen wat er al is. Wie kan voelen dat het voor nu voldoende is, hoeft niet onmiddellijk verder en kan ruimte ervaren voor tevredenheid, ontspanning en leren genieten van wat er nu is.

Veelgestelde vragen over altijd meer willen en nooit genoeg hebben

Hieronder beantwoord ik enkele veelgestelde vragen over het voortdurende verlangen naar meer, het ontbreken van een gevoel van voldoening en de relatie met rust, bezit en ambitie.

Waarom voelt wat ik bereik nooit als genoeg?

Dat kan gebeuren wanneer jouw tevredenheid steeds afhankelijk is van een volgend doel, meer bezit of de vergelijking met anderen. Zodra iets is bereikt, verschuift jouw aandacht naar wat nog ontbreekt. Daardoor krijgt het bereikte nauwelijks tijd om als voldoende te worden ervaren.

Is altijd meer willen hetzelfde als ambitie?

Nee. Ambitie kan betekenen dat je jezelf wilt ontwikkelen of een betekenisvol doel nastreeft. Het wordt problematisch wanneer geen enkel resultaat voldoening geeft en je niet meer tot rust kunt komen bij wat je hebt bereikt.

Waarom geeft meer bezit maar kort voldoening?

Een aankoop kan tijdelijk plezier, trots of opluchting geven. Wanneer bezit echter een onderliggende behoefte aan waardering, zekerheid of eigenwaarde moet vervullen, keert het tekortgevoel vaak terug en ontstaat opnieuw het verlangen naar meer.

Kun je leren voelen dat iets genoeg is?

Ja. Dat begint met stilstaan bij wat je werkelijk nodig hebt, herkennen welke behoefte onder jouw streven ligt en bewust waarderen wat er al is. Genoeg betekent niet dat je nooit meer iets mag wensen, maar dat het huidige moment niet voortdurend tekort hoeft te schieten.

Wat heeft nooit genoeg hebben met rust te maken?

Wie nooit genoeg ervaart, blijft innerlijk onderweg naar een volgend doel, bezit of bewijs van eigenwaarde. Daardoor komt er geen einde aan het streven. Rust ontstaat pas wanneer iets voor nu voldoende mag zijn.