home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / rouwcoaching / nagedachtenis

Ter nagedachtenis: wat betekent het en waarom herdenken we?

Ter nagedachtenis aan mijn moeder, aan mijn vader, aan mijn geliefde, aan mijn zoon, mijn dochter. Daarom doen we iets of daarom zeggen we iets. Daarom bezoeken we die ene speciale plek of we bewaren dat schilderijtje of die foto.

Wat betekent ter nagedachtenis op een dieper niveau?

Proef je de diepte? Nagedachtenis betekent aandenken bij voortduur aan de persoon die je zo mist, die zoveel voor jou betekende, die je zo innig liefhebt en die je innig herinnert. Het is aandenken, navoelen, herbeleven en doorleven. Je voelt de warme genegenheid door je lijf gaan. De liefde spat er vanaf. Zoals mijn moeder sprak op haar 92e over mijn overleden broer: ‘Ik hou zoveel van hem, ik wil het verdriet zelfs niet missen’. En mijn broer was predikant. Ter nagedachtenis luisterde mijn moeder elke avond naar een preek van hem. Ze zei: ‘Als ik zijn stem hoor, dan is het verdriet minder heftig’. Voel je de liefde van het moederhart? Dat is wat anders dan wanneer je je opeens herinnert dat je ooit op vakantie bent geweest naar Oostenrijk. O ja, nu je het zegt, ja daar zijn wij ook weleens geweest ja.

Het verschil tussen herinnering en nagedachtenis

Ik merk dat veel mensen deze woorden door elkaar gebruiken, terwijl ze iets wezenlijk anders betekenen. Een herinnering kan plotseling opkomen. Je ziet iets, je hoort een naam en ineens ben je even terug. Het is vluchtig. Het raakt je hoofd, soms je hart, maar het zakt ook weer weg.

Nagedachtenis is van een andere orde. Het blijft. Het woont in je. Het beweegt met je mee door de jaren heen. Het is niet alleen denken aan, maar ook voelen met. Het heeft duur. Het vraagt geen prikkel van buitenaf, het is er gewoon. Soms zacht aanwezig, soms rauw en scherp.

Ik vind dat nagedachtenis te maken heeft met betekenis. Met wat iemand voor jou geweest is en nog steeds is, ook al is die persoon er niet meer. Daarom raakt nagedachtenis je lijf. Daarom kan het verdriet en de liefde naast elkaar bestaan. En daarom voelt het ook zo anders dan zomaar iets terugdenken uit het verleden.

Waarom een kerkhof bezoeken ter nagedachtenis?

Pas liep ik op het kerkhof hier in de buurt. Mijn ouders zijn daar begraven en ik ben een trouw kerkhofbezoeker. Er zijn veel meer mensen op die plek begraven die ik gekend heb. Ik denk tegen de 80 personen waarvan ik de uitvaart bijgewoond heb. Er zijn ook enkele vrienden bij. Ik was er nog maar net of er kwam een vrouw aan. Ik ken haar vanaf mijn jeugd. Ze ging naar het graf van haar overleden broer. Ze keek me aan en zei: ‘Eigenlijk vind je hier niks hè?’. Mijn antwoord was een tegenvraag: ‘Als je hier niks vindt, waarom komen al die mensen hier dan en waarom kom jij hier dan?’. Het werd een diep gesprek. En zowaar: haar zus kwam er ook nog bij. En het eerste wat ze zei: ‘Je vindt hier eigenlijk niks’.

Ik zei: ‘Ik vind hier wel wat’. Ze was benieuwd. Ik zei: ‘Ik vind hier ter nagedachtenis’. Het is een plek die ik koester en liefheb. Het is een plek die mij even stilzet uit de waanzinnige, onzinnige razernij van deze wereld. Het is een plek die mij herinnert aan de liefde die ik voel voor mijn ouders en waar ik tijd wil maken om even te gedenken, te herinneren. Als aandenken. Als nagedachtenis.

Veelgestelde vragen over ter nagedachtenis

Wat betekent ‘ter nagedachtenis’ precies?

Ter nagedachtenis betekent dat je iemand bewust blijft gedenken over een langere periode. Het gaat niet om een losse herinnering, maar om blijvend aandenken. Om iemand die betekenis voor je had en die je meedraagt in je leven, ook nu die persoon er niet meer is.

Is ter nagedachtenis hetzelfde als blijven hangen in verdriet?

Nee, dat vind ik niet. Ter nagedachtenis betekent niet dat je vast blijft zitten in rouw. Het betekent dat liefde en gemis naast elkaar mogen bestaan. Verdriet kan verzachten, maar de verbondenheid hoeft niet te verdwijnen.

Waarom voelt herdenken soms troostend en soms pijnlijk?

Omdat nagedachtenis raakt aan liefde. Liefde kan warm zijn en tegelijk pijn doen. De ene dag voelt herdenken als nabijheid, de andere dag als gemis. Beide horen bij rouw en zeggen niets verkeerds over hoe jij ermee omgaat.

Moet je iets ‘doen’ om iemand te herdenken?

Nee. Ter nagedachtenis zit niet in grote rituelen. Het kan zitten in een gedachte, een plek bezoeken, een foto bewaren of even stil zijn. Wat jij doet is goed, zolang het voor jou betekenis heeft.

Wanneer weet je of je rouw ‘goed’ verwerkt?

Dat is een lastige vraag. Misschien is de betere vraag: voel je weer ruimte om te leven, terwijl je iemand blijft gedenken? Rouw stopt niet echt, maar het kan wel een plek krijgen waarin liefde meer ruimte inneemt dan pijn.