home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / profileren

Jezelf leren profileren: hoe doe je dat?

Jezelf profileren is tegenwoordig van groot belang. Wanneer je het niet doet, kom je minder ver dan wanneer je het wel doet. Jezelf onvoldoende profileren kan invloed hebben op carrière en baan. Toch zijn er mijns inziens nogal wat misverstanden over dit onderwerp. Voor mij begint profileren niet met jezelf verkopen of jezelf groter maken. Het begint bij willen, kunnen en zijn: wat kun je, wat wil je en wie ben je? Vandaar dat ik dit artikel schrijf waarbij ik inga op:

• Wat profileren precies is.
• Enkele grote misverstanden omtrent profileren.
• Hoe je jezelf beter kunt profileren.

Profileer je jezelf altijd?

Een eerste misverstand is dat je kunt zeggen: ‘Aan dat profileren van mezelf doe ik niet mee.’ Dat kan eigenlijk niet. Je profileert jezelf namelijk altijd, ook wanneer je meent dat je dat niet doet. Wanneer je weinig van jezelf laat zien, laat je daarmee óók iets zien. Misschien ontstaat er zelfs verwarring omdat anderen niet zo goed weten wat ze aan je hebben. Dus kort gezegd: iedereen profileert zich. Daarmee zeg ik niet dat je voortdurend op de voorgrond moet staan. Dat is iets heel anders. Profileren gaat over herkenbaar zijn voor anderen. Mensen krijgen zicht op wie jij bent, wat je belangrijk vindt, wat je kunt en waarvoor ze bij jou moeten zijn.

Moet je extravert zijn om jezelf goed te profileren?

Waarom is dit een misverstand? Omdat je dit niet van iedereen mag vragen. Ik ken genoeg mensen bij wie dit helemaal niet past. Terwijl deze introverte mensen:

• Heel slim zijn.
• Heel sociaal zijn.
• In twee zinnen de vinger op de zere plek kunnen leggen (waar een ander een encyclopedie aan woorden nodig heeft).
• Kort en strak kunnen analyseren waar het vraagstuk zit.

Ik ken bijvoorbeeld een zeer introverte man die uitstekend is in verkoop. Niet omdat hij flamboyant, vlot of buitengewoon welbespraakt is. Hij is juist integer en maakt waar waarvoor hij staat. Dat is zijn kracht. Maak dus geen extravert mens van een introvert mens. Wanneer je introvert bent, mag je jouw manier vinden om aanwezig en zichtbaar te zijn zonder iemand anders te worden.

Wat is het derde misverstand over profileren?

Een derde misverstand is dat jezelf profileren betekent dat je je:

• Anders moet voordoen dan je bent.
• Groter moet voordoen dan je bent.
• Tot in den treure op Facebook moet zetten wat voor belangrijke projecten jij allemaal doet.
• Dagelijks op social media dingen moet posten ook al heb je niks te zeggen.

Dat is voor mij geen profileren. Jezelf profileren is niet jezelf anders, groter of beter voordoen dan je bent. Het is accentueren, onderstrepen en markeren wat er werkelijk aanwezig is. Je hoeft dus geen profiel te verzinnen. Je hebt er al één.

Waarom zorgt maatschappelijke druk voor verkeerde profilering?

Wanneer je meent dat je moet voldoen aan maatschappelijke druk door jezelf voortdurend te etaleren, in de schijnwerpers te zetten, jezelf te verkopen en jezelf groots neer te zetten, dan heeft dat gevolgen:

• Je ervaart druk van buitenaf waaraan je moet voldoen.
• Je voelt verwachtingen die opgelegd worden.
• Je gaat je sociaal wenselijk profileren en naar buiten treden.
• Je gaat dingen doen die niet bij je passen.
• Je creëert je eigen onzekerheid en twijfel.
• Je zet een onjuist beeld neer van jezelf op social media.

In de webinar noem ik het voorbeeld van jongeren die activiteiten op zich nemen omdat ze goed staan op hun cv. Niet omdat ze die activiteit graag doen of omdat die werkelijk bij hen past. Dan draai je profileren om. Je gaat van buiten naar binnen: wat verwacht de wereld van mij en hoe moet ik mij gedragen om daaraan te voldoen?

Waarom moet profileren van binnen naar buiten?

Voor mij zit hier de kern. Profileren moet niet van buiten naar binnen, maar van binnen naar buiten. Wanneer je begint bij wat de wereld van jou verwacht, raak je gemakkelijk verwijderd van jezelf. Ik gebruik daarvoor opnieuw willen, kunnen en zijn. Wat je kunt, zit aan de buitenkant. Dat gaat over jouw opleiding, diploma's, vakkennis, vaardigheden en werkervaring. Dat is belangrijk, maar daar zit vaak minder onderscheid dan je denkt. Er zijn veel mensen met dezelfde opleiding, vergelijkbare ervaring en ongeveer dezelfde vaardigheden. Ga je een stap naar binnen, dan kom je bij wat je wilt. Wat zijn jouw ambities? Waar verlang je naar? Wat zijn jouw behoeften, interesses en dromen? Waar word je warm van? Waarvan raak je in vuur en vlam? Wat bezielt je? Daar wordt jouw verhaal al persoonlijker. Nog verder naar binnen kom je bij wie je bent. Daar gaat het over jouw kwaliteiten, talenten, overtuigingen, waarden, normen en de manier waarop je naar het leven kijkt. Hoe reageer jij op verandering? Wat raakt jou? Waar word je kwaad van? Waar mogen ze je 's nachts voor wakker maken? Waar krijg je energie van? Juist daar zit voor mij het grootste verschil tussen mensen.

Daarna komt pas de vraag: wat verwacht de buitenwereld eigenlijk van mij? Niet andersom.

Waarom begint profileren met jezelf zien?

Wat vanzelfsprekend bij jou hoort, zie je zelf vaak het minst goed. Misschien ben je van nature zorgvuldig, nuchter, analytisch, betrokken of integer. Voor jou voelt dat gewoon. Je denkt: zo ben ik nu eenmaal. Maar juist dat kan iets zijn wat anderen bij jou waarderen en herkennen. Daarom zeg ik: profileren begint met jezelf zien. Jezelf horen. Jezelf kennen. Je eigen behoeften kennen. Je grenzen weten. Jouw kwaliteiten herkennen en respecteren. Ook jezelf aanvaarden hoort daarbij. Niet alleen jouw mooie kanten, maar ook jouw valkuilen. Je maakt fouten. Je schat iets verkeerd in. Je ziet soms iets over het hoofd. Dat hoort erbij. We zijn niet perfect en daar hoeven we wat mij betreft ook niet naar te streven.

Pas wanneer je jezelf enigszins kunt zien en aanvaarden, kun je naar buiten brengen wat er werkelijk bij jou hoort. Anders vertel je al snel een verhaal waarvan je denkt dat het goed klinkt.

Wanneer klopt jouw profilering niet?

Wanneer je jezelf niet op de juiste wijze profileert, werkt dat tegen je. Maar wanneer profileer je jezelf dan niet goed? Dat is wat mij betreft tweeledig:

• Door jezelf groter voor te doen dan je bent maar ook door jezelf kleiner voor te doen dan je bent.
• Door je overmatig te beroepen op academische titels, diploma's of door oneindig jouw kunnen te etaleren of anderzijds door je opleiding altijd te bagatelliseren.
• Door altijd in het middelpunt te moeten staan of door jezelf nooit te laten horen. Nu komt de vraag: wat klopt er dan niet? Mijn antwoord is: het hart klopt er niet in. Anderen voelen dat. Jouw identiteit zit niet in de opleiding die je met succes hebt behaald, maar in wie je als persoon bent.

Kun je jezelf ook te weinig profileren?

Wanneer je je te weinig laat zien, je te bescheiden opstelt en onzichtbaar bent, snijd je jezelf in de vingers. In feite stop je jouw talent in de koelkast en doe je er niets mee. Anderen zien het niet en jij conserveert jouw talenten. Kortom: je doet jezelf en de ander tekort. De oorzaken kunnen divers zijn:

• Je bent verlegen.
• Je hebt weinig zelfvertrouwen.
• Je hebt weinig zicht op jouw kwaliteiten.
• Je bent bang voor afwijzing.
• Je bent altijd bezig met wat een ander van je vindt.
• Je vergelijkt je voortdurend met anderen.

Bescheidenheid kan bijvoorbeeld een mooie kwaliteit zijn. Maar de valkuil kan zijn dat je onzichtbaar wordt. Dan is jouw leerdoel niet dat je arrogant of flamboyant moet worden. Het leerdoel is dat je aanwezig bent en jouw plek inneemt terwijl je bescheiden blijft.

Wat heeft profileren met jouw loopbaan te maken?

Jezelf profileren speelt vanzelfsprekend ook een rol in jouw loopbaan. Tijdens een sollicitatie, netwerkgesprek of gesprek over jouw ontwikkeling moet je woorden kunnen geven aan wie je bent, wat je wilt en wat je kunt. Wanneer je wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek, heeft een werkgever meestal al gezien welke opleiding en werkervaring je hebt. Dan wordt het juist interessant wat jou beweegt en wie je bent. Ook een persoonlijk portfolio opbouwen kan helpen om zichtbaar te maken wat je hebt gedaan, ontwikkeld en bereikt. Maar ook daar geldt: maak er geen opgeblazen verkoopverhaal van. Laat zien wat er werkelijk is.

Waarom is jezelf zijn belangrijk bij profileren?

Jezelf zijn: dat is jezelf profileren. Ben je bescheiden? Laat dan zien dat je bescheiden bent. Ben je introvert? Ben je extravert? Ben je heftig en intens? Ben je spontaan? Laat gewoon zien wie je bent. Kortom:

• Een roos is een roos en geen conifeer.
• Een buizerd is een buizerd en geen merel.
• Een konijn woont in een hol en niet in een appartement.

Daar is soms moed voor nodig. Zeker wanneer jouw omgeving een ander beeld van jou verlangt. Maar uiteindelijk wordt profileren een stuk eenvoudiger wanneer je niet langer probeert iemand anders te worden. Dan hoef je vooral te leren woorden te geven aan wat er al is en ervoor te gaan staan.

Veelgestelde vragen over jezelf profileren

Onderstaande vragen helpen je om jezelf profileren te onderscheiden van jezelf verkopen, op de voorgrond staan of voldoen aan een sociaal wenselijk beeld.

Wat betekent jezelf profileren?

Jezelf profileren betekent zichtbaar maken wat jou typeert, waar jouw kwaliteiten liggen, wat je wilt en waar je voor staat. Het gaat niet om jezelf groter maken dan je bent.

Moet je extravert zijn om jezelf te profileren?

Nee. Een introvert persoon kan zich uitstekend profileren. Profileren betekent niet dat je luid, flamboyant of voortdurend op de voorgrond moet staan. Het gaat erom dat je herkenbaar laat zien wie je bent.

Kun je jezelf ook te weinig profileren?

Ja. Wanneer je jouw kwaliteiten, ideeën of bijdrage nauwelijks zichtbaar maakt, kunnen anderen niet goed zien wat je in huis hebt. Bescheidenheid kan dan doorslaan in onzichtbaarheid.

Wat is verkeerde profilering?

Verkeerde profilering ontstaat wanneer het beeld dat je naar buiten brengt niet overeenkomt met wie je bent. Dat kan doordat je jezelf groter voordoet, maar ook doordat je jezelf voortdurend kleiner maakt.

Hoe leer je jezelf beter profileren?

Begin met zelfkennis. Onderzoek wie je bent, wat je wilt, wat je kunt, waar jouw kwaliteiten liggen en wat jou drijft. Zoek daarna woorden waarmee je dat op een natuurlijke en geloofwaardige manier kunt laten zien.