Drammerigheid: ben je een drammer?
Ben jij een drammer? Weet je soms van geen ophouden en kan het jou niet snel genoeg gaan? Of heb je overal wat op aan te merken? Merk je dat je daardoor soms anderen verliest of dat je weerstand creëert? Drammerigheid kan ontstaan wanneer jouw kernkwaliteit daadkracht en daadkrachtig handelen te ver doorschiet. Je wilt vooruit, tempo maken en iets voor elkaar krijgen, maar zet zoveel kracht dat de ander druk ervaart. Lees dan dit artikel!
Betekenis en definitie
Wat betekent drammen eigenlijk? Wanneer ben je een drammer? Wat voor gedrag past daarbij? Ik probeer het uit te leggen. Wanneer je dramt:
- Weet je bij tijd en wijle niet van ophouden en ga je maar door. Anderen ervaren dat als een dramkont.
- Ga je pushen en duwen om het tempo te verhogen.
- Ga je drukken en duwen om het op jouw manier te laten verlopen.
- Heb je je ergens in vastgebeten en kun je het niet meer loslaten.
- Gaat het je niet snel genoeg.
- Irriteert het je wanneer het anders gaat dan jij had bedacht.
- Heb je overal aanmerkingen op.
- Word je soms als dwingend ervaren.
Herken je er wat in? Zeggen anderen dat van jou? Dan is vooral interessant wanneer jouw normale daadkracht verandert in druk zetten. Daar zit het verschil tussen een kwaliteit die helpt en een valkuil die weerstand oproept.

Wanneer wordt daadkracht drammen?
Daadkracht helpt je om besluiten niet eindeloos voor je uit te schuiven, zaken aan te pakken en voortgang te creëren. Daar is niets mis mee. Het omslagpunt ontstaat wanneer jij niet alleen zelf vooruit wilt, maar ook het tempo van de ander probeert af te dwingen. Je vraagt niet meer alleen om beweging, maar begint te trekken, duwen of herhalen totdat de ander doet wat jij wilt.
Een goede vraag is daarom: probeer ik iets in beweging te krijgen of probeer ik de ander in mijn tempo te dwingen? Misschien heb je inhoudelijk zelfs gelijk en is er werkelijk haast geboden. Toch kan jouw manier van druk zetten ervoor zorgen dat de ander niet sneller gaat meewerken, maar zich juist afsluit. Dan schiet daadkracht door en bereik je het tegenovergestelde van wat je bedoelt.
Drammerig in de communicatie
Drammen heeft gevolgen voor de communicatie. Het is een vorm van druk zetten of druk uitoefenen op een ander. Dat kan heel rechtstreeks gebeuren, maar ook doordat je hetzelfde punt steeds opnieuw ter sprake brengt, blijft argumenteren of voortdurend vraagt waarom iets nog niet gebeurd is.
Sneller en beter
Je wilt sneller, beter of eerder iets voor elkaar krijgen. Dat is eigenlijk wat je vertelt met drammerigheid. Je gaat dus pushen, duwen en leuren aan een ander. Daarbij kun je bijvoorbeeld te direct in de communicatie worden of primair reageren. Jouw bedoeling is misschien om duidelijkheid of tempo te creëren, terwijl de ander vooral de druk voelt die jij uitoefent.
Gelijk hebben of gelijk krijgen
Je wilt gelijk hebben. Of je bent ervan overtuigd dat je gelijk hebt. Je bent er zo van overtuigd dat je goed zit, of dat de ander fout zit, dat je maar doordramt. Iedere keer kom je weer met jouw argumentatie om te laten zien dat je gelijk hebt. Wat je ermee bereikt? Je creëert weerstand bij anderen. Ze sluiten zich voor je af en doen alsof ze een beetje doof zijn, terwijl jij misschien denkt dat je jouw punt gewoon nog één keer beter moet uitleggen.
Oorzaken
Hoe komt het dat je gaat drammen? Weet je dat? Heb je daar een beeld bij? Het is belangrijk om dat te weten wanneer je van dat gedram af wilt. Drammen kan de valkuil zijn van kwaliteiten die gericht zijn op snelheid, tempo en opschieten, zoals daadkracht, voortvarendheid en slagvaardigheid. Maar de oorzaak kan ook ergens anders liggen.
- Je wilt graag tempo maken en het gaat je te langzaam.
- Je wilt alles onder controle houden of je bent bang dat het niet goed genoeg gaat.
- Je maakt je zorgen en bent bang dat het fout gaat.
- Jouw verantwoordelijkheidsgevoel is bijzonder hoog en je voelt je misschien oververantwoordelijk of overbetrokken.
- Je legt de lat hoog voor jezelf en stelt daardoor ook hoge eisen aan anderen.
- Een passieve, gelaten of afwachtende houding van anderen kan je mateloos irriteren.
- Je hebt wellicht van huis uit geleerd om te drammen omdat dat vroeger een manier was om je zin te krijgen of überhaupt gehoord te worden.
Zie je hoe verschillend de oorzaken kunnen zijn? Daarom is alleen besluiten dat je voortaan niet meer mag drammen vaak te simpel. Je zult vooral moeten ontdekken wat ervoor zorgt dat jij op bepaalde momenten steeds meer druk gaat zetten.
Waarom ga je juist meer drammen als de druk oploopt?
Wanneer jij je verantwoordelijk voelt voor een resultaat, deadline of kwaliteit kan vertraging ongemakkelijk worden. Je ziet wat er moet gebeuren en merkt dat anderen niet hetzelfde tempo maken. Juist dan is het verleidelijk om extra kracht te zetten. Je vraagt het nog een keer, legt nogmaals uit waarom het belangrijk is en verhoogt vervolgens de druk omdat de beweging uitblijft.
Maar daar kan een vicieuze cirkel ontstaan. Hoe minder beweging jij ervaart, hoe harder je gaat duwen. Hoe harder jij duwt, hoe meer weerstand de ander kan voelen. Die weerstand ervaar jij vervolgens als bewijs dat je nóg duidelijker of steviger moet optreden. Daarom is het belangrijk om jouw trigger te herkennen: wat gebeurt er bij jou wanneer iets niet snel genoeg, niet goed genoeg of niet volgens jouw verwachting verloopt?
Wat is er op tegen?
Drammen is erg ineffectief. Dat is erop tegen! Je bereikt niet wat je zou willen bereiken. Mensen gaan misschien eventjes een stap harder voor jou lopen omdat je zo fronsend kijkt, maar op den duur denken ze: 'daar heb je hem of haar ook weer'. Ze schieten in de weerstand en denken: 'zoek het lekker zelf uit'. Mensen willen niet voortdurend door jou onder druk gezet worden.
- Ze worden geïrriteerd en in sommige gevallen gedemotiveerd.
- Ze schieten in de weerstand en denken: 'zoek het lekker zelf uit'.
- Ze gaan jou negeren of vermijden.
- Ze spreken zich niet meer uit of het wordt juist een confrontatie.
Maar drammen heeft natuurlijk nog meer nare effecten. Drammen heeft met emotie en gevoel te maken en dat is niet positief in dit geval. Je zet jezelf onder druk, je pusht jezelf en je zet heel veel druk op de ketel. Uiteindelijk zit je zelf ook niet lekker in de wedstrijd.
Wat is jouw leerdoel?
Jouw leerdoel is natuurlijk drammerigheid vermijden. Maar daarmee komen we er niet. We moeten eerst de oorzaak achterhalen om jouw leerdoel goed te formuleren. Misschien moet je verwachtingen bijstellen, jezelf minder onder druk zetten, je niet zo gemakkelijk onder druk laten zetten door anderen of realistischer worden over doelstellingen en kwaliteit.
Soms kan meer geduld ontwikkelen belangrijk zijn. Dat betekent niet dat je voortaan alles op zijn beloop moet laten. Het betekent dat je daadkracht combineert met voldoende ruimte voor het tempo, de verantwoordelijkheid en de inbreng van de ander.
Irritatie
Drammen kan ook een irritatie zijn. Ik bedoel dus: wanneer je je ergert aan mensen die drammen, dan zitten ze in jouw allergie. Is dat bij jou het geval? Dan kan geduld juist een kernkwaliteit van jou zijn en is wellicht jouw leerdoel hoe je met doordrammers omgaat.
- Ga niet automatisch het gevecht of de discussie aan.
- Probeer te achterhalen waarom de ander druk op jou uitoefent.
- Begrijp dat er meestal goede bedoelingen achter drammerigheid zitten.
- Probeer aan te sluiten bij het gevoel van de drammer en zoek verbinding.
- Betrek het niet meteen op jezelf en zie het niet direct als een persoonlijke aanval.
- Ga het gesprek vragenderwijs aan.
Belangrijk is dat er rust ontstaat op de lijn. Wanneer jij op de druk van de ander reageert met nog meer druk of strijd, vergroot je gemakkelijk het patroon waar je juist uit wilt komen.
Speciaal voor leidinggevenden
Ben je leidinggevende? En dram je ook weleens te veel? Is dat een valkuil voor je? Dan is het belangrijk om daar aandacht aan te schenken, want je bereikt er vaak minder mee dan je denkt. Teamleden kunnen zich onzeker voelen omdat je druk op hen uitoefent, het gevoel krijgen dat ze te weinig vrijheid en ruimte krijgen of gedemotiveerd raken omdat je onvoldoende loslaat. Ze kunnen zich in de hoek gedrukt voelen en jou uiteindelijk gaan vermijden of om je heen gaan draaien.
De vraag is dan niet alleen of jouw medewerkers sneller moeten werken. Kijk ook naar jouw eigen aandeel: geef je een duidelijke opdracht en laat je daarna verantwoordelijkheid bij de ander, of blijf je steeds opnieuw sturen en controleren? Daadkrachtig leidinggeven vraagt soms juist dat je duidelijk bent over het resultaat en vervolgens ruimte geeft voor de manier waarop iemand daar komt.
Je motiveert er niemand mee
Vaak creëer je indirecte weerstand door jouw eigen houding en gedrag. Misschien wil je controle houden, word je geconfronteerd met deadlines die je moet halen of maak je je zorgen over de voortgang. Het kan ook zijn dat je wordt aangesproken op kwaliteitsnormen en de druk vervolgens doorgeeft aan jouw team, of dat je meent dat mensen beter functioneren wanneer jij stevig blijft duwen.
Dat kan op korte termijn beweging opleveren, maar druk is nog geen motivatie. Iemand kan iets doen omdat hij van jouw gedram af wil zijn, terwijl er ondertussen minder eigenaarschap en betrokkenheid ontstaat. Daarmee kun je precies ondermijnen wat je als leidinggevende eigenlijk nodig hebt: mensen die zelf verantwoordelijkheid nemen en in beweging komen.
Hoe geef je tempo aan zonder druk uit te oefenen?
Je hoeft jouw daadkracht niet in te leveren om minder te drammen. Het verschil zit vooral in de manier waarop je richting en tempo bespreekbaar maakt. Maak duidelijk wat er moet gebeuren, waarom het belangrijk is en wanneer iets klaar moet zijn. Vraag daarna wat de ander nodig heeft, welke belemmeringen er zijn en welke verantwoordelijkheid diegene zelf kan nemen. Daarmee blijft de voortgang belangrijk, maar wordt het niet automatisch jouw taak om voortdurend achter iedereen aan te lopen.
Wanneer er werkelijk vertraging ontstaat, benoem dan concreet wat je ziet in plaats van steeds harder te duwen. Een duidelijke afspraak of een gesprek over verantwoordelijkheid werkt vaak beter dan tien keer dezelfde aansporing. Zo blijf je daadkrachtig, maar voorkom je dat jouw daadkracht verandert in trekken aan mensen die daardoor juist minder geneigd zijn om zelf te bewegen.
Ontwikkeldoelen bij drammerigheid
Wanneer jouw daadkracht regelmatig doorschiet in drammen, kunnen deze drie ontwikkeldoelen helpen om tempo en duidelijkheid te behouden zonder onnodig druk uit te oefenen:
- Jouw verwachtingen en gewenste tempo duidelijk maken zonder de ander voortdurend te pushen.
- Meer ruimte geven aan de verantwoordelijkheid, inbreng en werkwijze van andere mensen.
- Jouw eigen onrust herkennen wanneer iets langzamer of anders verloopt dan je had verwacht.
Eigenschappenanalyse
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, eigenschappen, persoonskenmerken en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je meer inzicht in jouw sterke kanten en in wat er gebeurt wanneer een kwaliteit, zoals daadkracht, te ver doorschiet.
E-books
Wil je je verder verdiepen in talenten, kwaliteiten en valkuilen? In mijn e-books krijg je meer inzicht in wat jou van nature typeert, waar jouw kracht ligt en wat er gebeurt wanneer een kwaliteit doorschiet.
Veelgestelde vragen over drammerigheid
Drammerigheid wordt gemakkelijk verward met duidelijk zijn, tempo willen maken of ergens sterk van overtuigd zijn. Het verschil zit vooral in de druk die de ander ervaart en in de vraag hoeveel ruimte je nog laat voor een eigen keuze, verantwoordelijkheid of tempo. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.
Is drammen hetzelfde als duidelijk zijn?
Nee. Duidelijkheid betekent dat je zegt wat je verwacht, waarom iets belangrijk is en welke afspraak er geldt. Drammen begint wanneer je na die duidelijkheid druk blijft toevoegen en de ander steeds minder ruimte ervaart om zelf verantwoordelijkheid te nemen.
Waarom werkt drammen soms op korte termijn wel?
Omdat mensen onder druk best even harder kunnen gaan lopen. Ze willen een conflict vermijden, van het gedoe af zijn of voorkomen dat je opnieuw begint. Dat betekent alleen niet dat ze werkelijk gemotiveerd zijn. Wat op korte termijn snelheid geeft, kan op langere termijn weerstand en vermijding veroorzaken.
Kun je drammen zonder luid of boos te worden?
Ja. Drammen hoeft helemaal niet hard of agressief te klinken. Je kunt ook heel rustig dezelfde vraag tien keer stellen, voortdurend herinneringen sturen of steeds opnieuw proberen iemand van jouw standpunt te overtuigen. De druk zit dan in de herhaling en het gebrek aan ruimte.
Waarom merk je zelf niet altijd dat je druk zet?
Omdat je vaak vooral bezig bent met het doel dat bereikt moet worden. Voor jou voelt herhalen misschien als betrokkenheid, verantwoordelijkheid of duidelijkheid. De ander ervaart ondertussen vooral dat jij niet loslaat. Daarom kan feedback van anderen nuttig zijn om te ontdekken waar jouw daadkracht overgaat in drammen.
Wat kun je doen wanneer iemand zegt dat je aan het drammen bent?
Probeer niet onmiddellijk uit te leggen waarom jouw druk gerechtvaardigd is. Vraag eerst wat de ander precies als drammen ervaart. Is het jouw herhaling, jouw tempo, jouw toon of het gevoel dat er geen echte keuze meer is? Met zo'n concreet antwoord kun je veel beter onderzoeken wat je kunt veranderen zonder jouw doel uit het oog te verliezen.
Valkuilen in hoe je anderen in beweging zet
Drammerigheid staat op de pagina met persoonlijke valkuilen in de groep valkuilen in hoe je anderen in beweging zet. Daadkracht kan juist een sterke kwaliteit zijn wanneer er actie, voortgang en besluitvorming nodig zijn. Je blijft niet eindeloos praten, maar wilt iets van de grond krijgen en kunt anderen helpen om stappen te zetten.
Bij drammerigheid raakt die kracht uit balans. Je zet zoveel kracht op beweging dat de ander steeds minder ruimte ervaart om zelf te denken, te kiezen of verantwoordelijkheid te nemen. Je wilt tempo creëren, maar veroorzaakt weerstand; je wilt betrokkenheid, maar de ander gaat je vermijden; je wilt dat iemand verantwoordelijkheid neemt, maar door voortdurend te duwen neem je juist steeds meer regie over. Daarmee werkt drammerigheid tegen wat anderen werkelijk in beweging kan brengen. De kunst is dus niet om minder daadkrachtig te worden, maar om duidelijkheid en tempo te combineren met voldoende ruimte voor de ander.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 11-05-2014
Update: 13 augustus 2026.


