home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / aanwezig

Aanwezig en profilerend: je durft er te zijn

Aanwezig en profilerend is een kwaliteit. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten betekent dit dat je er wel durft te zijn. Je bent zeker van je zaak. Je bent niet bang om jezelf te laten zien. Je hebt geen mensenvrees en je voelt je niet beschroomd om met mensen om te gaan. Kortom: in het sociale verkeer beweeg jij je gemakkelijk tussen de mensen. Je voelt je zelfverzekerd, je hebt voldoende zelfvertrouwen en je stapt gemakkelijk op mensen af, ook al ken je ze niet.

Hoe herken je de kwaliteit aanwezig en profilerend?

Wanneer je aanwezig bent:

• Stap je gemakkelijk op mensen af, ook al zijn ze onbekend voor je.
• Stap je gemakkelijk op nieuwe situaties af.
• Heb je voldoende vertrouwen in jouw eigen kunnen en vaardigheden.
• Vertrouw je op jouw eigen inzichten.
• Durf je in een groep jouw plek goed in te nemen.
• Heb je voldoende zelfvertrouwen.
• Kom je zelfverzekerd over en straal je dat ook uit.
• Beweeg jij je gemakkelijk tussen de mensen.
• Voel je je frank en vrij om vragen te stellen.
• Ben je niet bang voor kritiek.
• Ga je conflicten niet uit de weg.
• Ben je open in jouw communicatie.
• Durf je wel risico’s te nemen.
• Durf je jouw mening wel te zeggen.
• Ben je besluitvaardig.

Je plek innemen tussen andere mensen

Wanneer je aanwezig en profilerend bent, wacht je niet voortdurend af wat anderen doen. Je durft naar voren te stappen, initiatief te nemen en mee te doen. Dat merk je bijvoorbeeld in een groep waarin je niet bang bent om iets te zeggen of een vraag te stellen. Je maakt jezelf zichtbaar zonder dat iemand je daar eerst toe hoeft uit te nodigen.

Dat vraagt ook vertrouwen in jezelf. Je vertrouwt erop dat jouw mening ertoe mag doen, dat je iets kunt bijdragen en dat je niet meteen onderuitgaat wanneer iemand kritiek heeft of anders over een onderwerp denkt.

Aanwezig zijn zonder jezelf groter te maken

Aanwezig zijn betekent niet dat je altijd op de voorgrond moet staan. Je kunt duidelijk zichtbaar zijn en tegelijkertijd ruimte houden voor andere mensen. Juist daar zit de balans. Je durft jezelf te laten zien, maar hoeft jezelf niet groter of belangrijker te maken dan je bent.

Wanneer die balans verdwijnt, kan de kwaliteit op verschillende manieren doorschieten. Zelfvertrouwen kan dan veranderen in zelfoverschatting, duidelijk aanwezig zijn kan overheersend worden en jezelf profileren kan omslaan in een houding waarbij je te weinig rekening houdt met anderen.

Welke valkuilen horen bij aanwezig en profilerend?

Wanneer aanwezig en profilerend doorschiet, kan dat verschillende vormen aannemen. De volgende valkuilen horen rechtstreeks bij deze kwaliteit. Ik benoem ze hier kort, omdat iedere valkuil een eigen uitwerking heeft.

• Arrogant overkomen: jouw zelfvertrouwen kan zo sterk worden dat een ander ervaart dat jij jezelf hoger inschat.
• Dominant en bazig worden: je neemt zoveel ruimte en regie dat anderen onvoldoende aan bod komen.
• Zelfzuchtig en eergevoelig worden: jouw eigen belang, positie of aanzien kan te belangrijk voor je worden.
• Hautain en hoogmoedig overkomen: je kunt een houding aannemen waardoor anderen afstand of superioriteit ervaren.
• Last krijgen van zelfoverschatting: je schat jouw eigen mogelijkheden te hoog in of onderschat risico’s en beperkingen.
• Verwaand, laatdunkend of hooghartig overkomen: jouw sterke aanwezigheid kan gepaard gaan met een houding waarbij je anderen kleiner maakt.
• Geen tegenspraak dulden: je bent zo overtuigd van jouw eigen zienswijze dat afwijkende meningen weinig ruimte krijgen.
• Overheersend worden: jouw aanwezigheid wordt zo nadrukkelijk dat anderen zich naar jou moeten voegen.
• Zelfingenomen worden: jouw aandacht kan te veel gericht raken op jezelf, jouw kwaliteiten en jouw eigen gelijk.
• Jouw zin doordrijven: besluitvaardigheid kan doorschieten wanneer jij koste wat het kost wilt dat het op jouw manier gebeurt.
• Hoogmoedswaanzin: in extreme vorm kun je jouw eigen betekenis, invloed of mogelijkheden veel groter maken dan ze werkelijk zijn.

Welke ontwikkeldoelen passen bij aanwezig en profilerend?

De kunst is niet om jezelf minder zichtbaar te maken. Het gaat erom dat je jouw aanwezigheid en zelfvertrouwen in balans houdt. Deze ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:

• Bescheidenheid ontwikkelen zonder jezelf kleiner te maken.
• Bewust ruimte geven aan de mening, behoeften en inbreng van anderen.
• Blijven toetsen of jouw zelfvertrouwen nog aansluit bij een realistische inschatting van jezelf en de situatie.

Welke houding kan jou juist irriteren?

De irritatiezone die bij deze kwaliteit hoort is onzichtbaarheid. Mensen die zichzelf verstoppen, wegkruipen, nauwelijks zichtbaar zijn, zichzelf niet durven laten zien of erg terughoudend zijn om dat te doen, kunnen jou irriteren. Waar jij gemakkelijk jouw plek inneemt, kan het moeilijk te begrijpen zijn waarom een ander zichzelf steeds op de achtergrond houdt.

Vragen over aanwezig en profilerend zijn

Over deze kwaliteit kunnen in de praktijk nog andere vragen ontstaan. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Moet je extravert zijn om aanwezig en profilerend te zijn?

Nee. Je hoeft niet voortdurend te praten of het middelpunt van de belangstelling te zoeken. Ook iemand die rustig is, kan duidelijk aanwezig zijn, een standpunt innemen en zichtbaar maken wat hij of zij belangrijk vindt.

Kun je aanwezig zijn zonder veel te praten?

Ja. Aanwezigheid zit niet alleen in woorden. Ook jouw houding, oogcontact, de manier waarop je luistert en het moment waarop je wel iets zegt, bepalen hoeveel aanwezigheid je uitstraalt.

Kan deze kwaliteit per situatie verschillen?

Dat kan. Misschien neem je op jouw werk gemakkelijk het woord, terwijl je je in een onbekende sociale omgeving meer terughoudend opstelt. Een kwaliteit hoeft niet in iedere situatie even sterk naar voren te komen.

Past aanwezig en profilerend goed bij leiderschap?

Deze kwaliteit kan behulpzaam zijn wanneer je leidinggeeft. Je durft besluiten te nemen, zichtbaar te zijn en verantwoordelijkheid te pakken. Tegelijk blijft het belangrijk dat andere mensen voldoende ruimte houden voor hun eigen ideeën en inbreng.

Kun je leren om jezelf meer te laten zien?

Ja. Je kunt oefenen met jouw mening geven, vragen stellen, initiatief nemen en jouw plek innemen in groepen. Dat betekent niet dat je een ander persoon moet worden. Het gaat erom dat je minder snel verdwijnt wanneer je eigenlijk iets te zeggen of bij te dragen hebt.