home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / aanwezig / zin doordrijven

Jouw zin doordrijven: krijg je gelijk of alleen je zin?

Drijf je vaak jouw zin door? Weet je dat dit een vorm is van een overmatige aanwezigheid? Wellicht dat je jouw mening of zienswijze te veel doorduwt en anderen te weinig ruimte gunt. Jouw standpunt hebben is één ding. Ervoor zorgen dat het uiteindelijk precies gaat zoals jij wilt, is wat anders.

Jouw zin doordrijven is een valkuil van aanwezig en profilerend zijn. Je durft jouw mening te geven, neemt positie in en kunt behoorlijk doortastend of slagvaardig zijn. Prima kwaliteiten. Het wordt een valkuil wanneer jouw aanwezigheid zo groot wordt dat de ander uiteindelijk alleen nog kan kiezen tussen meegaan of blijven vechten.

Wanneer wordt overtuigen eigenlijk afdwingen?

Je mag natuurlijk proberen een ander te overtuigen. Wanneer jij een goed idee hebt, een duidelijke visie of sterke argumenten, hoef je die niet onder stoelen of banken te steken. Overtuigen betekent echter dat de ander nog ruimte heeft om jouw verhaal te wegen en uiteindelijk zelf een keuze te maken. Bij jouw zin doordrijven verandert dat. Je blijft argumenteren, herhalen, aandringen of doorduwen totdat de ander meegaat. Misschien gebruik je steeds weer een nieuw argument. Misschien kom je nog een keer terug op dezelfde discussie. Misschien verhoog je de druk. En misschien houd je gewoon zo lang vol dat de ander denkt: laat maar, doe het dan maar zoals jij wilt.

Dan heb je jouw zin gekregen. Maar heb je de ander ook overtuigd? Dat zijn twee verschillende dingen. Je kunt een discussie winnen doordat de ander afhaakt. Dat betekent nog niet dat hij jouw zienswijze deelt.

Hoe herken je dat je jouw zin te vaak doordrijft?

Ik noem wat gedragskenmerken die horen bij iemand die graag zijn zin doordrijft:

• Je kunt aardig zeker zijn van jezelf of in ieder geval zo overkomen.
• Soms ben je stellig in jouw communicatie.
• Je bent wel aanwezig of je neemt snel het initiatief om een gesprek aan te gaan.
• Je bent vaak aan het woord omdat je gemakkelijk jouw mening kunt verwoorden.
• Soms vinden anderen jou een betweter.
• Je bent verbaal sterk en je kunt goed argumenteren en redeneren.
• Jouw mening weet je goed te vertolken en te onderbouwen.
• Jouw redenering klopt vaak en is zo sluitend dat anderen er weinig tegen in te brengen hebben.
• Je hebt graag de controle over de situatie en derhalve ben je altijd erg goed voorbereid.
• Je bent snel geneigd het laatste woord te willen hebben.
• Soms ben je te indringend of kijk je mensen te doordringend aan.

Een aantal van deze kenmerken zijn op zichzelf kwaliteiten. Goed argumenteren, jouw mening kunnen verwoorden, initiatief nemen en goed voorbereid zijn: wat is daar mis mee? Helemaal niets. Het gaat om de manier waarop je ze gebruikt. Wanneer jouw argumentatie vooral een middel wordt om de ander uiteindelijk murw te krijgen, is er iets anders aan de hand. Het kan ook samengaan met geen tegenspraak dulden. De ander mag dan in theorie best een eigen mening hebben, zolang hij uiteindelijk maar tot de juiste conclusie komt. En laat die juiste conclusie nou toevallig precies de jouwe zijn.

Wat bereik je wanneer je jouw zin doordrijft?

Wat bereik je als je jouw zin doordrijft? Nou, in ieder geval dat jij je zin krijgt. Maar er is meer: je kweekt weerstand bij anderen. Er kan snel iets ontstaan van gelatenheid en onverschilligheid in de trant van: 'Daar heb je hem of haar weer.'

Of zoals iemand het onlangs uitdrukte: 'Ik heb me gedragen als laaghangend fruit, maar heb daarmee ook alle respect naar de persoon in kwestie verloren.'

Dat is nogal wat. Aan de buitenkant lijkt het misschien alsof jij gewonnen hebt. Jouw voorstel gaat door, jouw werkwijze wordt gevolgd en de ander zegt uiteindelijk ja. Maar ondertussen kan er iets heel anders gebeuren. De ander doet mee omdat hij geen trek meer heeft in de discussie, niet omdat hij overtuigd is. Je zin krijgen is dus nog geen draagvlak. Je kunt de beslissing binnenhalen en tegelijkertijd de ander kwijtraken.

Waarom voelt toegeven niet als instemmen?

Omdat iemand ook kan toegeven om van het gedoe af te zijn. 'Nou, dan moet het maar' is heel wat anders dan: 'Goed punt, ik ben overtuigd.' Toch kun je die twee gemakkelijk met elkaar verwarren wanneer jouw belangrijkste doel is dat jouw voorstel doorgaat. De ander kan zich schikken en ondertussen afhaken. Hij stopt met argumenteren, maar niet omdat zijn bezwaren verdwenen zijn. Hij zegt minder, neemt minder initiatief of denkt voortaan: zoek het maar uit. De weerstand verdwijnt dan niet. Hij wordt alleen minder zichtbaar. Dat is precies waarom doordrukken zo verraderlijk kan zijn. Op korte termijn heb jij resultaat. Op langere termijn kan er gelatenheid ontstaan. Mensen denken niet meer mee omdat ze inmiddels weten hoe het spel eindigt. Waarom energie steken in een discussie wanneer jij uiteindelijk toch doorgaat totdat jouw zin wordt uitgevoerd?

Zeker wanneer je dominant of bazig overkomt, kan dit mechanisme snel ontstaan. De ander gaat niet meer met jou in gesprek maar kiest voor de weg van de minste weerstand.

Welke kwaliteiten liggen onder deze valkuil?

Kwaliteiten van jou kunnen zijn:

• Aanwezig en profilerend zijn.
• Doortastend zijn.
• Slagvaardig zijn.

Als dat zo is, wordt het tijd om jouw kwaliteiten te benutten en deze valkuil te vermijden. Je hoeft jouw daadkracht dus niet in te leveren. Ook jouw overtuigingskracht hoeft niet weg. Het gaat erom dat de ander naast jouw kracht nog voldoende ruimte houdt om een eigen mening, tempo of oplossing te hebben. Je kunt doortastend zijn zonder iets af te dwingen. Je kunt slagvaardig zijn zonder iedere discussie te winnen. En je kunt aanwezig zijn zonder alle ruimte in te nemen.

Wat is jouw leerdoel als je vaak jouw zin doordrijft?

Jouw leerdoel is respect voor de ander door hem of haar ruimte te geven, erbij te betrekken en gezamenlijkheid te ontwikkelen. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar juist wanneer jij snel denkt, duidelijk weet wat je wilt en jouw argumenten goed op een rij hebt, vraagt het iets om niet meteen door te pakken. De ander erbij betrekken betekent ook dat diens inbreng daadwerkelijk verschil mag maken. Wanneer je iemand om zijn mening vraagt terwijl jouw besluit allang vaststaat, is dat natuurlijk geen gezamenlijkheid. Dan heb je alleen een iets langere aanloop genomen om alsnog jouw zin door te drukken.

Ruimte geven betekent dus dat je werkelijk accepteert dat de uitkomst anders kan worden dan jij vooraf had bedacht.

Wat gebeurt er als je als leidinggevende jouw zin doordrijft?

Ben je leidinggevende, ondernemer of manager? Vinden medewerkers dat jij jouw zin te veel doordrijft in jouw leidinggevende rol? Dan wordt het tijd om er wat mee te doen. De kans is groot dat je alle credits en commitment verliest op de werkvloer, waardoor de intrinsieke motivatie afneemt bij jouw medewerkers. In feite ben je dan als leidinggevende te sturend.

Natuurlijk moet je als leidinggevende soms besluiten nemen. Niet ieder besluit hoeft in gezamenlijkheid en soms is er gewoon duidelijkheid nodig. Maar wanneer medewerkers vooraf al weten dat jouw mening uiteindelijk altijd de doorslag geeft, verandert overleg gemakkelijk in een toneelstukje. Dan kun je formeel nog steeds om ideeën vragen. Je kunt medewerkers uitnodigen om mee te denken en zeggen dat je hun mening belangrijk vindt. Maar wanneer zij keer op keer merken dat jij net zo lang blijft argumenteren totdat jouw eigen oplossing overblijft, leren ze vanzelf om minder energie in dat overleg te steken.

Je krijgt dan misschien wel jouw zin, maar minder commitment. En dat is precies wat je als leidinggevende niet wilt.

Hoe blijf je duidelijk zonder jouw zin door te drukken?

Door eerst onderscheid te maken tussen duidelijk zijn en gelijk moeten krijgen. Je mag jouw standpunt stevig neerzetten. Vertel wat jij ziet, waarom je iets belangrijk vindt en welke argumenten je hebt. Daarna komt het lastigste gedeelte: luisteren naar wat de ander ervan vindt zonder ondertussen alleen maar nieuwe munitie te verzamelen voor jouw volgende argument. Vraag door wanneer iemand bezwaar heeft. Niet om het bezwaar onderuit te halen, maar om te begrijpen waar het vandaan komt. Misschien ziet de ander iets wat jij niet ziet. Misschien zijn er belangen waar jij onvoldoende rekening mee hebt gehouden. En misschien blijf je na dat gesprek nog steeds precies bij jouw eigen mening. Dat kan ook.

Het verschil is dat de ander werkelijk gehoord is en invloed heeft kunnen uitoefenen. Je hoeft dus niet slap te worden om minder dwingend te zijn. Je hoeft jouw standpunt niet kwijt te raken om ruimte te geven. Misschien krijg je uiteindelijk zelfs niet jouw zin. Ook dat kan gebeuren. En wanneer je dat kunt verdragen zonder alsnog via de achterdeur jouw gelijk te halen, begint gezamenlijkheid ineens serieus vorm te krijgen.

Ontwikkeldoelen wanneer je vaak jouw zin doordrijft

Wanneer aanwezig en profilerend bij jou doorschiet in jouw zin doordrijven, kunnen deze drie ontwikkeldoelen helpen om jouw kracht beter te doseren:

• De ander ruimte geven voor een eigen mening en accepteren dat die mening werkelijk invloed kan hebben op de uitkomst.
• Jouw overtuigingskracht gebruiken zonder te forceren, doordrammen of net zo lang door te gaan totdat de ander toegeeft.
• Duidelijk, doortastend en slagvaardig blijven terwijl je tegelijkertijd gezamenlijkheid en respect voor de ander ontwikkelt.

Veelgestelde vragen over jouw zin doordrijven

Jouw zin doordrijven wordt gemakkelijk verward met duidelijk zijn, overtuigend communiceren of gewoon ergens sterk voor staan. Het verschil zit vooral in de vrijheid die de ander nog heeft om tot een andere conclusie te komen.

Is jouw zin doordrijven hetzelfde als dominant zijn?

Nee, maar het kan wel samengaan. Dominant gedrag is breder en gaat over de hoeveelheid sturing, invloed en ruimte die je inneemt. Jouw zin doordrijven gaat specifiek over het blijven duwen totdat iets uiteindelijk gaat zoals jij wilt.

Is vasthouden aan jouw mening verkeerd?

Nee. Je mag overtuigd zijn van jouw standpunt en je hoeft niet bij iedere tegenwerping van gedachten te veranderen. Het wordt een valkuil wanneer de ander eigenlijk geen ruimte meer heeft om een andere keuze of mening te houden.

Waarom geeft iemand uiteindelijk toch toe?

Soms omdat je hem hebt overtuigd. Maar soms ook omdat de discussie te veel energie kost, omdat hij conflict wil vermijden of omdat hij inmiddels weet dat jij toch doorgaat. Een ja betekent dus niet altijd dat iemand werkelijk achter de uitkomst staat.

Kan jouw zin doordrijven relaties beschadigen?

Ja. Wanneer één persoon structureel bepaalt welke mening, werkwijze of oplossing uiteindelijk wint, kan de ander zich steeds minder serieus genomen voelen. Dat kan leiden tot weerstand, afstand of onverschilligheid.

Moet je minder doortastend worden om deze valkuil te vermijden?

Nee. Doortastendheid en slagvaardigheid kunnen juist kwaliteiten zijn. Het leerpunt is dat je jouw kracht niet hoeft te gebruiken om de ander tot jouw uitkomst te dwingen. Je kunt krachtig zijn en toch ruimte laten.