home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / aanwezig / tegenspraak

Geen tegenspraak of weerwoord dulden

Duld je geen tegenspraak of duld je geen weerwoord? Hoor je dat vaak wanneer andere mensen jou feedback geven? Vind je het moeilijk wanneer mensen het met jou oneens zijn, een afwijkende mening hebben of anders tegen de situatie aankijken dan jij doet? Waar komt dat nu vandaan? In dit artikel ga ik verder op dit onderwerp in en ik hoop dat het jou helpt om aan jouw persoonlijke ontwikkeldoelen te werken.

Geen tegenspraak dulden is een valkuil van aanwezig en profilerend zijn. Je durft jouw positie in te nemen, laat jouw mening horen en bent niet bang om ergens voor te staan. Prima. Maar wanneer jouw mening de enige mening wordt die nog ruimte krijgt, schiet die kwaliteit door.

Wanneer is tegenspraak gewoon een andere mening?

Dat lijkt een simpele vraag, maar wanneer je moeite hebt met tegenspraak kan een afwijkende mening al snel voelen als verzet tegen jou. Iemand zegt: 'Ik zie het anders' en jij hoort misschien: 'Jij hebt ongelijk.' Of iemand stelt kritische vragen en jij ervaart dat als ondermijning van jouw positie.

Maar iemand die jou tegenspreekt, valt jou niet automatisch aan. Hij kan gewoon tot een andere conclusie komen. Hij kan informatie hebben die jij niet hebt. Hij kan een andere ervaring hebben of andere belangen meewegen. Dat is nog geen gebrek aan respect en het betekent ook niet dat jij onmiddellijk jouw mening moet opgeven.

Juist daar zit de ruimte. Jij mag ergens voor staan en de ander mag er anders over denken. Wanneer die twee dingen niet naast elkaar kunnen bestaan, wordt een verschil van mening al snel een machtsstrijd.

Waarom kun je geen tegenspraak verdragen?

Hoe komt het dat jij moeite hebt om tegengesproken te worden? Ik noem wat redenen:

• Je bent behoorlijk eigenwijs of eigengereid en je hebt het idee dat jij het altijd bij het rechte eind hebt.
• Je meent de waarheid in pacht te hebben.
• Je bent behoorlijk autoritair.
• Je bent dominant of bazig en jouw wil is wet.
• Je wilt altijd winnen en je ervaart tegenstand als een verlies.
• Je bent soms respectloos naar andere mensen.
• Je oefent een bepaalde macht uit.
• Je hebt gebrek aan communicatieve vaardigheden.
• Je ontleent status en aanzien aan jaknikkers.
• Je bent onverdraagzaam en soms zelfs onuitstaanbaar.
• Je staat niet open voor feedback.

Soms ligt deze valkuil heel dicht tegen jouw zin doordrijven aan. Je wilt niet alleen jouw mening geven, maar wilt ook dat die mening uiteindelijk wordt uitgevoerd. Wanneer de ander blijft tegenstribbelen, kan de kracht waarmee jij jouw standpunt neerzet steeds groter worden.

Een andere verwante valkuil is overheersend gedrag. Dan gaat het niet meer alleen over één discussie of één verschil van mening. Jouw aanwezigheid en invloed worden zo groot dat de ander structureel minder ruimte krijgt.

Wat gebeurt er als mensen jou niet meer durven tegenspreken?

Misschien denk je dat het prettig is wanneer mensen weinig tegenwerpingen hebben. Geen discussie, geen gedoe en je kunt lekker door. Alleen is er een verschil tussen mensen die het met jou eens zijn en mensen die hun mond houden omdat ze geen zin hebben in jouw reactie. Wanneer mensen ervaren dat tegenspraak toch niets oplevert, leren ze snel. Ze zeggen minder, houden hun mening voor zich of wachten totdat jij jouw besluit hebt genomen. Misschien krijg je daardoor steeds minder kritiek en ga je denken dat jouw aanpak kennelijk uitstekend werkt. Dat hoeft natuurlijk helemaal niet zo te zijn.

Op het werk kan dat zelfs betekenen dat belangrijke informatie jou niet meer bereikt. Mensen zien een probleem aankomen, maar denken: laat maar. Ze hebben een ander idee, maar brengen het niet meer in. Of ze zijn het hartgrondig met jou oneens en knikken toch maar even ja. En dan ontstaat iets merkwaardigs. Juist omdat jij graag sterke mensen om je heen wilt hebben, kun je door geen tegenspraak te dulden een omgeving vol jaknikkers creëren. Dat is waarschijnlijk niet wat je bedoelde.

Wie leest dit artikel eigenlijk?

Weet je dat dit artikel zinloos is? Want wie dit ook leest, meestal niet diegene die geen tegenspraak kan verdragen. Die kan doorgaans zo moeilijk naar zichzelf kijken dat hij of zij niet over dit onderwerp nadenkt. Waarschijnlijk zoekt deze persoon op: 'hoe kneed ik zoveel mogelijk jaknikkers!' En hoe krijg ik mensen zover dat ze meteen voor mij in de houding springen als ik eraan kom? Wie leest dit artikel dan? Meestal diegenen die niet weten hoe ze met zo'n persoon moeten omgaan. Die zich niet weerbaar voelen tegen autoritaire mensen. Ik heb een paar tips:

• Laat je niet intimideren.
• Laat je nooit onderuithalen.
• Stel grenzen en doe geen dingen die je niet wilt.
• Word niet onzeker: dit ligt echt niet aan jou.
• Hou dit soort mensen ver van je af!

Wanneer je regelmatig tegenover iemand staat die geen weerwoord verdraagt, kan het helpen om te werken aan weerbaar zijn tegen dominante personen. Je hoeft niet harder te schreeuwen dan de ander, maar je moet wel stevig genoeg blijven staan om jouw eigen mening en grens niet weg te geven.

Ook grenzen stellen en bewaken speelt daarbij een rol. Een ander mag een sterke mening hebben, maar dat betekent niet dat jij alles moet accepteren of doen wat diegene van jou verlangt.

Hoe leer je tegenspraak verdragen zonder jezelf weg te cijferen?

Door tegenspraak niet onmiddellijk te behandelen alsof je verloren hebt. Je hoeft jouw mening niet in te trekken omdat een ander het anders ziet. Je hoeft ook niet ineens heel voorzichtig te worden of overal bij te zeggen dat de ander natuurlijk misschien ook wel een beetje gelijk heeft. Je kunt beginnen met luisteren tot de ander is uitgesproken. Vraag waarom iemand het anders ziet. Welke informatie heeft diegene? Wat zie jij misschien niet? Daarna kun je nog steeds besluiten dat je bij jouw eigen standpunt blijft. Openstaan voor tegenspraak betekent niet dat iedereen automatisch gelijk krijgt.

Feedback werkt precies zo. Je hoeft niet alles wat iemand over jou zegt voor waarheid aan te nemen. Maar wanneer jouw eerste reactie altijd verdedigen, ontkennen of terugslaan is, wordt het voor de ander wel erg lastig om jou nog iets terug te geven. Feedback geven en ontvangen vraagt dat er ruimte is om iets te horen voordat je besluit wat je ermee doet. Uiteindelijk gaat het om stevigheid zonder starheid. Je mag overtuigingen hebben, besluiten nemen en jouw positie innemen. Maar een stevige positie stort niet in omdat iemand een andere mening heeft.

Ontwikkeldoelen wanneer je geen tegenspraak duldt

Wanneer aanwezig en profilerend bij jou doorschiet in geen tegenspraak dulden, kunnen deze drie ontwikkeldoelen helpen:

• Een afwijkende mening leren aanhoren zonder die onmiddellijk als aanval, verlies of ondermijning te ervaren.
• Meer ruimte geven aan kritiek en weerwoord voordat je jouw eigen standpunt verdedigt of een besluit neemt.
• Stevig voor jouw eigen mening blijven staan zonder de mening en autonomie van een ander weg te drukken.

Veelgestelde vragen over geen tegenspraak dulden

Een duidelijke mening hebben is niet hetzelfde als geen tegenspraak kunnen verdragen. Het verschil wordt vooral zichtbaar in wat er gebeurt wanneer iemand jou werkelijk weerspreekt. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is geen tegenspraak dulden hetzelfde als eigenwijs zijn?

Nee. Het kan samengaan, maar het is niet hetzelfde. Een eigenwijs mens houdt sterk vast aan zijn eigen inzichten. Bij geen tegenspraak dulden gaat het vooral om de moeite die je hebt wanneer een ander jou daadwerkelijk weerspreekt of een afwijkend standpunt inneemt.

Waarom omringen sommige mensen zich met jaknikkers?

Omdat jaknikkers weinig onzekerheid oproepen. Ze bevestigen jouw zienswijze en zetten jouw positie niet ter discussie. Het nadeel is natuurlijk dat je daarmee steeds minder eerlijke informatie en kritische feedback krijgt.

Is een leidinggevende die geen tegenspraak duldt automatisch dominant?

Niet automatisch, maar de twee kunnen sterk samengaan. Wanneer jij beslissingen neemt en tegelijkertijd weinig ruimte geeft voor kritiek of afwijkende ideeën, kan jouw leidinggevende stijl gemakkelijk als dominant of autoritair worden ervaren.

Moet je altijd naar tegenspraak luisteren?

Luisteren betekent niet dat je iedere tegenwerping moet overnemen. Je kunt iemand serieus aanhoren, vragen stellen en daarna nog steeds bij jouw besluit blijven. Het verschil zit erin dat de ander daadwerkelijk ruimte heeft gekregen.

Kun je leren om beter met weerwoord om te gaan?

Ja. Begin met jouw eerste reactie uit te stellen. Luister, vraag door en onderzoek wat de ander probeert duidelijk te maken voordat je jouw eigen argumenten inzet. Alleen dat kan al veel verschil maken.