home / persoonlijke ontwikkeling / hoogbegaafd coaching / gewoon

Hoogbegaafd en niet gewoon voelen: waarom wil je zijn zoals anderen?

Was ik ook maar gewoon. Het is een pijnlijke gedachte die kan ontstaan wanneer je als hoogbegaafde merkt dat jouw gedachten, gevoelens, interesses en belevingen afwijken van die van leeftijdsgenoten. Misschien verlang je ernaar om minder na te denken, minder intens te voelen of gemakkelijker aansluiting te vinden. Niet omdat er iets mis is met jou, maar omdat anders zijn soms eenzaam en vermoeiend kan voelen. Op deze pagina lees je wat het verlangen om gewoon te zijn met je kan doen. Het verhaal van Erik laat zien hoe verschillen in taal, interesses, zingeving en gevoeligheid invloed kunnen hebben op zelfvertrouwen, schoolprestaties en het gevoel erbij te horen.

Deze pagina hoort bij het thema hoogbegaafd en anders voelen. Binnen dat thema gaat deze pagina specifiek over de vraag waarom je als hoogbegaafde soms zou willen zijn zoals anderen, terwijl juist jouw manier van denken, voelen en beleven een wezenlijk onderdeel is van wie jij bent.

Hoe merkte Erik dat hij anders was?

Het verhaal van Erik is er een van uitzonderlijke intelligentie. Al op de basisschool kon hij moeiteloos meekomen met zijn klasgenoten. Terwijl andere kinderen buiten speelden en ravotten, verkoos Erik liever de wereld van boeken. Stiekem sloop hij naar de studeerkamer van zijn vader, waar hij de boeken streelde en zich nestelde in papa’s stoel. Letters en woorden waren zijn vrienden en zijn woordenschat groeide met de week. Al op jonge leeftijd merkte hij dat zijn taalgebruik afweek van dat van andere kinderen en schrijven werd al snel een geliefde bezigheid. Toch hield hij zijn schrijfsels vaak verborgen, soms uit schaamte.

Wanneer merk je dat je anders bent dan leeftijdsgenoten?

Je merkt vaak dat je anders bent door verschillen in taalgebruik, interesses, humor, vragen en de onderwerpen waar je mee bezig bent.

Erik leest, schrijft en denkt anders dan veel kinderen om hem heen. Dat maakt hem niet beter of slechter, maar het verschil is voor hem wel dagelijks voelbaar. Hij merkt dat anderen andere dingen interessant vinden en dat hij niet altijd kan delen wat hem werkelijk bezighoudt. Zijn andere belevingswereld sluit niet vanzelfsprekend aan bij die van zijn leeftijdsgenoten. Daardoor kan hij zich terugtrekken of zijn gedachten en schrijfsels voor zichzelf houden.

Voel je je anders?

Je anders voelen kan zichtbaar worden in kleine, dagelijkse situaties. Misschien merk je dat gesprekken je weinig bieden, dat je over andere onderwerpen nadenkt of dat je reacties sterker zijn dan mensen om je heen verwachten. Het gevoel anders te zijn ontstaat niet alleen door wat jij denkt en voelt. Het ontstaat ook doordat je jezelf steeds vergelijkt met mensen die op een andere manier in het leven staan. Hoe vaker je merkt dat jouw interesses, tempo of beleving afwijken, hoe groter het verlangen kan worden om gewoon te zijn.

Waarom mis je aansluiting bij leeftijdsgenoten?

Erik had weinig aansluiting bij leeftijdsgenoten. Hij luisterde graag naar muziek, maar dat was meestal muziek die zij niet leuk vonden. Hij had interesse in zaken die leeftijdsgenoten niet interesseerden. Erik las liever een boek en trok zich graag terug. Aansluiting missen ontstaat niet altijd doordat je niet sociaal bent. Het kan ook ontstaan doordat gesprekken, interesses en humor onvoldoende overeenkomen. Je bent wel aanwezig, maar merkt dat je weinig kunt delen van wat jou werkelijk bezighoudt. Wanneer interesses en gesprekken steeds botsen, kun je als hoogbegaafde de aansluiting missen. Je kunt je dan eenzaam voelen, zelfs wanneer je niet alleen bent.

Waarom denk je al jong na over de zin van het leven?

Al jong dacht hij diep na over zingeving. Het maakte hem ook vaak bang. Bang om zijn vader te moeten missen of zijn moeder. Bang voor oorlog of voor brand. Bang voor inbrekers of voor een overval. Bang voor pijn en verdriet. En Erik zocht weer verder in alle hoeken en boeken. Hij zocht antwoorden op de waaromvraag. Waarom is er lijden? Waarom hebben mensen pijn? Waarom worden kinderen gepest?

Kinderen die vroeg diep nadenken, kunnen vragen stellen waarvoor zij emotioneel nog geen houvast hebben. Ze begrijpen soms al veel, maar hebben nog niet altijd de levenservaring om al die gedachten en gevoelens te dragen. Daardoor kan diep nadenken verrijkend zijn, maar ook angstig en zwaar voelen. Je ziet ingewikkelde kanten van het leven, terwijl je nog niet weet hoe je daarmee om moet gaan. Het verlangen om gewoon te zijn kan dan ook een verlangen zijn om minder te hoeven begrijpen.

Wat doen stemmingswisselingen met je gevoel van anders zijn?

Erik had wel vaak stemmingswisselingen. Hij was dan zo verdrietig en soms ook neerslachtig. Hij wist wel dat hij veel begreep en begrijpen kon. Maar soms dacht Erik: ‘Begreep ik het maar niet’ of ‘Kon ik ook maar zo zijn als andere jongens uit de klas.’ Erik voelde zich vaak eenzaam, alleen, anders, verdrietig en onbegrepen. Voor zijn zelfvertrouwen was dat niet goed. Voor de schoolprestaties ook niet.

Wat doet het verlangen om gewoon te zijn met je zelfbeeld?

Wanneer je voortdurend verlangt om gewoon te zijn, kun je jouw eigen eigenschappen steeds meer als probleem gaan zien. Erik weet dat hij veel begrijpt, maar dat voelt niet altijd als iets positiefs. Zijn intelligentie en gevoeligheid kunnen voor hem juist verbonden raken met eenzaamheid, verdriet en onbegrip. Hij denkt dan niet alleen dat zijn ervaringen anders zijn, maar misschien ook dat hij zelf verkeerd is. Wanneer je steeds merkt dat je uit de toon valt, kun je gaan denken dat er iets mis is met wie jij bent. Dat kan invloed hebben op jouw zelfvertrouwen, motivatie en bereidheid om jezelf te laten zien.

Wat gebeurt er als anderen jou als probleemgeval zien?

Het was nog pijnlijker voor Erik dat zijn ouders hem als een probleemgeval beschouwden. Ze zagen hem als lastig en hadden geen moeite met zijn broers en zussen. Dit maakte Erik boos, opstandig en woedend. Het versterkte zijn gevoel van anders-zijn en creëerde wantrouwen jegens zijn omgeving. Hij voelde zich vaak alleen en niet gewoon, maar eerder als een buitenbeentje.

Wanneer belangrijke mensen jou steeds lastig, te gevoelig of afwijkend noemen, kunnen hun woorden onderdeel worden van jouw zelfbeeld. Je gaat jezelf bekijken door de ogen van jouw omgeving. De invloed van de buitenwereld wordt groot wanneer je de oordelen van anderen steeds meer als waarheid over jezelf gaat zien. Je kunt dan gaan twijfelen aan jouw gevoelens, gedachten en behoeften.

Hoe leer je accepteren dat jij niet gewoon bent?

Jezelf accepteren betekent niet dat je jouw anders-zijn altijd positief moet vinden. Het betekent dat je stopt met jezelf afwijzen omdat jouw manier van denken, voelen en beleven afwijkt van die van anderen.

Je kunt onderzoeken wat werkelijk bij jou past, waar jouw kwaliteiten liggen en in welke omgeving je minder hoeft uit te leggen. Ook helpt het om mensen te zoeken bij wie je herkenning ervaart en bij wie je niet voortdurend hoeft te bewijzen dat jouw manier van zijn bestaansrecht heeft. Een verklaring kan helpen, maar labels en hokjes mogen nooit bepalen wie jij volledig bent. Je bent meer dan hoogbegaafd, gevoelig, anders of uitzonderlijk. Je hebt een eigen verhaal, karakter, behoeften en mogelijkheden. Je hoeft dus niet gewoon te worden. Je mag wel leren om minder strijd te voeren tegen wie jij bent.

Veelgestelde vragen - FAQ

Het verlangen om gewoon te zijn kan veel vragen oproepen. Misschien vraag je je af of anderen dit ook ervaren, of het gevoel ooit minder wordt en hoe je mensen vindt bij wie je jezelf kunt zijn.

Is het normaal dat je als hoogbegaafde gewoon wilt zijn?

Ja. Dat verlangen kan ontstaan wanneer verschillen steeds leiden tot eenzaamheid, onbegrip of aanpassing. Je verlangt dan vaak niet werkelijk naar een ander denkvermogen, maar naar minder afstand en meer herkenning.

Waarom voel ik mij anders terwijl anderen dat niet zien?

Veel verschillen spelen zich vanbinnen af. Mensen zien niet altijd hoe diep je nadenkt, hoe intens je iets beleeft of hoeveel vragen een situatie bij jou oproept. Daardoor kun jij je sterk anders voelen zonder dat jouw omgeving dat direct opmerkt.

Kan het verlangen om gewoon te zijn verdwijnen?

Het verlangen kan minder sterk worden wanneer je jezelf beter begrijpt, passende contacten vindt en minder afhankelijk wordt van het oordeel van anderen. Je merkt dan misschien dat je niet gewoon hoeft te zijn om je verbonden te voelen.

Moet ik leren mijn anders-zijn positief te vinden?

Nee. Je hoeft jouw anders-zijn niet altijd positief te vinden. Sommige ervaringen blijven lastig of vermoeiend. Het gaat er vooral om dat je jezelf niet afwijst omdat jouw ervaring afwijkt van die van anderen.

Hoe vind ik mensen bij wie ik mij wel gewoon voel?

Zoek omgevingen waarin jouw interesses, tempo en manier van denken beter worden herkend. Verbinding ontstaat vaak gemakkelijker wanneer je minder hoeft uit te leggen, jezelf minder hoeft aan te passen en jouw gedachten gewoon kunt delen.