Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Overbetrokken of te betrokken raken

Overbetrokkenheid is een energievreter

Overbetrokken of te betrokken raken op situaties, mensen of op uw werk. Herkent  u de valkuil dat u soms emotioneel over-betrokken raakt  en dat u het moeilijk vindt om met de juiste afstand om te gaan met bepaalde zaken? In dit artikel gaan we verder in op:

Wat is het?

Overbetrokkenheid heeft te maken met de emotionele verbinding die u ervaart. U raakt té betrokken, u raakt te emotioneel verbonden met bijvoorbeeld;

  • Uw werk of collega's
  • Bepaalde vrienden of kennissen
  • Familie- of gezinsleden: uw gezin (kinderen of partner)
  • Bepaalde situaties die u in uw leven tegenkomt
  • De kerk, sportclub, voetbalvereniging, muziekvereniging waar u lid van bent of de school waar uw kinderen naar toe gaan

Doe de uitgebreide analyse

Bij De Steven kunt u tegen betaling een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in uw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen.

Uitgebreide test

Gratis preview

U kunt de test ook doen via een gratis preview. U krijgt dan via een beknopt rapport inzicht in wat voor type mens u bent en welke kwaliteiten en valkuilen daarbij horen.

Gratis preview

Valkuil

In een gratis webinar (online workshop) leggen wij uit wat kernkwaliteiten, valkuilen,  leerdoelen en allergieën zijn. U kunt de webinar na inschrijving online volgen.

Webinar kwaliteiten

Kenmerken

We noemen wat kenmerken:

  • U kunt de situatie of persoon moeilijk loslaten waar u over-betrokken op bent geraakt: regelmatig denkt u na over de persoon of kwestie, zelfs op uw vrije dagen of in het weekend
  • Regelmatig maalt het in uw hoofd en u merkt dat u er veel te veel mee bezig bent
  • U merkt dat u snel geïrriteerd bent wanneer de persoon waar u overbetrokken op bent geraakt anders reageert dan u zou willen of wanneer de situatie waar u te betrokken op bent geraakt anders verloopt dan u gedacht had
  • U kunt moeilijk relativeren en alles wat u over de persoon of situatie hoort vergroot u uit (u maakt het zwaarder, groter, belangrijker dan het is)
  • Bij het minste of geringste vliegt u in de fik wanneer u iets over de persoon of kwestie hoort
  • Wanneer u te betrokken bent geraakt op een persoon kunt u deze moeilijk zijn gang laten gaan of vrij laten in het maken van eigen keuzes.

De keerzijde van uw kwaliteiten

Aan overbetrokkenheid ligt een kracht ten grondslag. Overbetrokkenheid is een valkuil. De kernkwaliteit is betrokken en betrokkenheid. Beschikt u over deze eigenschap? Dan bent u een betrokken en meelevende persoonlijkheid. Soms echter raakt u té betrokken of overbetrokken. Dat zou u moeten voorkomen. U komt meer in uw kracht door een balans te vinden tussen 'betrokken zijn' en 'afstand houden'. Uw betrokkenheid krijgt dan meer effect.

Betrokken en betrokkenheid is een kernkwaliteit

Wanneer ontstaat het?

Over-betrokkenheid ontstaat voor ieder mens op een andere manier. Daar is niet een algemene definitie voor te geven. We kunnen wel wat voorbeelden noemen:

  • bepaalde situaties waar mensen uw hulp nodig hebben of waar mensen nood ervaren
  • situaties  of mensen die u persoonlijk raken  (opeens zitten ze zonder werk, ze hebben psychische vraagstukken, ze belanden in een echtscheiding)
  • op uw werk omdat u het zo graag doet of omdat u wilt dat het goed verloopt

Kortom: overbetrokkenheid is altijd een emotionele verbinding die te sterk is of als ongezond kan worden aangemerkt. Ongezond omdat u er niet meer van los kunt komen. Wie overbetrokken is, kan vaak moeilijk terug. Het vraagstuk van de ander is van u geworden. Geven en ontvangen is in onbalans geraakt. En u krijgt er last van. Zodra u overbetrokken bent, is er sprake van een energievreter. Het kost u energie! U raakt emotioneel verstrikt in de ander of op de situatie van de ander.

Leren om overbetrokkenheid te vermijden?

Betrokkenheid: wat is de grens?Overbetrokkenheid is een valkuil. Wilt u leren om overbetrokkenheid te vermijden? Training of coaching kan u helpen te ontdekken wanneer u in de valkuil stapt. U zult immers niet altijd en overal te betrokken zijn maar steeds in bepaalde situaties? De Steven is specialist in persoonlijke ontwikkeling! We stellen voor u een maatwerktraining samen die precies bij u aansluit.

In het schema hiernaast treft u een schema dat de relatie aangeeft tussen betrokkenheid en invloed. U ziet een viertal situaties:

  • U bent betrokken en u hebt invloed

    Voelt u zich betrokken en hebt u invloed? Haal dan alles uit de kast om uw invloed aan te wenden. Misschien kunt u uw invloedvaardigheden nog verder ontwikkelen of wellicht kunt u leren om uw beïnvloedingsstijl verder emplooi te geven. Let op: hier dreigt de valkuil van overbetrokkenheid.

  • Niet betrokken: wel invloed?

    Voelt u zich niet betrokken maar hebt u wel invloed op de situatie? Wij zijn geneigd om te zeggen: mooi laten gaan!  Waarom zou u zich er druk om maken? Er kan maar één reden zijn om het wel te doen: u voelt zich niet betrokken maar u bent er wel verantwoordelijk voor. Dat maakt de situatie iets anders.

  • Geen invloed: wel betrokken

    Hebt u geen invloed maar u voelt zich wel betrokken? Dan is loslaten een must. Soms is dat heel erg moeilijk zeker wanneer het over mensen gaat die u na aan het hart liggen. U druk maken om zaken waar u niets aan kunt veranderen, kost u veel energie. Het brengt gevoelens van onmacht, machteloosheid, frustratie, ongenoegen.

  • Geen invloed, niet betrokken

    Hebt u geen invloed en voelt u zich niet betrokken. Die keuze is vast niet de moeilijkst. Het is verspilde moeite om hiermee aan de slag te gaan.

Stephen Covey beschreef de relatie tussen de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed. Meer weten over de cirkel van invloed?

Afstand en nabijheid

Het leerpunt zit in het proces van afstand en nabijheid. U kunt leren om meelevend, invoelend en betrokken te zijn zonder dat u té betrokken, té meelevend of té invoelend wordt. Zodra u te betrokken wordt gaat u namelijk over de grens van de ander heen. U neemt de pijn, het verdriet of de gevoelens van de ander als het ware over (voor zover dat mogelijk is). Die gevoelens worden van uzelf, althans zo voelt het!

Loslaten en afstand houden

Meestal is het gevolg dat loslaten voor u lastig wordt. Door de gevoelens en emotionele overbetrokkenheid is het moeilijk om de verantwoordelijkheid bij de ander te laten liggen. Daarna kunt u nog moeilijk terug. Daarna is het nog lastig om bijvoorbeeld de keuzes van een ander te respecteren. Of om te voorkomen dat u in alles rekening gaat houden met een ander en geen keuzes meer maakt op basis van uw eigen behoeften. Dat zal de relatie op termijn kunnen schaden.

Energievreter

Overbetrokkenheid is een energievreter eerste klas. Dat geeft meteen antwoord op de vraag waar de grens ligt tussen betrokken en over-betrokken. Over deze grens bestaat immers geen regelgeving in de EU? Die moet uzelf ontdekken voor zover u de grens nog niet kent. Wist u dat overbetrokkenheid één van de persoonskenmerken voor een burnout is? Altijd reden om ermee op te passen.

Voor leidinggevenden: de juiste afstand houden?

Wilt u als leidinggevende uw valkuil overbetrokken zoveel mogelijk vermijden? De Steven is specialist in training en coaching voor leidinggevenden en managers. De training Persoonlijke Effectiviteit voeren wij uit voor leidinggevenden als groepstraining en individueel coachingstraject. We hebben nog veel meer  leerdoelen Persoonlijke ontwikkeling voor leidinggevenden  voor u uitgewerkt. U kunt ook het overzicht  bekijken met alle leerdoelen voor leidinggevenden

Persoonlijke effectiviteit leidinggevende

Overbetrokkenheid in een leidinggevende functie

Overal worden betrokken managers of leidinggevenden gevraagd. Er is behoefte aan mensen die hart hebben voor de zaak. Dat geldt ook voor ondernemers overigens. Maar er is ook een keerzijde namelijk: verstrikt raken in overbetrokkenheid.

  • Wanneer?

    U kunt té betrokken raken als leidinggevende op:

    • uw bedrijf, het wel en wee van uw organisatie
    • uw medewerkers of bepaalde situaties in het leven van uw medewerker
  • Gevolgen in een leidinggevende functie

    De gevolgen van overbetrokkenheid als manager of leidinggevende kunnen legio zijn:

    • u bent niet meer in staat om objectief te oordelen over uw medewerkers of over het functioneren van uw medewerkers
    • u gaat er tegenop zien om medewerkers aan te spreken op ongewenst gedrag of op onvoldoende functioneren
    • u vindt het moeilijk om slecht nieuws te brengen
    • u kunt nog moeilijk loslaten
    • het gevaar is dat u kritiek van uw medewerkers te persoonlijk opvat
  • Het belemmert het functioneren van uw medewerkers

    Overbetrokkenheid van de leiding belemmert het functioneren van uw medewerkers. In feite gaat u over de grens van de medewerker heen en ontneemt u de medewerker zijn eigen verantwoordelijkheid voor het eigen functioneren, voor de eigen motivatie (of gebrek aan motivatie), voor het maken van eigen keuzes (en de consequenties van deze keuzes).

    Overbetrokkenheid belemmert dat uw medewerkers taakvolwassen worden en leren om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen.

Ziek als gevolg van te grote betrokkenheid

Mensen die gemotiveerd en betrokken zijn bij het werk leveren de beste prestaties, hebben plezier in het werk en zijn weinig tot nooit ziek. Geen wonder dus dat organisaties op zoek zijn naar deze mensen en wat ze kunnen doen om deze mensen gemotiveerd en betrokken te houden.

Zelfsturing en autonomie bevorderen betrokkenheid, evenals collegiale steun, optimisme, waardering en feedback. Als er voldoende van deze zogenaamde hulpbronnen in het werk aanwezig zijn, kunnen  mensen hoge taak en werkeisen aan zonder overbelast te raken. Maar hieraan zit wel een grens. U kunt geen extreme eisen stellen aan mensen en verwachten dat u door eindeloos hulpbronnen aan te bieden een steeds beter resultaat krijgt. Over-betrokkenheid ligt dan op de loer.

Als mensen te betrokken zijn kunnen ze te veel taken op zich nemen en daardoor overbelast raken. Sommigen kunnen door de mooie uitdagingen die ze krijgen en alle ondersteuning om het tot een goed resultaat te brengen moeilijk ´nee´ zeggen en nemen meer taken op zich dan ze aankunnen.

Overbetrokkenheid door zelfsturing?

We zien dit vooral bij teams die aan de slag gaan met zelfsturing. Zelfsturing is prima om betrokkenheid te vergroten. Ook mensen zelf laten denken hoe invulling aan taken wordt gegeven werkt goed.  Problemen ontstaan echter bij zelfsturing zonder kaders en grenzen. Zelfsturing is niet alleen vrijheid. Het is vrijheid binnen kaders en als de kaders niet zijn vastgelegd ontstaan problemen. Als de problemen niet worden opgelost kun je er flink ziek van worden.

Gezond en gemotiveerd aan het werk kunnen blijven, houdt in dat u moet kunnen en mogen aangeven wat u niet kunt. U moet ‘nee’ kunnen zeggen zonder te ervaren dat u vertrouwen verliest of als onkundig wordt gezien.

Zelfsturing is leren aangeven wat uw behoeften zijn, waar uw interesse ligt, wat uw waarden en overtuigingen zijn, maar ook weten wat u niet kunt.  Uw eigen grenzen bewaken is een belangrijk onderdeel bij zelfsturing.

Afspraken maken kan helpen om grenzen duidelijk te maken. Afspraken maken is één ding, omgaan met afspraken is heel wat anders.  We hebben er een training voor: bespreken, afspreken, aanspreken en uitspreken. Goed voor de gezondheid bij te grote betrokkenheid.

Burnout of overspannen

Overbetrokkenheid is één van de persoonskenmerken die een rol kan spelen bij het ontstaan van een burnout. Het leidt tot stress, overbelasting, overspannenheid of burnout.

Anderen zijn te betrokken op u

Een kwestie van heel andere aard is wanneer anderen te betrokken zijn op u. U voelt dat men overbetrokken is op u. Hoe merkt u dat?

  • u voelt zich beknot in uw vrijheid of u ervaart te weinig bewegingsruimte
  • u hebt het gevoel dat de ander zich teveel met u bemoeit
  • het irriteert u wanneer de ander u voortdurend volgt in uw doen  en laten
  • Wat voor effect heeft het?

    Wanneer u dergelijke gevoelens hebt, is het lastig om te bepalen wat u nu moet doen. Feitelijk wilt  u de ander niet voor het hoofd stoten. Maar dit vindt u ook niet fijn. Onbewust gaat u rekening houden met de ander of u zegt bepaalde dingen maar liever niet.

  • Open communicatie belangrijk

    Toch wordt het nu zaak om e.e.a. open te bespreken. Zonder dat u daarbij de ander wilt kwetsen of pijn doen, vertellen wat het met u doet en wat het bij u losmaakt.

Leerdoelen Persoonlijke Effectiviteit

De Steven heeft  leerdoelen ontwikkeld voor de training Persoonlijke effectiviteit. U kunt ook het overzicht bekijken met alle persoonlijke leerdoelen.

Leerdoelen Persoonlijke effectiviteit

Training Persoonlijke Effectiviteit

Wilt u een training Persoonlijke Effectiviteit volgen? Aarzel niet! Neem meteen contact op. Bekijk de mogelijkheden voor training en coaching.

Training persoonlijke effectiviteit

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Voor andere publicaties kunt u ook terecht in onze webshop!

Coach Jan Stevens