Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Rationaliseren als overlevingsstrategie

Rationaliseren is een overlevingsstrategie. Wat betekent dat? Het is een manier om met je verstand alles te doorgronden en te verklaren, waarbij je je gevoel zoveel mogelijk uitschakelt. Rationaliseren is een manier om geen pijn te voelen. Je zoekt altijd naar een redelijke verklaring en een aanvaardbaar motief, maar in feite is het een vluchten voor de werkelijke pijn.

Kenmerken van de rationele denker

Ben jij een rationele denker? Dit zijn de kenmerken:

  • Je bent koel en beredeneerd
  • Je richt je altijd op de feiten
  • Je verzamelt informatie
  • Je redeneert, beredeneert en berekent
  • Je probeert alles te verklaren vanuit een logische samenhang

Rationele denker: overlevingsstrategie

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Training autonomie

Leerdoelen autonomie

Wat zijn de leerdoelen gericht op autonomie of persoonlijk leiderschap?

Bekijk ze hier!

Leerdoelen autonomie

Negatieve ervaringen

Als jouw innerlijke kind zich bedreigd voelt, komen de bodyguards in het geweer. De rationele denker is daar zo’n voorbeeld van, net als de innerlijke criticus, de perfectionist of de controlefreak, de pleaser of de vechter. Negatieve ervaringen uit het verleden zorgden ervoor dat de rationele denker actief is geworden bij jou.

  • Ben je bang om je kwetsbaar op te stellen?
  • Ben je bang om pijn of negatieve gevoelens te doorleven?
  • Ben je bang dat anderen jou zwak vinden?
  • Schakel je jouw emoties uit?
  • Kun je niet meer bij je gevoelens komen?
  • Zit je innerlijk op slot?

Het brengt je ook iets

De rationele denker brengt je ook iets. Wat dan?

  • Overzicht
  • Structuur
  • Grip op het leven
  • Helder en logisch nadenken
  • Problemen oplossen

Lees: hoofd, hart en handen!

Pas op

Hoewel het je iets brengt, wordt het tijd dat er een oranje lampje gaat branden.

  • Je voelt geen contact met jezelf: de innerlijke contactdraad tussen hoofd en hart lijkt doorgeknipt
  • Je zit in de vriesstand en daarom kom je kil en koel over
  • Je toont weinig empathie of inlevingsvermogen
  • Je ervaart geen contact met de ander in een relatie
  • Je komt gevoelsarm over

Er zit een kwaliteit achter

Achter ieder overlevingsmechanisme schuilt een kwaliteit. Je grijpt op je talenten terug als het moeilijk wordt. Welke talenten? Ik noem er een paar:

  • Je hebt helicopterview
  • Je bent analytisch
  • Je bent rationeel ingesteld
  • Je houdt onder alle omstandigheden je hoofd koel

Communicatie met jezelf!

Hoe communiceer je met jezelf? Je zegt tegen jezelf:

  • ‘Dat iets waar is als je het logisch kunt verklaren’
  • ‘Stel je toch niet zo aan, er is feitelijk niets aan de hand’
  • ‘Wat een onzin, dat kun je toch nergens op staven?’
  • ‘Doe niet zo raar, daar zit geen logica in’

Overtuigingen

Overtuigingen spelen een grote rol bij de rationele denker. Wellicht kreeg je ze mee van vader en moeder. Hoe gingen ze thuis om met emoties en gevoelens? Werden die beleefd? Of gingen die regelrecht de doofpot in? Werden ze gedeeld? Of werden ze gesmoord? Werden jouw gevoelens afgedaan met:

  • ‘Het is nu eenmaal niet anders’
  • ‘Soms moet je het maar nemen zoals het is’

In ieder geval ben je vervreemd van spontaniteit, intuïtie en voelen. Daar zit de kern. Het leven moet niet beredeneerd worden, maar het leven mag beleefd worden.

Wat nu?

Belangrijk is om weer bij je gevoel te komen! Iemand vroeg me ooit: ‘hoe kom ik dan bij mijn gevoel?’. Mijn antwoord was: ‘ook dat is een rationele vraag, alsof het om een Excel-formule gaat, alsof daarvoor een systematische aanpak te bedenken valt’. Maar toch is het de kern. Niet alles is verstandelijk te begrijpen of te verklaren. Lees ook: vertrouwen op je intuïtie. Om weer terug te gaan naar de hoe-vraag: wat jou helpt is:

  • Wandelen
  • Tuinieren
  • Muziek luisteren of maken
  • Een goed gesprek van hart tot hart
  • Een goed boek
  • Een snotterfilm
  • Herinneringen ophalen
  • Een goed glas wijn (je moet wel maathouden, maar dat is met muziek ook zo)

Beredeneren is de rede eren

Ik heb het zo geleerd: alles beredeneren, is de rede (het verstand) eren. En dat betekent dat je voorbij gaat aan jouw gevoel, aan de beleving en ervaring. Gebruik je verstand, vergeet niet te voelen, dat is mijn devies.

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Training autonomie

E-book: Persoonlijke ontwikkeling, dat doe jezelf!

Persoonlijke ontwikkeling ebook

Meer informatie

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Gratis webinar persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling is zoveel meer dan het volgen van een cursus of opleiding. Het is ook bewustwording van wie jij bent, wat bij je past, waar jouw kracht ligt en wat je juist niet moet doen. De webinar persoonlijke ontwikkeling kun je gratis terugkijken.

Meer informatie

Bekijk alle e-books

  • Willen is minder moeten
  • Authentiek communiceren
  • Assertiviteit
  • Conflicthantering
  • Delegeren en loslaten
  • Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden
  • Hoogsensitief: label of labiel?
  • Hoogbegaafd: probleemgeval of gave?
  • Luister en zie mij: het diagnostisch gesprek met hoogbegaafde kinderen!
  • Analysevaardigheden
  • Hoe ga je met je tijd om?
  • Leiderschap

Bekijk alle e-books

Webinars terugkijken?

Via de webshop kun je webinars terugkijken. Bekijk de volgende webinars:

  • Authentiek communiceren: hoe doe je dat?
  • Hoogbegaafdheid op de werkvloer
  • Zorg dat je loopbaan geen doodlopende weg wordt
  • Assertiever worden: hoe doe je dat?
  • Leerdoelen: hoe formuleer je die?
  • Kwaliteiten en persoonskenmerken
  • Is jouw kind hoogbegaafd?
  • Teamontwikkeling: van tobteam naar topteam
  • Verbetertraject bij disfunctioneren
  • Timemanagement
  • Delegeren en loslaten (voor leidinggevenden)
  • HSP en persoonlijk leiderschap
  • Functioneren en beoordelen (voor leidinggevenden)
  • Jezelf profileren: hoe doe je dat?
  • Omgaan met stress en verandering
  • 20xZ: zelfvertrouwen, je zelfverzekerd voelen, zelfaanvaarding

Bekijk alle webinars

Authentiek communiceren

Wil je werken aan jouw communicatie? E-book authentiek communiceren is te bestellen via de webshop!

ebook communicatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.